Mantardan çanta ve ayakkabı


Hikâyesi olan makarna ve soslar aynı günde kapıda: Molino Cucina
Evrensel bir yiyeceğe dönüşmüş, tüm dünyada farklı formları kabul görmüş makarnanın birbirinden farklı, kendine has öğünlere dönüşmesinde şüphesiz sosların önemi büyük. Makarnaya ayrı bir karakter veren sosların hikâyesi de çoğu zaman…
Daha fazlasını öğren →
Etrafta mantar gibi biten, gıdanın farklı alanlara kesiştiği yeni teknolojilerden albenisi en yükseklerinden biri mantarlardan deri üretimi. Teknolojik yenilikleri giderek daha hızlı benimsemeye başlayan moda dünyası, mantar derisini şimdiden bağrına basmaya Adidas önderliğinde başladı.
Nereden çıktı bu mantar? Dayanıklılığı, kullanım çeşitliliği ve kaliteyle özdeşleştirilmesiyle moda repertuvarının demirbaşlarından gerçek deri, tüm bu avantajlarına rağmen hayvan haklarından sınıfta kalıyor. Deri yerine üretilen sentetik polimerler ise plastiklerle aynı ölçüde doğaya zarar veriyor ve kalıcı atık dertlerine tabi. Fakat mantardan üretilen deri uğruna ne hayvan kesmek ne de sentetik malzemeler kullanmak gerekiyor. Mantardan üretilen deri alternatifleri, hayvanlarla uzaktan yakından alakası olmayan, vegan ve sürdürülebilir üretim süreciyle geleceğin derisi olabilir.
Nasıl oluyor? Talaş veya zirai atık içinde yetiştirilen mantarların mycellium denen iplikvari kökleri toplanarak, hafif asit ve alkollerle işlemden geçirildikten sonra basılıp düzleştiriliyor. Mycellium'un işlenebilecek raddeye gelmesi için ise gereken zaman iki haftacık. Güneşe ihtiyaç duyulmayan süreç, yetiştirmeyi herhangi bir koşulda mümkün kılarak giderleri epey düşürüyor.
Derinin ederi: Spor süperstarı Adidas, babası The Beatles diye bir grupta çalan tasarımcı Stella McCartney’nin kendi ismindeki sürdürülebilir lüks moda markası, Lululemon ve Kapalıçarşı’da sıkça gördüğümüz Gucci ile elde etmek uğruna düşman edinilen Balenciaga’nın esas firması Kering’in bir araya gelerek konsorsiyum olarak yatırımda bulundukları Bolt Threads isimli startup, mantar derisinin öncüsü olacak gibi görünüyor. Mylo isimli ürünleri aldıkları yatırım neticesinde bir yakınlıkta lüks ve gayrılüks markaların ürünlerinde kullanım için hazır hâle getirilecek.
Başka başka: Bolt Threads dışında MycoWorks öne çıkan bir başka girişim. 2013 yılında San Francisco'da doğan, 2016 yılında mantar işleme teknolojisinin patentini alan girişim, B yatırım turunda 45 milyon dolar yatırım alarak tüketiciye açılma süreci için ceplerini doldurdu. MycoWorks’ün destekçileri arasında Natalie Portman ve John Legend gibi simalar da var.
Eline beline mantar: Ekimde Bolt Threads ile ortaklığı açıklayan markalardan Adidas, 30 Aralık’ta yakın bir zamanda mantar derisi ürünlerinin üretileceğini söyledi. Bolt Threads’e göre, 2021 yılı içerisinde piyasada mantar derili çantalar, ayakkabılar ve çeşitli ürünler görülmeye başlanacak. Görünen o ki yakında deriler vegan, mantarlar arkadaşlarımızın kollarımızda çanta, ayaklarında pabuç olacak.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Haftanın menüsü: Pastırma savaşı, mantardan çanta, sosyokültürel tat meselesi, sıcak çikolata ve dahası.
06 Oca 2021

YAZARLAR

Berkok Yüksel
A former child writing about food and London for Aposto.

apéro
İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.
İLGİLİ OKUMALAR
Bir zamanlar İstanbul’un takvimi deniz üzerinden tutulurdu. Palamutun, lüferin ve uskumrunun gelişi mutfakta neyin pişeceği kadar, kayıkların ne zaman suya ineceğini, balıkçı tezgahlarının görünümünü ve şehrin gündelik akışını da belirliyordu. Bazı şeyler hiç değişmiyor. Ekim geldiğinde İstanbul’da gözler hâlâ yeniden denize çevriliyor.

Londra’yı gastronomi üzerinden tanımak için her zaman şehrin en yeni restoranlarının peşine düşmek gerekmiyor. Bazen birkaç sokaklık bir rota, şehrin yemek kültürünün nasıl değiştiğini görmek için yeterli. Borough Market’tan Bermondsey Street’e kadarki bu bölge de bunun iyi örneklerinden biri. Emre Onar, sevdiği duraklar ve kendi deneyimleri üzerinden bu kısa mesafeyi adım adım anlatıyor; kahveyle başlayan rotayı pazar tezgahlarından restoranlara, oradan da Bermondsey Street’in sakinliğine taşıyor.

Urla’da sofraya giden yol, toprağın ve mevsimin sunduklarıyla başlıyor. WMF işbirliğiyle, Şef Dilek Yetkiner eşliğinde lavantalardan Ege otlarına uzanan bir hasadın ardından mutfağa geçtik. Doğada başlayan akşamı, uzun bir yaz akşamına yakışan sofrada, Bi’ Masa Akademi’de pişirdiklerimizle tamamladık.
05 Eki 2026

İki Michelin yıldızlı Villa Aida’nın kurucu şefi Kanji Kobayashi, Vakko L’Atelier’in “Guest Chef Dinner” serisi için İstanbul'daydı. Şef Kobayashi, sohbetimizde İstanbul’da karşılaştığı malzemeleri kendi mutfak diliyle yeniden düşünürken şehrin yemek kültüründe kendisine tanıdık gelen ve ayrışan noktaları anlattı.

Göçle taşınan, mahallelerde köklenen ve uzun süre “etnik” kategorisinde tutulan mutfaklar bugün fine dining’in parçası oluyor. Peki bir mutfak ne zaman prestij kazanıyor? Onu “yüksek gastronomi”ye taşıyan değer ölçütlerini kim belirliyor? Sosyoloji profesörü Zafer Yenal ve yemek editörü Reyhan Ülker, bu dönüşümün arkasındaki toplumsal ve gastronomik hiyerarşilere bakıyor.





