Kök Projekt ile çıktığımız yola devam ediyoruz. Yerli gıda teknoloji şirketleri, tarım startupları ve yemek ekosistemindeki envaiçeşit projeyi tadımlık tanıttığımız "yan mutfağımızda", bu haftanın misafiri sanal gerçeklikle bağcılık eğitimi veren VitiVR.
Sanal bağcılık: Bir bağ kurmak ve yaşatmak kolay iş değildir. Bağını yeni kurmuş her beyaz yakalı emekli size bunu söyleyebilir. Finansal yatırımın ötesinde, bağcılık kolay öğrenilen bir uğraş değil. Ekim, büyüme ve meyve verme süreçleri dışında, yapılan bir değişikliğin sonucunu görmenin yaklaşık bir buçuk sene sürdüğü, küçük müdahalelerin asmalarda kalıcı hasarlara yol açabildiği bir dünya. Hâl böyle olunca bağ sahipleri, çok değerli asmalarına deneyimsiz ziraatçileri dokundurtmuyor. Şarap eğitmenliği sırasında bir bağ sahibinden bu çıkmazı duyan Selin İşmen, yüksek lisans tezinde üstüne eğildiği sanal gerçeklikle bağcılık eğitimini ulaşılabilir, masrafsız ve risksiz hâle getirme hedefiyle bir proje yaratıyor. Projenin adı viticulture (bağcılık) ve virtual reality (sanal gerçeklik) kelimelerinin birleşiminden ortaya çıkan VitiVR. Kitap odaklı eğitimin ötesine geçip pratik deneyim kazanamayan ziraat öğrencilerine bağcılık eğitimini sanal ortamda sunan proje, gerçeği yansıtan şekilde fakat asmalara hasar riski ortadan kaldırılan bir bağcılık deneyimi yaratmış oluyor.
Gelecek çok hızlı gelecek: 2017’de tamamlanan prototiple Avrupa’nın önde gelen ziraat fakülteleriyle görüşen ve hem kullanıcı deneyimi olarak hem de eğitim potansiyeli olarak olumlu geri dönüşler ve destek taahhütleri toplayan proje, daha sonra dünyanın en prestijli artırılmış ve sanal gerçeklik ödüllerinden Auggie Awards 2018 yarışmasında derece alarak sanal gerçeklik alanında takdir alan ikinci şarap temalı proje unvanını alıyor. VitiVR projesinin sahibi Bahçeşehir Üniversitesi İletişim Fakültesi öğretim görevlisi ve Microsoft Teknoloji’nin Kadın Liderleri finalisti Selin İşmen, şimdilik sadece kış budaması deneyimi sunan VitiVR’ın gerekli finansal desteği alması hâlinde bağcılığın tüm aşamalarının dâhil edileceğini, teknik öğretiyle harmanlanarak bütünsel bir hâle getirileceğini söylüyor. VitiVR, yakın gelecekte kurumlar tarafından eğitim alanında kullanılabileceği gibi bağcılar tarafından işe alım test mekanizması veya bireysel öğrenim aracı olarak da kullanılabilir. İşmen, koku duyusunu sanal gerçeklik dünyasına entegre eden teknolojilerin de desteğiyle bir gün şarap eğitimini tüm yönleriyle sanal ortama taşımanın mümkün olduğundan bahsediyor. “Yaygınlaşmasının zaman alacağını biliyorum." derken dâhi sanal gerçekliğin gelecekte eğitimin içinde yer alacağından emin.
Sanal gerçeklik tabanlı asma nasıl budanır görmek için bu videoya, projeyi İşmen'den dinlemek için bu röportaja göz atabilirsiniz. Küresel olarak sanal gerçekliğin eğitimde payı büyürken çağımızın eğitim teknolojileri ziraat alanına VitiVR gibi öncü projelerle geçiyor. Toprağı, asmayı ve üzümü öğrenmenin yıllar değil, jenerasyonlar sürdüğü bağcılık; deneyimi demokratikleştiren, ekonomikleştiren ve kolaylaştıran teknolojilerle nasıl değişecek göreceğiz.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
NEREDE YAYIMLANDI?
YAZARLAR
Berkok Yüksel
A former child writing about food and London for Aposto.
apéro
İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.
İLGİLİ OKUMALAR
Batı Karadeniz’in iç kesimlerindeki Daday, deniz etkisinin azaldığı, yüksek rakımlı ve ormanlık bir coğrafyada yer alıyor. Ormanlar, meralar, tarım arazileri ve köyler birbiriyle iç içe. Üretim ise iklimin ve mevsimlerin çizdiği sınırlar içinde ilerliyor. İki gün boyunca ziyaret ettiğimiz çiftlikler, bu koşullarla kurulan farklı ilişkileri anlamak için iyi birer durak.
Bir zamanlar İstanbul’un takvimi deniz üzerinden tutulurdu. Palamutun, lüferin ve uskumrunun gelişi mutfakta neyin pişeceği kadar, kayıkların ne zaman suya ineceğini, balıkçı tezgahlarının görünümünü ve şehrin gündelik akışını da belirliyordu. Bazı şeyler hiç değişmiyor. Ekim geldiğinde İstanbul’da gözler hâlâ yeniden denize çevriliyor.
Londra’yı gastronomi üzerinden tanımak için her zaman şehrin en yeni restoranlarının peşine düşmek gerekmiyor. Bazen birkaç sokaklık bir rota, şehrin yemek kültürünün nasıl değiştiğini görmek için yeterli. Borough Market’tan Bermondsey Street’e kadarki bu bölge de bunun iyi örneklerinden biri. Emre Onar, sevdiği duraklar ve kendi deneyimleri üzerinden bu kısa mesafeyi adım adım anlatıyor; kahveyle başlayan rotayı pazar tezgahlarından restoranlara, oradan da Bermondsey Street’in sakinliğine taşıyor.
Urla’da sofraya giden yol, toprağın ve mevsimin sunduklarıyla başlıyor. WMF işbirliğiyle, Şef Dilek Yetkiner eşliğinde lavantalardan Ege otlarına uzanan bir hasadın ardından mutfağa geçtik. Doğada başlayan akşamı, uzun bir yaz akşamına yakışan sofrada, Bi’ Masa Akademi’de pişirdiklerimizle tamamladık.
05 Eki 2026
İki Michelin yıldızlı Villa Aida’nın kurucu şefi Kanji Kobayashi, Vakko L’Atelier’in “Guest Chef Dinner” serisi için İstanbul'daydı. Şef Kobayashi, sohbetimizde İstanbul’da karşılaştığı malzemeleri kendi mutfak diliyle yeniden düşünürken şehrin yemek kültüründe kendisine tanıdık gelen ve ayrışan noktaları anlattı.
