Hangi ülke yapay zeka devrimine ne kadar hazır?

Uluslararası Para Fonu (IMF), 174 ülkenin ekonomik anlamda yapay zeka devrimine ne kadar hazır olduğunu ortaya koyan Yapay Zeka Olgunluk Endeksi’ni yayımladı. Çalışma kapsamında hazırlanan harita, gelişmiş ve daha varlıklı ekonomilerin yapay zekayı benimsemeye düşük gelirli ekonomilere göre çok daha hazır durumda olduğuna işaret etti. 

Ayrıntılar: IMF’nin endeksi, ülkelerin 4 alanda yapay zeka devrimine ne kadar hazır olduğu belirlenerek oluşturuldu: 

• Dijital altyapı

• İnsan sermayesi ve işgücü politikaları

• İnovasyon ve ekonomik entegrasyon

• Yasal düzenlemeler

Ek olarak: Endeks, çıkan sonuçlara göre ülke ekonomilerini 6 ayrı kategoride sıraladı. Herhangi bir veriye ulaşılamayan ülkeler, endeksin dışında tutulurken 0,2’nin altında bir puan alan ülkelerin yapay zeka devrimine hazır olma konusunda çok daha geride kaldığı belirtildi. 0,6-0,8 arasında ve 0,8 üzerinde puan almayı başaran ülkelerin ise yapay zekanın getireceği yeniliklere ekonomik anlamda çok daha hazır durumda olduğu ifade edildi. 

Sonuçlar: Hazırlanan harita, Singapur’un güncel olarak 0,8 puanla yapay zeka devrimine en hazır ekonomi olduğuna işaret etti. 0,8 ve üzerinde puan alabilen tek ekonomi, Singapur oldu. 

• Listede Singapur’u sırasıyla Danimarka, Hollanda, ABD, Estonya, Finlandiya, İsviçre, İsveç, Almanya, Yeni Zelanda, Lüksemburg, Birleşik Krallık, Avustralya, İsrail, Japonya, Güney Kore, Avusturya, Kanada, Norveç, İrlanda, Belçika, Tayvan, Litvanya, Malta, Portekiz, İspanya, Çekya, Çin, Kıbrıs, Letonya, Malezya, Slovenya, Birleşik Arap Emirlikleri ve İtalya takip etti. 

• Singapur’u takip eden tüm ülkeler, 0,6-0,8 arasında bir puan almayı başardı. 

• Afganistan, Güney Sudan ve Orta Afrika Cumhuriyeti’nin ise 0,2’nin altındaki puanlarıyla yapay zeka devrimine en hazırlıksız ekonomiler olduğu görüldü. 

Önemli ayrıntı: Ortadoğu ve Afrika’da birçok ülke ve Latin Amerika’nın bazı ülkeleri, 0,2-0,4 arasında puanlar alarak yapay zeka devrimine yönelik çok daha fazla hazırlığa ihtiyaç duyduklarını gösterdi. 

• Sudan, Libya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Etiyopya, Irak, Venezuela, Papua Yeni Gine, Maldivler, Myanmar, Nijerya, Kamerun, Nepal, Tanzanya, Uganda, Kamboçya, Pakistan, Bangladeş, İran, Mısır ve El Salvador, 0,2-0,4 puan alan ülkeler arasında yer aldı. 

IMF, kendi çıktılarını da raporladı

IMF, endekste kendi çıktılarını da raporladı. Yapay zekanın üretkenliği artırabileceğine, ekonomik büyümeyi hızlandırabileceğine ve gelirleri yükseltebileceğine dikkat çeken kurum, milyonlarca kişinin yapay zeka yüzünden işini kaybedebileceğinin ve eşitsizliklerin artabileceğinin de altını çizdi. 

Rakamlar: Raporda yapay zekanın gelişmiş ekonomilerde mevcut istihdamın %33’ünü, gelişmekte olan ekonomilerde %24’ünü ve düşük gelirli ekonomilerde %18’ini tehlikeye atabileceği belirtildi. Fakat IMF, yapay zekanın tamamlayıcı bir araç olarak kullanılabileceği iş alanlarında verimliliğin artırılabileceğini ve yeni iş alanları yaratılabileceğini vurguladı. 

• Rapora göre gelişmekte olan ekonomiler ve düşük gelirli ülkelerin çoğu, daha az oranda yüksek vasıflı işgücüne sahip olduğu için yapay zeka devriminden kısa vadede daha az etkilenecek. 

• Fakat bu ülkeler, yapay zeka araçlarından faydalanmak için gereken altyapıya ve vasıflı işgücüne sahip olmadığı için yapay zeka, ülkeler arasındaki eşitsizliği körükleyen bir işlev gösterecek. 

Geniş açı: IMF’e göre yapay zeka, daha büyük çaptaki eşitsizlikleri de pekiştiren bir unsura dönüşebilir. Örneğin yapay zekanın tamamlayıcı bir araç olarak işlev göstereceği ve üretkenliği artırabileceği iş alanlarında genç çalışanlar, yapay zekaya ilişkin fırsatları daha kolay değerlendirirken daha yaşlı çalışanlar, uyum sağlamakta zorluk yaşayarak geriye düşebilir. 

• IMF, gelişmiş ekonomilerde işgücünün %30’unun yapay zeka entegrasyonundan faydalanabileceğini öngörüyor. 

Çözüm önerisi: Rapor, gelişmekte olan ekonomiler ve düşük gelirli ülkelere, öncelikli olarak dijital altyapılara ve işgücünü dijital inovasyonlar konusunda eğitmeye yaptıkları yatırımları artıracakları politikalar geliştirmelerini tavsiye ediyor. 

• IMF, gelişmiş ülkelere ise sosyal güvenlik ağlarını genişletmelerini, işgücü eğitimine yatırımlar yapmalarını ve yapay zeka entegrasyonuna öncelik vermelerini öneriyor. 

• Rapora göre ayrıca, gelişmiş ülkelerin vatandaşlarını yapay zekanın getireceği potansiyel riskler ve suistimallerden korumak için yasal düzenlemelerini diğer ülkelerle koordine biçimde güçlendirmeleri gerekiyor.