Kök Projekt ile çıktığımız yola devam ediyoruz. Yerli gıda teknoloji şirketleri, tarım startupları ve yemek ekosistemindeki envaiçeşit projeyi tadımlık tanıttığımız "yan mutfağımızda", bu haftanın misafiri sanal gerçeklikle bağcılık eğitimi veren VitiVR.
Sanal bağcılık: Bir bağ kurmak ve yaşatmak kolay iş değildir. Bağını yeni kurmuş her beyaz yakalı emekli size bunu söyleyebilir. Finansal yatırımın ötesinde, bağcılık kolay öğrenilen bir uğraş değil. Ekim, büyüme ve meyve verme süreçleri dışında, yapılan bir değişikliğin sonucunu görmenin yaklaşık bir buçuk sene sürdüğü, küçük müdahalelerin asmalarda kalıcı hasarlara yol açabildiği bir dünya. Hâl böyle olunca bağ sahipleri, çok değerli asmalarına deneyimsiz ziraatçileri dokundurtmuyor. Şarap eğitmenliği sırasında bir bağ sahibinden bu çıkmazı duyan Selin İşmen, yüksek lisans tezinde üstüne eğildiği sanal gerçeklikle bağcılık eğitimini ulaşılabilir, masrafsız ve risksiz hâle getirme hedefiyle bir proje yaratıyor. Projenin adı viticulture (bağcılık) ve virtual reality (sanal gerçeklik) kelimelerinin birleşiminden ortaya çıkan VitiVR. Kitap odaklı eğitimin ötesine geçip pratik deneyim kazanamayan ziraat öğrencilerine bağcılık eğitimini sanal ortamda sunan proje, gerçeği yansıtan şekilde fakat asmalara hasar riski ortadan kaldırılan bir bağcılık deneyimi yaratmış oluyor.
Gelecek çok hızlı gelecek: 2017’de tamamlanan prototiple Avrupa’nın önde gelen ziraat fakülteleriyle görüşen ve hem kullanıcı deneyimi olarak hem de eğitim potansiyeli olarak olumlu geri dönüşler ve destek taahhütleri toplayan proje, daha sonra dünyanın en prestijli artırılmış ve sanal gerçeklik ödüllerinden Auggie Awards 2018 yarışmasında derece alarak sanal gerçeklik alanında takdir alan ikinci şarap temalı proje unvanını alıyor. VitiVR projesinin sahibi Bahçeşehir Üniversitesi İletişim Fakültesi öğretim görevlisi ve Microsoft Teknoloji’nin Kadın Liderleri finalisti Selin İşmen, şimdilik sadece kış budaması deneyimi sunan VitiVR’ın gerekli finansal desteği alması hâlinde bağcılığın tüm aşamalarının dâhil edileceğini, teknik öğretiyle harmanlanarak bütünsel bir hâle getirileceğini söylüyor. VitiVR, yakın gelecekte kurumlar tarafından eğitim alanında kullanılabileceği gibi bağcılar tarafından işe alım test mekanizması veya bireysel öğrenim aracı olarak da kullanılabilir. İşmen, koku duyusunu sanal gerçeklik dünyasına entegre eden teknolojilerin de desteğiyle bir gün şarap eğitimini tüm yönleriyle sanal ortama taşımanın mümkün olduğundan bahsediyor. “Yaygınlaşmasının zaman alacağını biliyorum." derken dâhi sanal gerçekliğin gelecekte eğitimin içinde yer alacağından emin.
Sanal gerçeklik tabanlı asma nasıl budanır görmek için bu videoya, projeyi İşmen'den dinlemek için bu röportaja göz atabilirsiniz. Küresel olarak sanal gerçekliğin eğitimde payı büyürken çağımızın eğitim teknolojileri ziraat alanına VitiVR gibi öncü projelerle geçiyor. Toprağı, asmayı ve üzümü öğrenmenin yıllar değil, jenerasyonlar sürdüğü bağcılık; deneyimi demokratikleştiren, ekonomikleştiren ve kolaylaştıran teknolojilerle nasıl değişecek göreceğiz.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
NEREDE YAYIMLANDI?
YAZARLAR
Berkok Yüksel
A former child writing about food and London for Aposto.
apéro
İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.
İLGİLİ OKUMALAR
Urla’da sofraya giden yol, toprağın ve mevsimin sunduklarıyla başlıyor. WMF işbirliğiyle, Şef Dilek Yetkiner eşliğinde lavantalardan Ege otlarına uzanan bir hasadın ardından mutfağa geçtik. Doğada başlayan akşamı, uzun bir yaz akşamına yakışan sofrada, Bi’ Masa Akademi’de pişirdiklerimizle tamamladık.
05 Eki 2026
İki Michelin yıldızlı Villa Aida’nın kurucu şefi Kanji Kobayashi, Vakko L’Atelier’in “Guest Chef Dinner” serisi için İstanbul'daydı. Şef Kobayashi, sohbetimizde İstanbul’da karşılaştığı malzemeleri kendi mutfak diliyle yeniden düşünürken şehrin yemek kültüründe kendisine tanıdık gelen ve ayrışan noktaları anlattı.
Göçle taşınan, mahallelerde köklenen ve uzun süre “etnik” kategorisinde tutulan mutfaklar bugün fine dining’in parçası oluyor. Peki bir mutfak ne zaman prestij kazanıyor? Onu “yüksek gastronomi”ye taşıyan değer ölçütlerini kim belirliyor? Sosyoloji profesörü Zafer Yenal ve yemek editörü Reyhan Ülker, bu dönüşümün arkasındaki toplumsal ve gastronomik hiyerarşilere bakıyor.
Dışarıdan bakıldığında şarap kültürü ve turizmiyle, hatta biraz romantize edilmiş bir Fransız şarap imgesiyle özdeşleşen Beaujolais’nin, içeriden bakıldığında nasıl bir emek, iklim ve aile ekonomisi üzerine kurulduğunu Ceren Aral Desnos, bir beyaz yakalı olarak deneyimlediği bir günlük bağbozumu üzerinden anlatıyor.
Beslenme trendleri ortaya çıkarken bilimsel bilgi; medya, beden idealleri, sosyal normlar ve gıda endüstrisi tarafından seçiliyor, sadeleştiriliyor ve ürünleştiriliyor. Böylece bilim, gündelik yaşamın ve tüketim alışkanlıklarının parçası hâline gelirken sağlıklı beden, “doğru” beslenme ve kendimize iyi bakmak da sürekli yeniden tanımlanıyor.
