Damıtma sanatının çağdaş versiyonu: Alkolsüz içki sektörü

"300 yıl önce tabipler, tedavi için doğanın gücü ve simya ilmine başvurarak bakır imbiklerle bitkisel ilaçları damıtırdı. 1651'de John French isimli bir tabip, 'Damıtma Sanatı'nı yayımladı. Yüzyıllar sonra Ben Branson, Londra'da lüks bir restoranda alkolsüz bir kokteyl sipariş etti. Gelen ne yemek ne de atmosferle eşleşen pembe, şekerli bir içecekti. Böylece Branson'ın alkolsüz mükemmelliği yakalamak için French'in tariflerine gömüldüğü yıllar başladı."

Birleşik Krallık merkezli alkolsüz damıtılmış içki markası Seedlip'in kuruluş hikâyesi, internet sitelerinde işte bu cümlelerle anlatılıyor. 2015'te Seedlip'in öncülüğünde ortaya çıkan alkolsüz damıtılmış içki sektörü, beş senede %506 oranında etkileyici bir büyüme gösterdi. Son bir senede ABD'de 12, Birleşik Krallık'ta 11 tane alkolsüz damıtılmış içki markası kuruldu. Nielsen'ın verilerine göre bu sektör, 2021'de gelirlerini 280 milyon dolara yükseltecek ve 2025'e kadar yıllık %7,1'lik büyüme oranına ulaşacak.

Nedir, nasıl yapılır?

Alkolsüz damıtılmış içkiler, alkollüler hakkında sevilen her şeyi tüketiciye sunuyor. Tek bir eksikle: alkol. Çeşitli bitkilerin harmanlama işlemlerinden sonra bakır kaplarda damıtılması sonucu ortaya çıkan bu içkilerde şeker, tatlandırıcı ve katkı maddesi bulunmuyor. Hatta birçok şirket, alkolsüz içkileri "botanik," "aromatik" ve "saf" olarak tanımlıyor. Yetenekli barmenlerin elinden çıkma tarifleri incelediğinizde içeriğin tamamen bitkisel olduğunu görmek mümkün. Turunçgiller başta olmak üzere karpuz, kavun, çilek gibi meyveler ve biberiye, fesleğen, reyhan, kekik gibi baharatlar, birçok tarifte yer alıyor. Vanilya ve Hindistan cevizi de tariflerin vazgeçilmezlerinden.

Alkolsüz içki pazarında biranın tartışmasız bir liderliği var. İçinde %0,5'ten az alkol bulunduran ve özel işlemlerden geçen alkolsüz biraların özellikle aromalı olanları oldukça talep görüyor. Alkol pazarında önde gelen veri ve analiz kaynağı The IWSR'a göre, iş şaraba gelince birçok geleneksel şarap üreticisi alkolsüz şarabın şarap kategorisiyle ilişkilendirilmesinden bile rahatsız oluyor. Dolayısıyla şarap, alkolsüz içki kategorisinde büyük ölçüde geri planda kalıyor.

Tüketici profili: Ortasını arayanlar ve sağlıklı yaşam düşkünleri

Alkolsüz içkilerin tüketicilerini düşündüğünüzde aklınıza hamileler, dini gereğince içmeyen kişiler veya iyileşme sürecindeki alkolikler geliyor olabilir. Fakat alkolsüz içkilerin müdavimleri sadece alkol kullanmaması önerilenler değil. "Kaliteli" alkolsüz içkiler, alkol tüketimini azaltmak isteyenler, ertesi gün gerçekleşecek önemli toplantılarını düşünerek ayık kalmayı tercih edenler veya sıkı bir diyete girenler için en az alkollü içecekler kadar keyifli bir alternatif olabiliyor. Nitekim alkolsüz içki şirketleri de ana hedef kitlesini alkol alan ama aynı zamanda başka seçenekleri gözeten "ortasını arayanlar" olarak tanımlıyor.

Alkolsüz damıtılmış içki sektörünün hızlı bir şekilde büyümesinin en büyük nedeni sağlıklı yaşam konusunda artan farkındalık. Financial Times, bunun aynı zamanda vitamin, bitki çayları ve sağlıklı atıştırmalıkların satışlarının artmasında da etkili olduğunu ifade ediyor. Hâlihazırda tüketicilerin %58'i, geçen seneye göre daha fazla alkolsüz içecek tercih ediyor; %61’i, alkolsüz içeceklerde "daha iyi" seçeneklerin olması gerektiğini düşünüyor.

Engellenemez büyüme

Yatırımcılar da alkolsüz içki kategorisinin potansiyelini fark etmiş olacak ki son yıllarda sektörde satın alımlar ve birleşmeler arttı. Küresel alkol pazarının en büyük oyuncularından biri olan Diageo, 2016'da Seedlip’in %20'sini satın aldı. 2019'da yatırımlarını artırarak şirketin çoğunluk hissedarı hâline geldi. Şirket, 2020'nin başlarında ABD merkezli Ritual Zero Proof'a yatırım yaptı. Öte yandan, Kanada merkezli alkolsüz bira markası Partake, son yatırım turunda 4 milyon dolar fon sağlarken Birleşik Krallık merkezli alkolsüz içki şirketi CleanCo, 12 milyon dolar yatırım aldı.

Geleneksel alkol üreticilerinin yanı sıra alkolsüz içecek ve meşrubat şirketleri de alkolsüz içki sektörüne giriş yapmak için kolları sıvamaya başladı. Araştırmalar, karantina döneminde evde alkol tüketimini artıran kişilerin açılmalarla birlikte alkolsüz alternatiflere yönelme ihtimaline dikkat çekiyor. Barların ve gece kulüplerinin açılmasının tam tersi etkisinin olacağını iddia edenler de var. Bu noktada iş, kalite ve çeşitlilik konusunda sınavı geçen markaların müşteriye ulaşma konusunda doğru adımları atmasına kalıyor.