Cinsel saldırı epidemisine karşı teknoloji girişimleri

Tetikleyici uyarısı: Cinsel saldırı

Kokteyl içmek, kuşkusuz bir keyif meselesi. Ne yazık ki aynı zamanda patriyarkal gerçekliğimizde cinsel saldırılara karşı tedbirli olmanın elzem olduğu bir an. "Tecavüz hapı" olarak da bilinen cinsel saldırılarda kullanılan ilaçlar (date rape drug'lar) randevu esnasında "kolaylaştırıcı" olarak kullanılıyor ve kişiyi uyuşuklaştırarak veya bayılmalara neden olarak cinsel saldırıyı mümkün kılıyor. Kullanıldığı zaman tat veya kokuda bir değişikliğe sebep olmayan ilaçların bu yapısı, fark edilmemelerindeki en büyük neden.

The Guardian tarafından "cinsel saldırı epidemisi" denerek betimlenen ABD'deki üniversite kampüslerindeki artan vakalar, Barack Obama'nın 2014 yılında yaptığı bir konuşmada "yaklaşık beş kadından biri üniversitede taciz ediliyor, bu kabul edilemez. Okulların kampüslerinde cinsel saldırıyı önlemekte ve vakalara yaptırımları konusunda daha iyi bir iş çıkarmasına yardımcı olacağız," denerek vurgulanmıştı. Çoğu vakada üniversite ve yargı sistemleri statükoyu korumaya yönelik adımlarda bulunduğu ve değişime kucak açmadığı için bugünkü yazının konusu cinsel saldırıları önlemek için kenetlenen yemek teknoloji girişimleri.

Undercover Colors: Şirket, bu alanda birden fazla ürüne sahip. 2015 yılında ortaya atılan renk değiştiren oje, Kuzey Karolina Eyalet Üniversitesi'nden tamamı erkek dört öğrencinin ortaya attığı fikir olarak ortaya çıkıyor. Oje, içeceklere karıştırılmış ilaçların varlığını tespit edebiliyor, böylece ojenin rengini değiştirerek cinsel saldırıyı önlemeye yardımcı olabildiği iddia ediliyor. 

Üreticiler elbette saldırıların yalnızca kadınların başına gelmediğinin farkında. Yalnız, oje teknolojisi, bir proje olmaktan çıkıp bilim insanları tarafından geliştirilebilince toplumsal cinsiyet rolleri tekrar devreye giriyor ve yatırımcıların "Erkekler oje kullanmaz," kaygısına kapılmasıyla da ürün rafa kaldırılıyor.

Bu kaygı, aynı şirketin bir başka ürüne yatırım yapmasına neden oluyor ve SipChip™ ortaya çıkıyor. Ürün, parmak yardımıyla damlatılan hazneden tüketilecek sıvıyı test edebiliyor — 30 saniyeyle 3 dakika arasında değişen değerlendirme sonucunda iki çizgi kişinin "güvende" olunduğu, tek çizgiyse içeceğe ilaç karıştırıldığı anlamına geliyor.

Drink Safe Technologies: Girişim tarafından geliştirilen bardak altlığı, en yaygın iki ilacı (GHB ve ketamin) birkaç dakika içinde tespit edebiliyor.

Chemeleon: Öncelerde Drink Savvy olarak bilinen girişim, ilaçların varlığını tespit edebilecek bardak takımı üzerine çalışıyor ve en yaygın ilaçları tespit edebilecek pipetler de "üretilecekler listesi" arasında. 2012'de 50 bin dolarlık bir yatırım alan girişim, hâlâ ürünleri mümkün kılacak nanoteknoloji üzerine eğiliyor ancak piyasaya sürmeye hazır bir ürünleri yok.

pd.id: Kitlesel fonlamayla hayata geçmeye başlaması umulan proje, çantada taşınabilir minik bir aygıtın üretileceğini ve içeceğin içine batırıldığında ilaç karıştırıldığını fark ederse kırmızı LED ışığın yanacağını vadediyor.

Teknoloji, tecavüz kültürü kadar patriyarkal toplumlarda derinlerde kök salmış bir soruna çözüm olabilir mi?

Minik aygıtlar, renk değiştiren oje, bardakaltlığı, bardak setleri, pipetler — işte patriyarkal dünyamızın cinsel saldırıyı önleyebileceğini umduğu icatları. Bu ürünlerin çoğu, cinsel saldırı vakalarının adalete erişimini engelleyen aynı mitler etrafında inşa ediliyor: "saldırı, bir şekilde, saldırılan tarafından önlenebilecek bir şey."

Girişimlerin iyi niyetli olduğu açık. Fakat niyetlerinin sorunun kaynağını çözemeyeceği gerçeğini değiştirmiyor. Teknolojiyi sosyal olarak şekillendirdiğimiz ve mucitlerin de sosyal ön yargılarla dolu oldukları göz önüne alındığında, bunların tasarıma entegre edildiğini iddia etmek çok da imkansız değil. 

Saldırganın, saldırısının fark edildiği bir durumda daha da saldırganlaşma ihtimali göz önüne alınması gerekiyor. Benzer bir sorun, ürünlerin cinsel saldırı travmasına fiziksel ve zihinsel olarak nasıl tepki verildiğine dair varsayımlara dayanmasında yatıyor: o an donakalıp harekete geçememek, oldukça yaygın ve insani bir durum. Dolayısıyla cinsel ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddetle başa çıkmanın tek kapsayıcı yolu toplumsal cinsiyete ilişkin temel eşitsizliğe odaklanan yaygın ve toptan değişimden geçiyor.