Çay şirketlerinden insan hakları ihlali

Kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Business & Human Rights Resource Centre (BHRRC) tarafından yayımlanan bir raporda, aralarında Unilever, Ekaterra ve Starbucks'ın da bulunduğu birkaç büyük çay şirketinin 2022'de 70 insan hakları ihlali kaydı olan tarlalarla ilişkili olduğuna yer verildi. İşçi tazminatı, sağlık ve güvenlik gibi konularda yapılan ihlaller Hindistan, Sri Lanka, Bangladeş, Kenya ve Uganda'daki çiftliklerde meydana geldi.

• Neden? Çay sektöründe yaklaşık 1,5 milyon işçi istihdam ediliyor. Rapora göre çay şirketleri kaynak bulma ve tedarik zincirleri hakkında kesin bilgiler vermeyerek kendilerini hak ihlallerinden uzak tutabiliyor. BHRRC’nin İşçi Hakları Araştırmacısı Kate Jelly "İşçilerin, topladıkları çaydan kimin kâr elde ettiğini bilme ve herhangi bir şikayeti dile getirmek için nereye gitmeleri gerektiğini belirleme hakları var." dedi. Rapora göre bazı şirketler, işçilere insan haklarının korunmasını garanti etmek için Rainforest Alliance ve Fair Trade gibi üçüncü taraf kuruluşların sertifikalarına çok fazla güveniyor. BHRRC’ye göre, şirketler kendi tedarik zincirleri için daha fazla durum tespiti yapmalı ve değişimi yönlendirmek için paydaşlar ve çalışanlarla daha fazla ilişki kurmalı.
• Neden önemli? Üreticilerden daha fazla şeffaflık ve üçüncü taraf sertifika gruplarına daha az güvenme çağrısında bulunan BHRRC, bu raporların "buzdağının görünen kısmı" olabileceğini ve konunun ardında daha fazla uygunsuz sayılabilecek durumun olabileceğini söyledi.
• Görüşler: Unilever yanıtında, kaynak sağladığı bazı çiftliklerde bildirilen sorunların farkında olduğunu ve bunları ele aldığını söyledi. Bu doğrultuda tedarikçileriyle temas hâlinde olduğunu ve bu yılın ilk mali çeyreğinin sonuna kadar küresel çay tedarikçileri listesini güncellemeyi planladığını söyledi. Lipton da dâhil olmak üzere Unilever'in eski çay markalarının birçoğundan oluşan risk sermayesi şirketi Ekaterra, kötüye kullanımın meydana geldiği bildirilen tarlaların hâlâ tedarik zincirinde olup olmadığı konusunda yanıt vermedi. Starbucks’ın yanıtındaysa söz konusu tarlalardan ürün tedariğinin çok düşük olduğuna ve tüm insan hakları ihlalleri iddialarının soruşturulduğuna yer verildi.