roman ile ilgili hikayeler

Beş öykü kitabı ve kadınlar, çocuklar ve hayatın türlü acılarına göğüs geren karakterleriyle tanıdığımız Polat Özlüoğlu'nun ilk romanı "Kalbin Durduğu Bütün Zamanlar" öyküsü, kurgusu ve dilinden çok romanı alıp götüren Meşhur Hanım'la anılacak. Kitabın hikayesini Özlüoğlu'ndan dinledik.

2025 Nobel Edebiyat Ödülü, Macar yazar László Krasznahorkai’ye verildi. Bu tercihin gerekçesi de tek cümlelik bir manifesto gibiydi: “Apokaliptik terörün ortasında bile sanatın gücünü yeniden doğrulayan sarsıcı ve vizyoner külliyatı.” Bu cümledeki her sözcük, László Krasznahorkai’nin dünyasına ait: Vizyoner, yıkımın tam ortasında, ama hâlâ sanata, hâlâ dile inanan bir yazar.

Metis Yayınları'ndan çıkan Anne de Marcken imzalı "Sonsuza Dek Sürüyor, Derken Bitiyor"un ilk baskısı önemli bir satış rakamına ulaştı. 2024 Ursula K. Le Guin Kurgu Ödülü'nün de dahil olduğu pek çok ödül alan kitap, yazarın tercih ettiği motifler, bilmeceler ve sürreal olarak tanımlanabilecek anlatı tercihleriyle oldukça cesur bir deneme.

Zamanla kabuk tutsa da çocukluğun yaraları hiçbir zaman geçmez. Aile, gerçek bir aile olamamışsa bir "yuva" değil, sürgün mekanıdır... Travmalar ise aile geleneği içine hapsolursa yazgı hâline gelebilir. Edebiyatseverlerin iki romanıyla tanıyıp sevdiği Alex Schulman, kendi hayatından biriktirdiği sorularla birlikte işte tam da buna odaklanıyor: Bir çocukluk travması ömür boyu sürebilir mi?

Türk edebiyatında büyülü gerçekçilik akımının usta isimlerinden İsmail Güzelsoy, "Saf – Suya Anlat" adlı romanıyla okuru masal ile gerçek arasında, unutulmuşluk, hiçlik ve boşluk üzerine kurulmuş bir yolculuğa davet ediyor. Subala’nın masumiyeti, Lisa’nın acıdan örülmüş sessizliği ve İbn Luka’nın varoluşçu gölgesi... Bu dünyada kaybolmadan ilerlemek mümkün mü?

Başka bir yazarın dilinde melodrama kayma tehlikesi taşıyan, kesinliğiyle rahatsız edebilecek genellemeler, Sándor Márai'yi sevenlere cazip geliyor. Duyguların, düşüncelerin içinden vahşi bir hayvan misali geçip giderken esnek ve aynı zamanda dizginsiz olabilmesi de onu başkalarından ayırıyor.

Son romanı "Çember Apartmanı"nda sıradışı ama güçlü bir aşkı, yakın tarihimizden özel bir dönemi arka plana alarak anlatan Defne Suman "Tarihî şehirler, Osmanlı liman kentleri, İstanbul, İzmir, Lefkoşa, Trabzon gibi bir zamanlar kozmopolit nüfusları barındırmış, yüreğinde harmanlamış kentlerin çözülüş hikayelerini yazmayı seviyorum" diyor.

“Bir roman kahramanının peşine düşmek” edebiyat anlatılarında sıkça rastlanan bir deyiştir. Bugün kahramanların değil, romanların dizildikleri rafların izini sürüyor ve kapısından girince zamanın durduğu büyüleyici kitapçıların hikayelerine kulak veriyoruz.