İstilacı türlere uzman çözümü: 'Sorunu yemek'

ABD Tarım Bakanlığı Ulusal İstilacı Türler Bilgi Merkezi, istilacı türlerin ekosistem ve ekonomi üzerindeki etkileri nedeniyle ABD'lilere yılda en az 26 milyar dolara mâl olduğunu tahmin ediyor. İklim krizi nedeniyle sayıları geçen gün artan bu türlerin mutfaklarda malzeme olarak yer alması en etkili ve hızlı çözüm yollarından biri olarak görülüyor.
İstilacı türler "kısmen" mutfakta: Dünya çapındaki şefler, istilacı türleri sürdürülebilir ve hatta faydalı malzemeler olarak görmeye başladı. Buna rağmen, tüketicinin tat ve çevresel etki konusundaki endişeleri nedeniyle bu türlere duyulan ilgi hâlâ düşük.
İstilacı bir tür olarak yeşil yengeç: Yeşil yengeçler yüzyıllardır İspanyol ve İtalyan mutfağının bir parçası. Ancak "deniz hamamböceği" olarak da bilinen yeşil yengeç, Akdeniz dışında kötü bir üne sahip. En yıkıcı istilacılar arasında yer alan bu tür neredeyse her kıtaya yayılarak deniz hayvanlarını yiyip yerel yengeçlerle rekabet ediyor ve yiyecek ararken denizçayırlarının yaşam alanını yok ediyor. Yeşil yengeci yenilebilir bir tür olarak anlatmak üzere yola çıkan ABD merkezli kâr amacı gütmeyen GreenCrab.org'un kurucusu Mary Parks,"Yeşil yengeçten dilediğimiz kadar yiyebiliriz. Etkisi daima olumlu olacak" dedi.
Peki Türkiye’de neler oluyor? 2015’te Akdeniz’de siyah sokkan, beyaz sokkan, istilacı barbun, kılkuyruk mercan ve lokum balığı olmak üzere beş istilacı tür varken bugün balıkçıların yakaladığı türlerin %80’i istilacı. Akdeniz Koruma Derneği, bu duruma çözüm yolları ararken son yıllarda istilacı balıkların tüketimini artırabilmek için büyük bir festival organize etti ve balıkların tadılması için tarifler hazırladı.
Okuma önerisi: apéro’da Akdeniz Koruma Derneği’nin kurucusu ve başkanı Zafer Kızılkaya’yla istilacı türlerin 20. yüzyılın başlarında Akdeniz’de sokkan ile başlayan hikayesini konuştuğumuz sohbeti buradan okuyabilirsin.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
NEREDE YAYIMLANDI?
"Kuzguncuk mantarı" kurabiyesinin fiyatına yönelik tepkiler restoran ve kafelerin boykotuyla sonuçlandı. Cuma günü rakıya %17 oranında zam gelmesi bekleniyor. İstanbul'un en iyi beş şarap barı Forbes için listelendi.
24 Nis 2024

YAZARLAR

apéro
İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.
İLGİLİ OKUMALAR
Dışarıdan bakıldığında şarap kültürü ve turizmiyle, hatta biraz romantize edilmiş bir Fransız şarap imgesiyle özdeşleşen Beaujolais’nin, içeriden bakıldığında nasıl bir emek, iklim ve aile ekonomisi üzerine kurulduğunu Ceren Aral Desnos, bir beyaz yakalı olarak deneyimlediği bir günlük bağbozumu üzerinden anlatıyor.

Beslenme trendleri ortaya çıkarken bilimsel bilgi; medya, beden idealleri, sosyal normlar ve gıda endüstrisi tarafından seçiliyor, sadeleştiriliyor ve ürünleştiriliyor. Böylece bilim, gündelik yaşamın ve tüketim alışkanlıklarının parçası hâline gelirken sağlıklı beden, “doğru” beslenme ve kendimize iyi bakmak da sürekli yeniden tanımlanıyor.

Yunanistan’ın küçük Kiklad adalarından Sifnos, yerel ürünleri, geleneksel yemekleri ve son 15 yılda açılan şef restoranlarıyla ülkenin öne çıkan gastronomi duraklarından birine dönüştü. Adada nohut, peynir, kapari, kekik balı ve balık gibi ürünler hem geleneksel tavernaların hem de yeni nesil restoranların menülerinde yer buluyor. Seramikçilik gibi yüzyıllardır süren zanaatlar yemek kültürünün bir parçası olmaya devam ederken farklı ülkelerden şeflerle yapılan işbirlikleri de Sifnos mutfağını yeni tatlara ve tekniklere açıyor.

Bir zamanlar bir hayatta kalma becerisi olan foraging, bugün fine dining'in, wellness kültürünün ve sosyal medyanın ilgi alanında. Bu geri dönüş, insanın doğadan yeniden beslenmesinden çok, doğayla kopmuş ilişkisinin farkına varmasıyla ilgili olabilir.

Bordeaux’nun kurduğu şarap dünyası zamanla apelasyonlar, ödüller ve prestij üzerinden ortak bir ölçüte dönüştü. Fakat Asya’nın şarapla ilişkisi bunlardan çok daha eski. Çin’in Jiahu çömleklerinde ya da Japonya’nın Koshu bağlarında yazılan hikaye, şarabın tek bir coğrafyanın tanımlayabileceği kadar dar bir geçmişe sahip olmadığını gösteriyor. Bugün bu birikim, Batı’dan gelecek bir onaydan çok kendi referansları üzerinden yeni bir şarap kültürüne dönüşüyor.
22 Ağu 2026




