Üzümden haberler, ProWein turu

Şarap fuarları endüstrideki paydaşları biraraya getiren; hem ticari hem de deneyime dayalı bilgi akışını sağlayan alanlar. Ticari tarafta üreticilerin ürünlerini sergileyip uluslararası pazarlarda yeni müşterilere ulaşmalarına ve mevcut ilişkilerini geliştirmelerine olanak sağlıyorlar. Yeni işbirlikleri, gelişen tanışıklıklar ile yeni akımlar ve stiller keşfediliyor; kültürel alışveriş ve eğitimler ile kurulan ağlara dönüşüyor. 

Şarap ve alkollü içecekler alanında dünyanın önde gelen uluslararası ticaret fuarlarından olan ProWein, her yıl Almanya'nın Düsseldorf kentinde, genellikle Mart ayında düzenleniyor. Etkinlik; üreticiler, distribütörler, perakendeciler, restoran işletmecileri ve gazeteciler gibi şarap ve alkollü içeceklerle ilişkili tüm paydaşların ilgisini çekiyor.

Dünyanın dört bir yanından çok çeşitli şarap ve alkollü içeceğin sunulduğu bu fuarda, katılımcılara yeni trendleri keşfetme, farklı çeşitleri tatma ve sektördeki en son yenilikleri öğrenme şansı sunuluyor. Seminerler, çalıştaylar ve tadım oturumlarıyla bu sene 10-12 Mart arasında düzenlenen ProWein’dan tadı damağımda kalanlar...

^{Öküzgözü walkaround}

Yerellik

Fuarda her ülke, yerel üzümlerini ve yerel şaraplarını ön plana çıkarıyor. Türkiye de ProWein’da üretici standları, çeşitli atölyeler ve masterclasslar ile yerel üzümlerini anlattı. Diğerleri tarafından merak edilen ve ilgi çeken de buydu zaten. Türkiye’de kocaman bir şarap ağı, ve bu ağı yaratan bağlar var. Geçmişi bugüne, bugünü geleceğe bağlayan ve öğretileri taşıyan insanlar. ProWein ve benzeri alanlar da bu kocaman ağın parçası. Etkileyici olan da üreticilerin yerel üzümlerini anlatmak için kol kola çalışması. 

Anadolu’ya baktığımızda farklı toprak yapıları ve iklimsel farklılıklar görüyoruz. Tam bu sebeple de konu üzüme gelince çeşitlilik kavramını konuşuyoruz. Çeşitlilik sadece üzümle sınırlı değil; coğrafyanın bütünde doğal kaynakların çeşitliliği de etkili. Üzüm de bu zenginlikten nasibini alıyor ve hâlâ keşfedilmeyi bekleyen çeşitleriyle geniş bir yelpaze sunuyor. 

Dünyada bağların şarap yapımı için kullanım oranlarına baktığımızda Fransa'nın %99, Almanya'nın %99 oranıyla dünya ortalaması olan %57'nin üzerine çıktığını görüyoruz. Türkiye’deki bağların sadece %3'ü şarap yapımında kullanılıyor, bunun da yaklaşık %5’ini ihraç ediyoruz. Kalan kısmı ise üzümün diğer hâlleri pekmez, sirke, kuru üzüm, sofralık üzüm olarak değerlendiriliyor. Peki bunu bir potansiyel olarak görebilir miyiz? Kesinlikle! 

^{Biyodinamik alanından...}

Yeşilin şarap tonu

Dünyada konvansiyonel, sürdürülebilir, organik ve biyodinamik gibi bağcılık çeşitleri var. Bağcılıktaki bu çeşitlilik, hâliyle şaraplara da yansıyor. Organik ve biyodinamik şarapçılık endüstrinin son yıllardaki en yeşil konusu. 

Eskiden, çok eskiden dünyada sadece organik tarım varken, sonradan zirai kimyasallar kullanılmaya başlıyor ve böylece konvansiyonel tarım ortaya çıkıyor. Şimdi de geçmişin tarımsal üretim metotlarına geri dönmeye yönelik büyüklü küçüklü adımlar atılıyor. Endüstrinin “yeşil” tarafı bu geri dönüş ve duyarlılığın temsilcisi rolünü üstleniyor. 

Konvansiyonel tarımın organik tarımdan farkı, içinde bulunduğu alanı korumaya, iyileştirmeye yönelik bir etki barındırmaması olarak özetlenebilir. Bütün bir ekosisteme bakıldığında organik tarımın diğer yöntemlere kıyasla daha duyarlı olduğu söylenebilir. Biyodinamik tarımı da organik tarımın daha felsefi, daha çevreci ve biraz da astronomik bir türü olarak düşünebiliriz. Evrenin çalışma sisteminin en önemli parçalarından toprakta uygulamalar kozmik takvime göre yapılıyor.

Fuarda organik ve biyodinamik şaraplara ayrılan kocaman bir alan vardı. Fuarın en duyarlı ve kalabalık alanı... Burada üreticiler ürünlerini, fikirlerini, tekniklerini ve hayallerini paylaştılar. Bu alanda yapılan çalışmalar gibi, fuardaki alan da kendi döngüsünde, akışında ve müdahalesizdi.

^{No-Lo bir stant}

Zero!

Son zamanların çok sıcak, az alkollü konusu: "Düşük alkol" ve "alkolsüz" şaraplar. Dünyada No-Lo olarak anılan no-alcoholic, low-alcoholic şaraplar sağlıklı yaşam trendleri ve değişen tüketim alışkanlıkları ile son yıllarda endüstrinin en çok konuşulan konularından biri. ProWein da bu kategoriye “Zero” ismiyle büyük bir alan ayırmıştı. 

Üreticiler köpüklü şarabın da dahil olduğu çeşitli şarap stillerini tüketicilerle paylaştılar. Fuarın en dikkat çekici konularından biri olan Zero’nun tadım alanında çokça vakit geçirdim. Bu kategorinin gelişimi, tüketim alışkanlıklarına etkisi, sosyal kabulüne dair de pek çok yorum işittim. Etiket üzerinde bu mesele nasıl anlatılıyor dersen “alkolsüz”ün yanında, bulunduğu ülke regülasyonları ile de ilişkili olarak pek farklı ifadeler vardı. Zero!, Lower Calorie, 0.0, de-alcoholized, alcohol liberated gibi “zero” etrafında şekillenen kelimeler gördüm. 

Yapay zekalı şarap

Yapay zeka ve robotik teknolojisi, şarabın doğaya ve doğal dengeye dayalı yapısına ters görünse de topraktan şişeye ve geri dönüşüme kadar şarapçılıkta ciddi dönüşümlere yol açma potansiyeline sahip. Bağda budama yapan robotlar hayal edebiliyor musun? Doğaya bu kadar yakın ve uzak iki ayrı uç, fikren de fiilen de. 

Makine öğrenim araçlarını kimyasal verilerde kullanarak şarapların moleküler yapılarının (neredeyse) %100 doğruluk payı ile saptanabileceğini, hangi bağ ve topraktan geldiğinin bulunabileceğini konuşsak mesela? Yapay zeka şaşırtıcı bir şekilde şarapçılıkta da karşımıza çıkıyor. Ve belki de yenilikçi bir dönüşümü işaret ediyor.

^{Ambalajda yeni bir adım: Alüminyum teneke kutular}

Ambalaj ve tasarım

Şarabı mantarsız düşünebiliyor musun? Aslına bakarsan uzun bir süredir pek çok kişi düşünüyor. Vidalı (çevir-aç) kapaklar bunun en yaygın örneği. Avustralya ve Yeni Zelanda başta olmak üzere Yeni Dünya ülkelerinde kullanılıyor. Daha “ucuz” algılandığına dair pek çok yorum var, tartışmaya açık. 

Fuarda da mantar ve şişeye alternatif çözümlerin paylaşıldığı bir “ambalaj ve tasarım” alanı vardı. Karbon ayak izini azaltmak için yapılan çalışmalar, sessizce ilgi çeken hafif cam şişeler, karton kutular, şarap torbaları, PET şişeler ve geri dönüşen kutular, alüminyum tenekeler ve daha pek çok örnek...