Hindistan’da domates krizi

Hint mutfağının temel gıda maddesi olan domates fiyatları ülke çapında iklim değişikliği kaynaklı yaşanan kıtlık nedeniyle son haftalarda %400'den fazla arttı. Kıtlık, son aylarda büyüyen mahsulleri harap eden ve ölümcül bir mantar hastalığını körükleyen mevsimsiz yüksek yağışlar başta olmak üzere bu yılki domates sezonunda Hindistan'ı kasıp kavuran düzensiz hava koşullarına bağlanıyor.

• Neden? Mumbai veya Delhi gibi şehirlerde yaşayanlar bir kilo domates için normal şartlarda 40 rupi öderken fiyatlar 160 rupi ve üzerine çıktı. Bu da ortalama düşük gelirli bir hane halkı için büyük ölçüde karşılanamaz hâle geldiği anlamı taşıyor. Tüccarlar, son şiddetli muson yağmurları daha fazla stoğu bozduğu için fiyatların önümüzdeki birkaç gün içinde domatesin kilosunun 200 rupi gibi bir rekor seviyeye çıkabileceği konusunda uyardı.
• Neden önemli? İklim değişikliği aşırı yağışları daha yaygın ve daha yoğun hâle getirirken sıcak hava dalgalarının meydana gelme olasılığı da giderek artıyor. Birkaç küçük ölçekli domates çiftçisi üretim ve kâr açısından en yıkıcı sezonlardan birini yaşadıklarını söyledi. Domates çiftçilerinden 34 yaşındaki Arvind Malik, hastalığın bu sezonun mahsulünü nasıl etkilediğinden bahsetti: “Şubat ayında domates bitkilerinin yaprakları kurumaya başladı. Uzmanlar bize sıcaklıklardaki ani artış ve düşüşlerin sebep olduğu düzensiz hava koşullarının domateslerimizdeki hastalığa yol açtığını söyledi. Pahalı mantar ilaçları alıp ekinimize püskürttük. Birçok ekin mahvolduktan sonra hastalığı durdurmayı başardık.” Malik, normalde her yıl 30 bin kilo domates satarken bu yıl ancak bunun yarısını hasat edebildiklerini söyledi.
• Arka plan: Kıtlık, Hindistan'daki fast food zinciri McDonald's'ın satış noktalarını da vurdu. McDonald's'ın Kuzey, Doğu ve Güney Hindistan'daki şubelerine domates bulunmaması nedeniyle artık burgerlere ve diğer yemeklere domates koyulmayacağını belirten işaretler asıldı.