IMF'in gözünden 2023

Uluslararası Para Fonu (IMF) 2023 yılının ilk Dünya Ekonomik Görünümü (World Economic Outlook) raporunu yayımladı. “Düşük büyüme ortamında enflasyon zirve yapıyor” başlığıyla yayımlanan raporda merkez bankalarının enflasyonla mücadele adına yaptığı faiz artışları ve Rusya - Ukrayna savaşının ekonomik faaliyet üzerinde oluşturduğu baskının küresel ekonomik büyüme için temel riskler olduğu ifade ediliyor. Buna rağmen risklerin Ekim 2022’de yayımlanan bir önceki rapora kıyasla daha az olduğuna dikkat çekiliyor.

IMF Araştırma Direktörü Pierre-Olivier Gourinchas rapora ilişkin yaptığı yorumunda, “Küresel ekonomi bu yıl yavaşlamaya, gelecek yıl ise toparlanmaya hazırlanıyor. Enflasyonla mücadele ve Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı faaliyetler üzerinde baskı oluşturduğundan, büyüme tarihsel standartlara göre zayıf kalacaktır” ifadelerini kullanıyor.

💾 Cep Bilgisi: IMF tarafından yılda iki kez yayımlanan ve iki kez güncelleme alan Dünya Ekonomik Görünümü raporu küresel ekonomik beklentileri oluşturması ve piyasayı yönlendirici etkileri nedeniyle oldukça önemlidir.

Küresel göstergeler için yorumlar

Raporda 2023 yılına ilişkin küresel ekonomik büyüme tahmini, bir önceki rapora kıyasla 0,2 puan artırılarak %2,9 seviyesine çekilmiş durumda. Özellikle IMF Başkanı Kristalina Georgieva ve IMF ekonomistleri tarafından son zamanlarda yapılan “toparlanma beklediğimizden iyi gidiyor” yorumlarının ardından ekonomik büyüme tahmininin yukarı yönlü revizyonuna kesin gözüyle bakılıyordu. Fakat yukarı yönlü revizyona rağmen bu oran 2000 ile 2019 dönemi arasındaki yıllık ortalama olan %3,8’in altında yer alıyor. 

💉Hatırlatma dozu: IMF Başkanı Kristalina Georgieva, küresel ekonomik büyümeye ilişkin "2023'ün sonuna doğru, umarız 2024'te daha yüksek bir büyüme yoluna doğru trendin tersine döndüğünü göreceğiz” ifadelerini kullanarak “Dipten çıktığımızı düşünüyoruz” demişti.

2024 yılı için ekonomik büyüme tahmini ise %3,1 ile daha iyimser olmakla birlikte yine de pandemi öncesi seviyenin altında yer alıyor. Bu oran her ne kadar ekonomik büyüme açısından düşük görünse de IMF’in ekonomide bir “yumuşak iniş” beklediği tezini güçlendiriyor.

Raporun başlığında yer alan “enflasyon zirve yapıyor” yorumuna da dikkat çekilmiş durumda. 2022 yılında %8,8 olan küresel enflasyonun 2023 yılında %6,6’ya, 2024’te ise %4,3’e düşmesi bekleniyor. Raporda küresel manşet enflasyonunun 2022’nin üçüncü çeyreğinde zirve yaptığı ve sıkı parasal koşulların toplam talebi baskılayarak enflasyonun düşmesine sebep olduğu ifade edilse de tam etkinin 2024 yılından önce görülmesinin olası olmadığı belirtiliyor. Ayrıca manşet enflasyonda düşüşler kaydedilse de çekirdek enflasyonun henüz pek çok ülkede zirve noktasına ulaşmadığı ve gerileyen yakıt fiyatlarının enflasyonda yaşanan düşüşteki etkisine de dikkat çekiliyor. IMF Direktörü Gourinchas konuya ilişkin, “Enflasyon haberleri cesaret verici, ancak savaş kazanılmış olmaktan çok uzak” ifadelerini kullanıyor.

💾 Cep bilgisi: Çekirdek enflasyon, para politikasının etkinliğinin görece zayıf olduğu ve kısa vadeli şoklardan daha yüksek oranda etkilenen enerji ile gıda fiyatlarının hesaplama dışında tutulduğu enflasyonu ifade eder. Çekirdek enflasyon, kendi içinde de alt gruplara ayrılmakla birlikte (mevsimlik ürünler hariç, alkollü içecekler ve tütün hariç gibi) terim temelde enerji ve gıda hariç enflasyonu ifade eder.

Gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomiler

Gelişmiş ülke merkez bankaları tarafından enflasyonla mücadele adına yapılan güçlü faiz artışları nedeniyle bu ülkelerin küresel ekonomik yavaşlamadan daha çok etkilenebilecekleri tahmin ediliyor. Gelişmiş dünya için 2023 yılı ekonomik büyüme tahmini %1,2 olarak açıklanırken 2024 tahmini de ona yakın bir seviye olan %1,4’te bulunuyor.

ABD’de ekonomik büyümenin yükselen borçlanma maliyetleri nedeniyle bu yıl %1,4’e gerilemesi bekleniyor. Avro Bölgesi içinse durum daha vahim. IMF, Avrupa Merkez Bankası tarafından yapılan güçlü faiz artışları ve yükselen enerji fiyatları sonucunda yaşanan ticaret haddi şoku nedeniyle Avro Bölgesi büyümesinin bu yıl keskin bir şekilde düşerek %0,7’ye gerilemesini bekliyor.

Gelişmekte olan ülkeler için ise bir tür “toparlanma” yorumu yapılıyor. Bu grubun geçtiğimiz yıl yaşanan emtia krizleri nedeniyle halihazırda “dibi görmüş olduğu” ve bu yıl %4 büyüyerek toparlanma belirtileri göstereceği tahmin ediliyor. Özellikle ABD ve Avro Bölgesi’nin bu yıl küresel ekonomik büyümenin yalnızca 10’da birine karşılık gelecek kadar büyüyebileceği tahmin edilirken bu grup içinde yer alan Çin ve Hindistan’ın küresel ekonomik büyümenin yarısını tek başına sağlayacağının ifade edilmesi, gelişmekte olan dünyadan beklenen büyüme performansını daha çarpıcı bir biçimde ortaya koyuyor.

Türkiye

Raporda Türkiye ile alakalı detaylı bir analiz yer almasa da ekonomik büyüme verilerine ilişkin birtakım tahminler mevcut. Uluslararası Para Fonu Türkiye ekonomisinin 2023 yılında %3, 2024 yılında ise yine aynı hızda büyüyeceğini tahmin ediyor. Kurumun ülkemiz ekonomisi için 2022 yılı ekonomik büyüme tahmini ise %5,5 seviyesinde.