Vadeli buğday işlemleri 101

Şef finans editörümüzden Ukrayna-Rusya savaşı akabinde buğday borsasına dair giriş niteliğinde bir açıklama.
Vadeli buğday işlemleri 101

apéro

apéro

İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.

Vadeli ürün piyasası: Tarım ürünlerini kapsayan vadeli kontratlar, temel olarak belirli miktardaki ürünün anlaşılan tarihte teslimi için kullanılıyor. Bu kontratların asıl amacı, piyasalarda yaşanabilecek fiyat dalgalanmalarına karşı ilgili ürünü tedarik eden şirketlerin alım fiyatını yönetebilmesini sağlamak. Fakat kontratlar aynı zamanda yatırımcıların bu ürünler özelinde spekülatif işlem yapmasına da olanak sağlıyor.

Yani normalde buğdayla alakası olmayan bir yatırım bankacısı da bu kontratları alıp satarak kâr etme imkanına sahip. Tek şart, satın aldığı kontratı vadesinden, yani ürünün teslim tarihinden önce elden çıkarmak çünkü tarım ürünlerinin vadeli kontratlarında fiziki teslimat şartı var. Eğer herhangi bir spekülatör aldığı buğday kontratını vadesi geldiğinde elinden çıkaramamışsa kontratta belirtilen miktar kadar ürünü fiziki olarak teslim almak zorunda.

Savaş bunun neresinde?: Jeopolitik riskler arttığında küresel piyasalarda hisse senedi gibi riskli varlıklardan çıkış görülürken altın gibi güvenli limanlara girişler görülüyor. Rusya-Ukrayna savaşının buğday fiyatlarındaki artışı tetiklemesinin en büyük nedeni, bu iki ülkenin de küresel çapta önemli buğday tedarikçileri olması. Rusya-Ukrayna savaşıyla beraber altın fiyatları en fazla %10 civarında bir yükseliş yaşarken buğday fiyatlarındaki yükseliş bu iki ülkenin üretimdeki özel konumu nedeniyle %70’i gördü.

COVID-19 sonrası etki: Burada göz ardı edilmemesi gereken bir diğer konu da salgın döneminde bozulan tedarik zincirlerinden dolayı emtia piyasalarının tümünde bir yukarı yönlü fiyat kırılganlığı oluşması. Bundan dolayı Rusya-Ukrayna savaşı ve Rusya’ya uygulanan yaptırımlar sadece buğdayda değil, paladyum ve nikel gibi metallerin fiyatlarında da ciddi yükselişlere neden oldu.

Buğday fiyatlarında yaşanan yükseliş küresel çapta gıda enflasyonunun artmasına neden olurken yakın gelecekte buğdayın yerine geçebilecek mısır gibi ürünlerin fiyatlarında da artışlara yol açabilir. Uzun vadeye yayılmasa da tüketim alışkanlıkları kısa vadedeki fiyat avantajından dolayı diğer ikame ürünlere kayabilir.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

apéro

apéro

İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.

NEREDE YAYIMLANDI?

apéroapéro

BÜLTEN SAYISI

PREMIUM'A ÖZEL

📈 Gıda enflasyonu

Ukrayna-Rusya savaşıyla gelen enflasyon ve öncesi; vadeli buğday borsası 101; haftanın rezervasyon önerisi.

16 Mar 2022

Fotoğraf: Doctor Who (BBC)

YAZARLAR

Erol Oytun Ercan

Finance Editor

apéro

İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.

İLGİLİ OKUMALAR

apéroapéro

HİKAYE

Sifnos'un yolu: Bir ada nasıl gastronomi destinasyonuna dönüşür?

Yunanistan’ın küçük Kiklad adalarından Sifnos, yerel ürünleri, geleneksel yemekleri ve son 15 yılda açılan şef restoranlarıyla ülkenin öne çıkan gastronomi duraklarından birine dönüştü. Adada nohut, peynir, kapari, kekik balı ve balık gibi ürünler hem geleneksel tavernaların hem de yeni nesil restoranların menülerinde yer buluyor. Seramikçilik gibi yüzyıllardır süren zanaatlar yemek kültürünün bir parçası olmaya devam ederken farklı ülkelerden şeflerle yapılan işbirlikleri de Sifnos mutfağını yeni tatlara ve tekniklere açıyor.

Emre Onar

·

05 Eyl 2026

Sifnos'un yolu: Bir ada nasıl gastronomi destinasyonuna dönüşür?
apéroapéro

HİKAYE

Doğaya dönüşün ilk dalgası: Foraging'in yeniden keşfi

Bir zamanlar bir hayatta kalma becerisi olan foraging, bugün fine dining'in, wellness kültürünün ve sosyal medyanın ilgi alanında. Bu geri dönüş, insanın doğadan yeniden beslenmesinden çok, doğayla kopmuş ilişkisinin farkına varmasıyla ilgili olabilir.

Reyhan Ülker

·

29 Ağu 2026

Doğaya dönüşün ilk dalgası: Foraging'in yeniden keşfi
apéroapéro

HİKAYE

Bordeaux’dan sonra: Şarabın görünmeyen coğrafyasında

Bordeaux’nun kurduğu şarap dünyası zamanla apelasyonlar, ödüller ve prestij üzerinden ortak bir ölçüte dönüştü. Fakat Asya’nın şarapla ilişkisi bunlardan çok daha eski. Çin’in Jiahu çömleklerinde ya da Japonya’nın Koshu bağlarında yazılan hikaye, şarabın tek bir coğrafyanın tanımlayabileceği kadar dar bir geçmişe sahip olmadığını gösteriyor. Bugün bu birikim, Batı’dan gelecek bir onaydan çok kendi referansları üzerinden yeni bir şarap kültürüne dönüşüyor.

22 Ağu 2026

Bordeaux’dan sonra: Şarabın görünmeyen coğrafyasında
apéroapéro

HİKAYE

apéro 20: Masanın yeni hâli

Bir kısmı henüz kapılarını yeni açtı, bir kısmı yıllardır hayatımızda. Ortak noktaları ise aynı: Her biri Türkiye'nin yeme-içme sahnesine yeni bir fikir, yeni bir soluk ya da yeni bir yön öneriyorlar. Son dönemin en çok konuşulan 20 adresi bu seçkide.

Reyhan Ülker

·

15 Ağu 2026

apéro 20: Masanın yeni hâli
apéroapéro

HİKAYE

Sabah kahvesinden yaz gecelerine: İstanbul ve Çeşme’den beş adres

İstanbul ve Çeşme'de günün farklı saatlerine yayılan beş restoranı biraraya getirdik. Kimi ekşi mayalı ekmekle güne başlıyor, kimi uzun yaz sofraları kuruyor, kimi ise kokteyl barıyla geceye keyif katıyor. Ortak noktaları ise mutfak kadar atmosfere de önem vermeleri.

15 Ağu 2026

Sabah kahvesinden yaz gecelerine: İstanbul ve Çeşme’den beş adres