Yatırım Finansman ile "Gündem Masası"

Berna Önsel, Strateji ve Yatırım Danışmanlığı Uzmanı

Bilanço Dönemi Hız Kazandı

ABD endekslerinde hafta bağlamında 98 şirketin finansal sonuçlarını bildirmesi bekleniyordu. ABD’de 1 Ocak’tan bu yana ise 94 şirket (S&P 500’ün %19’u) finansal sonuçlarını açıklarken bunların 67’si (%71’i) beklentilerin üzerinde kârlılık rakamları açıkladı. 

Zayıf beklenen 4Ç22 sezonu için olumlu bir dönem geçirildiğini, ancak bunun yeterince iştah yaratamadığını söyleyebiliriz. Öte yandan dünkü seansta Microsoft ve Boeing’den gelen beklenti altı sonuçların yanı sıra Tesla’nın rekor kâr açıklaması endeksleri destekledi. 

Önümüzdeki hafta ise Apple başta olmak üzere teknoloji ve petrol şirketlerinden sonuçlar takip edilecek.

ABD İçin Resesyon Beklentisi Azalıyor

JPMorgan’ın, yüksek kredi notuna sahip tahvillerden Avrupa hisselerine 9 varlık sınıfını baz alarak oluşturduğu değerleme modeli ABD için resesyon beklentisinin azaldığında işaret ediyor. Baz alınan varlık sınıfları arasında, S&P 500 ve EuroStoxx Endeksleri, ABD 5 Yıllık ve Euro Bölgesi 5 Yıllık Hazine Bonosu ile baz metal fiyatları ilk sıralarda. 

Model, Ekim 2022’de resesyonun kaçınılmaz olduğuna işaret ediyordu. Son 3 aylık periyotta Asya, Avrupa ve gelişmekte olan piyasa emsallerinin tümü boğa piyasası bölgesine girerken, S&P 500 ve Nasdaq 100 ise emsallerinin altında performans sergiledi. 

Dolar bazında, son üç aylık dönemde en çok yükselişi Hang Seng Endeksi sağladı. Varlık sınıflarının çoğu, Çin’in yeniden açılmasının, Avrupa’da gaz fiyatlarının düşmesinin ve ABD’de enflasyonun beklenenden daha hızlı yavaşlamasının yardımıyla durgunluk risklerini daha az fiyatlıyor. S&P 500 için resesyon ihtimali %73 civarında olsa da bu, geçen yılki %98 seviyesinin altında.

Borçlanma Tavanı Bilmecesi

ABD Hazine Bakanı Janet Yellen’ın borçlanma tavanına ulaşılması ile ilgili açıklamalarının ardından ABD’de gündem yeniden bütçe tarafına çevrildi. Resmi verilere göre, 2021’de 31,4 trilyon $’a yükseltilen borçlanma tavanı ve tavana ulaşılması nedeniyle mevcut toplam borç tutarı ABD'de GSYH'nin (23,32 trilyon $) yaklaşık %135‘ine (2. Dünya Savaşı'ndan sonra en yüksek seviyeye) karşılık gelmektedir. Bütçe gelişmelerini takip eden Sorumlu Federal Bütçe Komitesi’ne göre, önümüzdeki 30 yılda da bu oranın artışını sürdürerek %152’ye yükselmesi beklenmektedir.

Yellen, ABD Kongresi’ni limitin artırılması ya da askıya alınması konularında yasa geçirmeye davet ediyor. Söz konusu yasa tasarısının kabul edilmemesi ise ilerleyen dönemde ciddi belirsizliklere neden olabilir. ABD’de geçmiş dönemlere bakıldığında borçlanma tavanına defalarca kez ulaşılmış olup bu dönemlerde ise kısa süreli krizler yaşanmıştır. 

Hükümet verilerine göre borç limiti 1997′den 2022′ye kadar 22 kez yükseltildi. Her seferinde limit yükseltimi için Kongre’den onay alındı. Ancak, borçlanma limitinin artırılmadığı bir durumda ABD hükümeti mali yükümlülüklerini yerine getiremediği için temerrüde düşme riski ile karşı karşıya. Bunların sonucunda ise i) ABD kredi notu tehlikeye girebilir, ii) küresel para ve sermaye piyasalarında volatilite artabilir, iii) hükümet, kamu hizmetlerinde ve maaş ödemelerinde kısıntıya gidebilir (hükümetin kapanması) ve bu da tüketimi ve büyümeyi sekteye uğratabilir. 

Aşağıdaki grafikte, 1990’lar bu yana ABD borçlanma tavanını görebilirsiniz: