2022: Resesyondan Bir Adım Önce

2022: Resesyondan Bir Adım Önce

Ocak - Yatırım Finansman - Exante
Yatırım Finansman ile birlikte

Yatırım Finansman ’da hesabınızı açarak siz de yatırımınıza değer katmaya başlayabilirsiniz.

Daha fazlasını öğren →

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

Berna Önsel, Strateji ve Yatırım Danışmanlığı Uzmanı

Yılın son günlerindeyiz. 2022, jeopolitik gerilimler, enflasyonda zirve seviyenin test edilmesi, pandeminin nispeten yaralarını sarma arayışı içinde oldukça zor bir yıl oldu. Nasıl bir yılı geride bırakıyoruz ve yeni yıla girmeden yukarıda bahsedilen sorunların hangileri bizimle gelecek inceleyelim.

Küresel piyasalarda yılın gündemi para politikalarındaki net yön değişimi oldu. 26 merkez bankasından 22’si sene boyunca agresif faiz artırım süreçlerini yönetti. Gıda ve özellikle enerji fiyatlarındaki talep yönlü yükseliş trendi 2022’nin 1970’deki petrol krizi ile eş değer bir konumda değerlendirilmesine sebep oldu. Şüphesiz 2022, enerji emtiaları ve fosil enerji şirketlerinin senesiydi. Occidental Petroleum (OXY) %115 yükselişle S&P 500’de en çok değer kazanan şirket konumuna yükseldi. Agresif faiz politikaları, endekslerdeki negatif momentumu tetikledi. Wall Street endeksleri Büyük Buhran, İkinci Dünya Savaşı, dot.com balonunun ardından olağanüstü bir değişiklik olması yılı düşüşle kapatmaya hazırlanıyor. S&P 500 endeksi, 2009–2021 arasında %600’lük bir artışın ardından yaklaşık %25’lik bir değer kaybına uğradı. NASDAQ endeksi ise 2009 'dan bu yana uzun vadeli yükseliş trendinin alt bandını test etti. MSCI endeksi 2022’de ortalama %20 oranında düştü. Teknoloji şirketlerinden döngüsel ve defansif sektörlere kayan algı devam etti. Kripto varlık şirketi FTX’in çöküşü ise skandala yol açtı. Tahvil piyasası endeksleri ise ABD’de %12, Avrupa’da %18 ve gelişmekte olan ülkelerde %15 oranında düştü. Burada değerlendirmeye yeter mi bilmeyiz ama küresel piyasalar 2022’yi çok dalgalı geçirdi.

Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’ya girmesinin ardından savaş 2023’e de taşınıyor. Her ne kadar taraflar arasında yaptırımlar savaşı daha ön planda olsa da gübre, tarımsal emtialarda zirve seviyeler görüldükten sonra arz dinamikleri yeni yılda kriz sinyalleri veriyor. Dünya, uluslararası siyasette görülen köklü değişimin ekonomideki yansımalarını yaşıyor. Pandeminin endemiye dönüştüğünün kabul edilmesi ile iki yılın ardından Covid hayatımızda daha az yer tuttu. Çin’de yeniden açılmaların gündemde olduğu bugünlerde tedarik zinciri sıkıntılarının 2023’te hafiflemesi bekleniyor. Ancak, zombi virüsü, maymun çiçeği gibi yeni kronik salgın isimleri ve nicelerinin gündemimizde kalmasını bekliyoruz. Çin’de hayalet şehirler ve emlak krizi bu kadar yoğun bir gündemde daha arka planda kalsa da ay başından bu yana ülkede sektörü krizden çıkarmak için sunulan teşvikler Xi Jinping’in odağını bu yöne kaydırdığının ve 2023’te önemli noktalardan biri olacağının kanıtı. Avrupa’nın enerji sorunlarına henüz bir çözüm bulunamamışken kömür ve yenilenebilir enerjiye dönüşümü yetersiz kalıyor. Yüksek enflasyon, yavaş büyüme, ekonomik yavaşlama gibi dinamikler bölge ekonomilerini ABD’ye göre resesyon konusunda daha kırılgan yapıyor. Yüzen LNG tankerleri ise son verilere göre Almanya’nın 35 günlük yakıtı kaldığını gösteriyor. 2023’e birçok soruna cevap bulamadan giriyoruz. Bu yüzden 2022 sorunları karşılama, 2023 ise çözüm ve yüzleşme senesi olarak geliyor. Yükselen faiz oranları ve bunun küresel borçluluk düzeyindeki hasarı, gelişmekte olan ülkelerin dış finansman sorunları başta olmak üzere 2023’te dünya ekonomilerinin durgunluk süreçlerini izliyor olacağız. 

Enflasyonda Yüksek Seyir Devam Etti

2022’de Türkiye ekonomisinde en çok konuşulan konu gösterge enflasyondu. Büyüme performansı yılın son bölümünde yavaşlarken, enflasyonda yüksek seyir devam etti. Yıla %48 seviyesinden başlayan yıllık enflasyon Ekim ayında %85’i aşarak zirve seviyelere ulaştı. Dış ticaret açığı ise bir diğer gündemdi. En büyük ihracat pazarı Avrupa’da görülen yavaşlama ve yüksek enerji ithalatı açığın en önemli sebepleri olarak sayılabilir. Kasım ayı itibariyle Türkiye’nin 2022’de kaydettiği dış ticaret açığı 100 milyar dolara ulaştı. Sanayiye ilişkin göstergelerde ise yılın ilk yarısında görülen yüksek performans yılın ikinci yarısında ivme kaybetti. İstihdam piyasaları açısından da yoğun bir gündem ve sıkı bir görünüm vardı.  Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) çözüme kavuşturulurken, asgari ücret zamları artan enflasyon ile an be an takip edildi. 2023 Haziran’da gerçekleşmesi beklenen başkanlık seçimleri ise yeni yılın en önemli gündemini oluşturuyor. 

Yılın son günlerinde piyasalar çok iç açıcı bir tablo sergilemese de yüksek belirsizlik koşullarına rağmen Yatırım Finansman ailesi olarak güzel bir yıl yaşamınızı dileriz.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

EXANTEEXANTE
∙

BÜLTEN SAYISI

👋 2022’ye veda

EYT’nin kamuya maliyeti belli oldu; Borsa İstanbul’da yabancı yatırımcı çıkışı; TCMB’nin brüt rezervinde erime.

30 Ara 2022

Behance

YAZARLAR

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Haftalık takvim: Yurt içinde bütçe, yurt dışında tutanaklar

Bu hafta yurt içinde Ekim ayı merkezi yönetim bütçe dengesi, konut satışları ve üçüncü çeyrek işgücü istatistikleri öne çıkarken, yurt dışında ABD'de Ekim ayı perakende satışları ve Fed'in Ekim ayı toplantı tutanakları, İngiltere'de enflasyon ve Çin'de sanayi üretimi verileri ön planda.

15 Kas 2026

Haftalık takvim: Yurt içinde bütçe, yurt dışında tutanaklar
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

ABD ara seçimlerinin kısa ve uzun vadeli ekonomik etkileri

ABD ara seçimlerinde Demokratların Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğu ele geçirmesi, Trump'ın işini zorlaştıracak yeni bir siyasi denge yarattı. Yeni siyasi denge, gümrük vergilerinden federal harcamalara ve Fed’in bağımsızlığına kadar birçok alanda Amerikan ekonomisi doğrudan etkileyecek.

ABD ara seçimlerinin kısa ve uzun vadeli ekonomik etkileri
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

ABD’nin seçimi Asya’nın sorunu oldu

ABD seçimleri geride kaldı. Tahmin edildiği gibi Demokratlar büyük bir başarı sağladı. Yenilginin büyük oranda İran savaşına bağlanması ve Trump’a yönelik muhalefetin sadece Demokratlardan değil Cumhuriyetçilerden de gelmeye başlamasıyla savaşın bitmesine yönelik iyimserlik arttı. Bu durum elbette dünyamızın geleceği ve istikrarı açısından önemli ve olumlu bir gelişme. Ancak seçim sonrasında Demokratlardan gelen açıklamalar, seçim sonuçlarının özellikle yapay zeka yatırımlarından sipariş alan Asya ülkeleri için soruna dönüşecek gibi görünüyor.

Erhan Aslanoğlu

·

12 Kas 2026

ABD’nin seçimi Asya’nın sorunu oldu
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Türk sanayisinde iki farklı tablo: Büyüyen üretim, daralan istihdam

Türkiye'de imalat sanayi üretimi son yıllarda büyümeye devam ederken, tekstil ve hazır giyim gibi emek yoğun sektörlerde üretim ve istihdam kaybı yaşandı. Büyüyen sektörlerdeki istihdam artışı bu kaybı telafi etmeye yetmezken, tekstil fabrikalarının azalan makine yatırımları yerli ekipman üreticilerini de etkilemeye başladı. Sanayide üretim ve istihdam arasındaki ayrışma büyürken, düşen kâr marjları ve artan finansman giderleri mevcut üreticilerin yeni sektörlere yönelik yatırımlarını da zorlaştırıyor.

Emircan Yaman

·

12 Kas 2026

Türk sanayisinde iki farklı tablo: Büyüyen üretim, daralan istihdam
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Haftalık takvim: Enflasyon Raporu haftası

Bu hafta yurt içinde TCMB'nin yılın son Enflasyon Raporu, Eylül ayı sanayi üretimi, cari işlemler dengesi ve Kasım ayı Piyasa Katılımcıları Anketi öne çıkarken, yurt dışında ABD'de Ekim ayı enflasyonu, İngiltere'de üçüncü çeyrek büyümesi ve Avro Bölgesi büyüme ve istihdam verileri ön planda.

09 Kas 2026

Haftalık takvim: Enflasyon Raporu haftası