Plastik üretimi gezegenin karbon bütçesini eritiyor

1969 yılında San Francisco’da düzenlenen Ulusal UNESCO Dünya Konferansı’nda barış aktivisti John McConnell tarafından ortaya atılan fikrin ardından 1970 yılında adı konan "Dünya Günü" o zamandan beri 22 Nisan’da tüm dünyada kutlanıyor. Dünya Günü’nün bu yılki teması “Gezegene Karşı Plastik!” 

Bu tema, hepimizi özellikle tek kullanımlık plastiklerin dünya üzerindeki tüm canlıların yaşamını ne derece tehdit ettiği konusunda düşünmeye çağırıyor. 

• Veriler: Veriler endişe verici. Yayımlanan yeni bir rapor, yüzyılın ortalarına gelindiğinde, plastik üretiminden kaynaklanan küresel emisyonların üç katına çıkarak dünyanın kalan karbon bütçesinin beşte birini oluşturabileceğini ortaya koyuyor. 
• Neden? Raporda da belirtildiği gibi, fosil yakıtlardan plastik üretimi sırasında yoğun sera gazı salımı oluşuyor. Üretim sırasında ilk olarak kömür, petrol ya da gaz yer altından çıkarılıyor, ardından rafine ediliyor ve yüksek emisyonlu bir başka işlemden geçiriliyor. Bazı plastik türleri için, formaldehit gibi diğer kimyasal bileşiklerin de üretilmesi gerekiyor ve bu da daha fazla kirlilik yaratıyor. Petrokimyasallar daha sonra "kırılarak" etilen gibi plastik yapı taşlarına dönüştürülüyor. Plastik üretiminin en büyük emisyona yol açan safhası da bu. Bu yapı taşlarının daha büyük moleküller oluşturmak üzere birleştirilmesi sırasında da ek emisyonlar oluşuyor. 

Plastik üretimi 2019 yılında 2,24 gigaton yani 600 kömürlü termik santrale eşdeğer kirlilik yarattı ve tüm küresel karbon emisyonlarının yüzde 5'ini, dünya petrol talebinin yüzde 12'sini ve gaz talebinin yüzde 8,5'ini oluşturdu.

• Bir adım sonrası: Rapora göre plastik üretimi 2050 yılına kadar ikiye hatta üçe katlanacak ve dolayısıyla bu rakamlar çarpıcı bir şekilde artacak. Büyümenin engellenmesi bu etkiyi azaltabilir ancak rapora göre, üretim sabit kalsa bile, 2050 yılına kadar küresel ortalama sıcaklıkları 1,5 derecede tutmak için gereken küresel karbon bütçesinin yüzde 15-19'unu oluşturacak. 
• Öngörü: Global Alliance for Incinerator Alternatives verilerine göre üretimin bu hızla devam ettiği senaryoda ise plastik üretiminin yarattığı emisyonlar yüzyılın sonunda gezegenin kalan karbon bütçesinin tamamını oluşturacak seviyeye ulaşabilir.