Moskova Borsası’nın yeniden açılışı

Moskova Borsası (MOEX), yaklaşık 1 ay sonra 24 Mart’ta sınırlı işlemler için yeniden açıldı. Sberbank, VTB, Rosneft ve Gazprom dahil 33 şirketin hisselerinin işlem gördüğü ilk işlem gününde %4,37 yükseliş kaydedildi.

Tarihleri geri saralım: Rusya, 24 Şubat 2022’de Ukrayna’ya yönelik askerî harekâtı başlattı. Aynı gün MOEX, %35’e yakın değer kaybederken ertesi gün Rusya rublesi, dolar karşısında %24’e yakın değer kaybederek 105,27 seviyesine geriledi. 27 Şubat’ta bazı Rusya merkezli bankaların ülkeler arası para transferlerini kolaylaştıran SWIFT sisteminden çıkarılması ise rubledeki düşüşü hızlandırdı. Buna karşılık Rusya, 28 Şubat’ta MOEX’teki işlemleri durdurma kararı aldı. Rusya’nın modern tarihindeki en uzun süreli kapatma yaklaşık 1 ay sürdü.

Hangi şartlarla açıldı? Moskova Borsası, geçtiğimiz perşembe ve cuma günü dört saatliğine işlemlere açıktı. Ağır kısıtlamalar altında yalnızca 33 şirketin işlem gördüğü ilk işlem gününde, yabancı yatırımcıların satış yapması yasaklanırken açığa satış işlemlerine de izin verilmedi. Öte yandan, Rus hükümeti 10 milyar dolar değerinde hisse satın alacağını açıkladı. Hükümet, daha önce Maliye Bakanlığı’na Ulusal Varlık Fonu’ndan 1 trilyon rubleye (10,1 milyar dolar) kadar kaynak kullanarak Rusya merkezli şirketlerin hisselerinin satın alınması talimatını vermişti.

Açılışın ardından: MOEX'in resmî internet sitesine göre, ilk işlem gününde toplam işlem hacmi 108,6 milyar rubleye (1,1 milyar dolar) ulaşırken bireysel yatırımcıların payı %58 oldu. MOEX'in ortalama günlük işlem hacmi, Ocak-Şubat döneminde 190 milyar rubleydi.

• Hisseleri en çok yükselenler, savaşın başlamasından bu yana petrol fiyatlarının %20’nin üzerinde artmasından faydalanan Gazprom gibi enerji şirketleri ve Nornickel gibi emtia üreticileri olurken Rusya’ya uygulanan kapsamlı yaptırımlardan olumsuz etkilenen şirketlerin hisseleri düştü.

Kim, ne dedi? Uzmanlar, beklentilerin aksine Moskova Borsası’nın açılışta çökmemesini, hükümetin aldığı önlemler ve kısıtlamalara bağlıyor. Açılışı “göstermelik” olarak tanımlayan uzmanlar, borsanın açılıştaki yükselişine rağmen hala savaş öncesine göre %20, yıl başına göre ise %30’dan fazla değer kaybettiğine vurgu yapıyor.

“Bu gerçek bir piyasa ve sürdürülebilir bir model değil. Yalnızca Rusya’nın küresel finansal sitemden izolasyonun altını çiziyor." - ABD’nin ulusal güvenlik danışmanı Daaleep Singh