Sungurlu

Nereden? Yaban Kolektif

Ne zamandan beri? 2019

Kurucuları: Umay Çeviker & Levon Bağış 

Yaban Kolektif nedir, ne yapar? Yaban Kolektif, Türkiye’de bağcılık ve şarap yapımının geçmişte kalan ve artık unutulmakta olan değerleriyle tekrar buluşması için atılan somut bir adım. Söz konusu değerler bir üzüm türü, unutulmaya yüz tutmuş bağcılık kültürleri ya da şarap yapım teknikleri de kapsayabilir. Umay ve Levon yayımladıkları manifestoda Yaban Kolektif’in amacını bu değerleri hatırlamak ve hatırlatmak adına şarap yapmak, ekonomik bir faaliyetin içine almak ve bu yolla da diğer üreticilere ve tüketicilere ilham vermek olarak özetliyor.

Kolektif bunun neresinde? Bağdan şaraphaneye: Yaban Kolektif’in kuruluş hikâyesinden Umay şöyle bahsediyor: “İkimizin de aslında şarap üretmek gibi bir planı yoktu. Ama yapmak istediklerimizi hayata geçirmenin daha uygun bir yolunu bulamadık. Kendimize ait bir şaraphanemiz olmadığı için de bizim karar vermemiz tek başına yeterli değildi. O nedenle projemize inanan ve bugüne kadar bize sırasıyla ev sahipliği yapan üreticilere ne kadar teşekkür etsek az.” 

Umay 2010'da şarap yapımında kullanılan 1368 üzüm çeşidinin kökeni ve duyusal özellikleri hakkındaki bir referans kitabı olan Wine Grapes’in hazırlık aşamasında kitabın yazarlarından şarap uzmanı Julia Harding’den bir e-posta alıyor Julia gönderdiği notta Sungurlu üzümünün o tarihte ticari olarak şaraba işlenip işlenmediğini soruyor. “İlkokul yıllarımda ve 1977 ile 1982 arasında Çorum’da yaşamama rağmen bu bölgede yetişen bu üzümün adını ilk kez duyuyor olmanın utancıyla olsa gerek bu çeşidi bulmak ve başına gelenleri öğrenmek için büyük bir istek duymuştum. Sungurlu üzümü hakkında yazılan bir doktora tezini İngilizce’ye çevirerek kitabın yazarlarına gönderdim ancak üzüm ticari olarak şaraba işlenmediği için kitapta yer alamadı." Umay bu olaydan birkaç yıl sonra kazandığı Geoffrey Roberts bursu sayesinde bu dileğini hayata geçirme fırsatı elde ediyor: Sungurlu üzümü, geçen yüzyılda Aral Şarapçılık’ın Sungurlu üretim tesisinin kapanması sonrasındaki dönemde, ilk kez 2017’de Urla Şarapçılık tarafından işleniyor. 2020 yılından bu yana da Yaban Kolektif’in gözbebeği olarak farklı stillerde işleniyor.

Neden Pét-Nat? Sungurlu’nun ilk yıllarından beri çok yönlü bir üzüm olduğunu düşünen Umay ve Levon, üzümün sek işlenmiş hâlinin yanı sıra nasıl bir köpüklü şarap vereceğini de görmek istiyor. Türkiye şarapçılığında yeni bir şeyler deneme hevesi de işin içine girince  2021 yılına kadar ülkede hiç örneği olmayan Pét-Nat stilinde yapmayı tercih ediyorlar.

Peki nedir bu Pét-Nat? Pét-Nat’lar, fermentasyonu tamamlanmadan şişelenip taç kapakla kapatılan ve şişeler içinde bu süreci tamamlayan bir köpüklü türü. Bu metodun geçmişinin geleneksel köpüklü yapımından bile daha eskilere dayandığını belirten Umay ekliyor: “Şarabın her bir şişede farklı gelişim göstermesi de bize çok heyecan verici geliyor."

Nasıl kokar, nasıl tadar? Umay’ın notlarıyla: “İlk yıllarında belirgin bergamot ve greyfurt aromalarına sarı elma ve armut notaları eşlik eden Sungurlu,  iki ila üç yıl içinde ise çeliksi bir asiditenin narenciye notlarıyla iç içe  geçen bir aroma ve tat profili sergiliyor. Elimde hâlâ örnekleri olan 2017 rekoltelerdeyse petrol aromalarının belirginleşmesi bu katmanlılığı artırıyor.”