Biradaki Şeker Hikâyesi Nasıl Tatlıya Bağlandı?
Coffee Department’ta 2021’in ilk kahveleri Efsaneye göre milattan sonra 850'li yıllarda Etiyopya'da keçi çobanlığı yapan Kaldi; bir çalının parlak kırmızı meyveleriyle otlanan keçilerin daha enerjik olduklarını fark eder. Benzer sonuçları kendisinde de gözlemlerler ve meyveleri bir dervişe götürür. Derviş, meyveleri kullanmayı reddeder ve onları ateşe atar; ateşe düşen meyveler etrafa aromalı bir koku yayar. Kaldi’ye dair anlatılagelen bu efsane bugün dahi kahve zincirlerine, dükkânlarına ismini veriyor; Etiyopya ise hâlâ en iyi kahvelerin yetiştiği bölgelere ev sahipliği yapıyor. Bugün sizleri Coffee Department’ın 2021’e özel ilk kahveleriyle, Etiyopya ve El Salvador’a doğru bir yolculuğa davet ediyoruz. • Coffee Department: Dünyadaki en kaliteli kahve çekirdeklerini bulmayı ve kahveseverlere en güzel kahve deneyimini yaşatmayı hedefleyen Coffee Department, tarladan fincana kadar olan sürecin her aşamasına ayrıca özen gösteriyor. Balat ve Nişantaşı'ndaki iki dükkânı ve Balat'taki kavurmahanesiyle hizmet veren Coffee Department'ın özenerek ürettiği ürünleri, internet mağazasından da satın alınabiliyor. 1 kiloluk kahve alımlarında %10 fiyat avantajı sunan ve 125 lira ve üzeri alışverişlerde kargo ücreti almayan Coffee Department, 2021’e özel yeni ürünleriyle dünyanın en iyi kahve üreticilerinden tedarik ettiği lezzetli çekirdekleri özel teknikleriyle kavuruyor. • Coffee Department’ta en yeniler: Çekirdeğe özel kavurma teknikleri geliştirerek kahvenin vadettiği aromaların olması gerektiği gibi öne çıkmasını sağlayan Coffee Department'ta son dönemde Etiyopya ve El Salvador'dan üç kahve öne çıkıyor. Ethiopia / Anasora: Ailesinin üçüncü nesil kahve yetiştiricisi olan Tadesse Edema tarafından Etiyopya'nın Guji bölgesinde yetiştirilen Anasora, tatlı notalarıyla öne çıkıyor. Lime, papaya ve yaban mersini gibi meyvelerin aromalarını duyuran Anasora; bölgesinin elverişli yağmurları, mikro iklimi, genç ağaçları ve eşsiz kırmızı toprağından aldığı güzellik Coffee Department'ın hassas kavurma tekniğiyle ortaya çıkıyor. Ethiopia / Idido: Fairtrade sertifikalı Idido, ismini yetiştiği kasabadan alıyor. Olağanüstü kahveler üretmek için ideal topografyaya, yükseltiye ve su kaynaklarına sahip olan Yirgacheffe'de yer alan bu bölgede yetişen Idido'da hafif bir çiçek aromasına frenk üzümü ve bergamotun tatlı tonları eşlik ediyor. El Salvador / Finca el Gobiado: El Salvador'un en batısındaki volkanik alanda ve Pasifik okyanusuna yakın bölgede yer alan Finca El Gobiado'da dört nesildir Alfaro ailesi tarafından üretilen bu kahve, elle toplanan kahve meyvelerinin aynı gün işleme alınmasıyla üretiliyor. Bal tatlılığında, kayısı gibi sarı meyveleri anımsatan tat profiliyle öne çıkan ve Sherry şarabını anımsatan hissiyatıyla Coffee Department'ın 2021'de sunduğu ilk kahveler arasında yer alıyor. Coffee Department’ın diğer kahvelerini, atıştırmalıklarını, aksesuarlarını ve çaylarını keşfetmek için internet sitesini ziyaret etmeyi, Instagram hesabını takip etmeyi ve Balat’a ya da Nişantaşı’na yolunuz düşerse dükkânlarına uğramayı unutmayın.
Daha fazlasını öğren →
Konu bira seçimine gelince “içinde şeker var mı, yok mu?”, “falancada var, filancada yok” muhabbeti uzunca bir süre masamıza eşlik etti. Birimiz birasını %100 seçti, öbürümüz ise bu konu bizi üzer ama hayat birlikte güzel diyerek birasını yudumlamaya devam etti. Kimin ne söylediğinden ziyade konu hakkında kendi fikrimizi oluşturmak için önce biranın içeriğine bakalım sonra da biraz pazarın koşullarını hatırlayalım istedik.
İçindekiler: Bira yapımında olmazsa olmaz dört ham madde: Su, şerbetçiotu (biraya özgü acılığı verir), maya ve malttır.
- Malt nedir? Malt, suyla kontrollü çimlendirilmiş sonra da kurutulup kavrulmuş tahıl tanesi demek. Yani, arpanın da maltı olabilir, buğdayın da. Tohumları çimlendirmedeki amaç içindeki nişastayı şekere çevirecek enzimleri aktifleştirmek. Bu sayede tahılların içindeki nişasta mayanın kullanabileceği şekere dönüşür.
- Peki, alkol nasıl oluşur? En basit anlatımla, maya maltı fermente eder; yani maltta bulunan şekeri kullanarak alkole dönüştürür. Aynı maya, ortama başka şeker içeriği olan ekstrakt maddeler (şeker, pirinç, mısır veya glikoz şurubu) eklendiğinde de içeriğindeki şekeri kullanıp alkole dönüştürebilir. Yani bira üretiminde ham madde içeriği %100 malt olsa da olmasa da nihai üründe ya eser miktarda şeker bulunur ya da hiç bulunmaz.
Türkiye'de bira mevzuatına göre ham maddede malt oranı en az %60 olmalı. Diğer bir deyişle malt dışında ekstrakt eklemek mevzuata aykırı bir durum değil, eklenmesi durumunda da nihai üründe alkole dönüşüyor. Peki biz nasıl oldu da uzun bir süre biradaki şekeri konuştuk? Bir adım geriden gelelim.
Dark marketing (karanlık pazarlama): İletişimin kısıtlandığı piyasa koşullarında bira markaları, markalarına dair konuşamazlar. Şirketler marka ismine fonetik benzerlik yada logo renk-tipolojisine göre sosyal markalar (Kendine Has, Birlikte Güzel gibi) ya da etiketler (#) yaratabilirler.
- Bir adım geriden: Türkiye'de alkol ürünlerinin satışına ve iletişimine dair kısıtlamalar 2000'li yılların sonuna doğru başlayıp, yarışmalarda ödül olarak verilmesi, iletişimde gıda maddesiyle ilişkilendirilmesi yasaklandı ve sinema filmlerinde reklamı 18+ filmlerle sınırlandırıldı. Yasaklar daha da genişletilerek 2013'te pazarda ışıklar söndü ve “Alkollü içkilerin her ne surette olursa olsun reklamı ve tüketicilere yönelik tanıtımı” yasaklandı. Satış noktalarındaki tabelalar çıkarıldı ve sponsorlu etkinliklerin hatta takımların isimleri değiştirildi. Son kez pazardaki oyuncular isimsiz, logosuz veda etti. Peki tüm bunların konumuzla, şeker içeriğiyle ilgisi ne?
- Şeker meselesi: Pazarda ışıklar sönmeden önce bir marka tarafından “Adam Gibi Bira” lansmanı dâhilinde %100 malt yani içine şeker katılmamış bira vurgusu yapıldı. Buna karşın harbi biracılar hareketi ortaya çıktı ve “aslında koca birada bir bulgur tanesi kadar şeker ya kalır ya kalmaz bu da işin doğası gereğidir” diye cevap verdi. Ancak ışıklar sönünce, sesler de kesildi. Geriye sadece bizim muhabbetlerimiz kaldı.
Günün sonunda şekerli-şekersiz bira kutuplaşmasındaki iki oyuncu da Alman Saflık Yasası (Reinheitsgebot) akreditasyonunu alarak, yani %100 maltla üretim yaptıklarını tasdikleterek, bu etiketi güzelce şişelerine yapıştırdı ve bizce konu tatlıya bağlandı. Bu standart tarihteki en eski kalite standardı ve bir kültürel miras; ancak tek standart da değil. Her ülke ve bira tipinin kendine has karakteristiği, dolayısıyla standardı olduğunu, hatta bir ülkede birada istenen bir tat profilinin başka bir ülke için hata sayılabildiğini hatırlatıp, keyfini sürmesini sizlere bırakıyoruz.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
NEREDE YAYIMLANDI?
Haftanın malt kokulu menüsü: Osmanlı bira bahçeleri, Cermenlerin bira çorbası, malt biranın sözlük anlamı, kraft biranın hikâyesi
17 Şub 2021
YAZARLAR
apéro
İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.
İLGİLİ OKUMALAR
Londra’yı gastronomi üzerinden tanımak için her zaman şehrin en yeni restoranlarının peşine düşmek gerekmiyor. Bazen birkaç sokaklık bir rota, şehrin yemek kültürünün nasıl değiştiğini görmek için yeterli. Borough Market’tan Bermondsey Street’e kadarki bu bölge de bunun iyi örneklerinden biri. Emre Onar, sevdiği duraklar ve kendi deneyimleri üzerinden bu kısa mesafeyi adım adım anlatıyor; kahveyle başlayan rotayı pazar tezgahlarından restoranlara, oradan da Bermondsey Street’in sakinliğine taşıyor.
Urla’da sofraya giden yol, toprağın ve mevsimin sunduklarıyla başlıyor. WMF işbirliğiyle, Şef Dilek Yetkiner eşliğinde lavantalardan Ege otlarına uzanan bir hasadın ardından mutfağa geçtik. Doğada başlayan akşamı, uzun bir yaz akşamına yakışan sofrada, Bi’ Masa Akademi’de pişirdiklerimizle tamamladık.
05 Eki 2026
İki Michelin yıldızlı Villa Aida’nın kurucu şefi Kanji Kobayashi, Vakko L’Atelier’in “Guest Chef Dinner” serisi için İstanbul'daydı. Şef Kobayashi, sohbetimizde İstanbul’da karşılaştığı malzemeleri kendi mutfak diliyle yeniden düşünürken şehrin yemek kültüründe kendisine tanıdık gelen ve ayrışan noktaları anlattı.
Göçle taşınan, mahallelerde köklenen ve uzun süre “etnik” kategorisinde tutulan mutfaklar bugün fine dining’in parçası oluyor. Peki bir mutfak ne zaman prestij kazanıyor? Onu “yüksek gastronomi”ye taşıyan değer ölçütlerini kim belirliyor? Sosyoloji profesörü Zafer Yenal ve yemek editörü Reyhan Ülker, bu dönüşümün arkasındaki toplumsal ve gastronomik hiyerarşilere bakıyor.
Dışarıdan bakıldığında şarap kültürü ve turizmiyle, hatta biraz romantize edilmiş bir Fransız şarap imgesiyle özdeşleşen Beaujolais’nin, içeriden bakıldığında nasıl bir emek, iklim ve aile ekonomisi üzerine kurulduğunu Ceren Aral Desnos, bir beyaz yakalı olarak deneyimlediği bir günlük bağbozumu üzerinden anlatıyor.
