Dolar tarafında işler iyi gitmiyor mu?

Rusya, Çin, İran, Brezilya, Arjantin, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Hindistan. Dolara bağımlılığı azaltmaya çalışan ülkelerin sayısı her geçen gün artıyor.

• Çin ve Brezilya kısa süre önce doları tamamen devre dışı bırakarak kendi para birimlerinde bir ticaret anlaşması sonuçlandırdı. Geçtiğimiz 15 yıl içerisinde Çin, Brezilya için ticarette ABD'nin yerini alarak birinci sıraya yükseldi.
• Geçtiğimiz hafta bir Rus yetkili, BRICS ülkelerinin yeni bir para birimi geliştirmek üzerine çalıştığını duyurdu. 

Ne dediler? Rusya Devlet Duması Başkan Yardımcısı Alexander Babakov, anlaşmaların ulusal para birimlerinde yapılmasının geçişin ilk adımı olduğunu söyledi. 

"Bir sonraki adım, yakın gelecekte yeni bir para biriminin dijital veya başka herhangi bir biçimde dolaşımını sağlamak. BRICS liderler zirvesinde bu projeyi hayata geçirmeye hazır olduğumuzun açıklanacağını düşünüyorum.”

• Söz konusu zirve 2023 yılının Ağustos ayında gerçekleşecek.

Ek bilgi: BRICS bloku Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika'dan oluşuyor; küresel nüfusun yaklaşık %40'ına, küresel GSYİH'nın ise dörtte birine sahip.

• Geçtiğimiz yıl İran, BRICS'e katılmak için resmi olarak başvuruda bulundu. The Cradle'ın bir raporuna göre; Suudi Arabistan, Cezayir, BAE, Mısır, Arjantin, Meksika ve Nijerya da dahil olmak üzere birçok ülke bloka katılmakla ilgilendiğini ifade etti.

ABD tarafı

Bilgi notu: Dünyanın rezerv para birimi olan ABD doları, uluslararası ticarette varsayılan para birimi ve küresel bir hesap birimidir. Bu nedenle, dünyadaki her merkez bankası, Hazine ve büyük firmalar döviz varlıklarının büyük bir bölümünü ABD doları cinsinden tutmaktadır.

• Politik olarak daha tarafsız bir rezerv para birimi tartışması onlarca yıldır devam ediyor.

_{Bloomberg Terminal, 1980'den günümüze ABD dolar endeksi}

Doların rezerv para statüsünü kaybetmesi, ABD'de ekonomik sistemin ciddi şekilde sarsılmasıyla -yüksek enflasyon ve yüksek vergi oranlarıyla- sonuçlanabilir. Hele ki petrol, petrodolar dışındaki birimlerle alınıp satılmaya başlanırsa.

• IMF verilerine göre, doların küresel döviz rezervlerindeki payı 2021'in sonunda %59'un altına düşerek 20 yıllık düşüş trendini sürdürdü.

Ne dediler? ABD Hazine Bakanlığı Halkla İlişkilerden sorumlu eski Müsteşar Yardımcısı Monica Crowley, geçtiğimiz hafta “Doların uluslararası statüsü bizim için kesinlikle bir ayrıcalık. Özellikle son birkaç yılda, pervasız para ve maliye politikalarıyla bu ayrıcalığı kötüye kullandık” açıklamasında bulundu.

Tepkiler: ABD'de bazı piyasa oyuncuları, doların bittiğine ve insanların şu anda bankalarda sahip oldukları parayı korumak için hızla aksiyon alması gerektiğine inanıyor. Bankacılık krizinin daha yeni başladığına dair uyarılar da artış gösterdi.

• Editörün önerisi: JPMorgan CEO'su Dimon, bankacılık krizi konusunda uyardı

Öte yandan? Dimon, bugün de daha fazla banka çöküşü yaşansa bile ABD bankacılığında yaşanan kriz sona ermeye yakın olduğunu söyledi.

• Dolar sahiplerine gündelik ürünlerden stok yapma, altın, gümüş gibi fiziksel varlıklar yatırım, her bir bankada var olan para miktarını sınırlama gibi korunma yöntemleri öneriliyor.