Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT): Biliyoruz ama doğru mu biliyoruz?
Coğrafi işaretli Ezine Peyniri: Ekremoğlu Anımsamayanlar için hemen coğrafi işaretin ne olduğundan ve neden önemli olduğundan söz edelim isteriz: Coğrafi işaretli ürün; belirgin bir özelliğiyle benzerlerinden ayrılan ve yalnızca bir coğrafyada, bir yörede o biçimde üretilen herhangi bir ticaret ürününü tanımlıyor. Ürünün kalitesini ve farklılığını mümkün kılan, o yöredeki gelenekten köklenen üretim yöntemini ya da çeşit farkını belirleyen ve tüketicide bir güven yaratan bir tescil biçimi olan coğrafi işaret, uluslararası pazarda o ürünün markalaşmasını kolaylaştırıyor, değerini belirliyor ve ihracat hacmini artıran bir faktör olarak öne çıkıyor. Bazı verilere göre 2012 yılında Fransa'nın yalnızca coğrafi işaretli ürünlerden 19 milyar avro gelir elde ettiği biliniyor. Hâl böyle olunca coğrafi işaret kavramı ülkeler için önem teşkil ediyor. Türkiye’nin coğrafi işaretli ürünleri arasında yer alan Ezine Peyniri de Ekremoğlu gibi üreticiler sayesinde dünyaca ünlü bir markaya dönüşebiliyor. Ekremoğlu Ezine Peyniri: Ekremoğlu'nun ürünlerin çevresel performanslarını uluslararası standartlarda ortaya koyan EPD Coğrafi Tescilli Ezine Peynirleri, Kaz Dağları'nda beslenen keçi, koyun ve ineklerin sütlerinin karışımının, Şirden kullanılarak mayalanmasıyla üretiliyor. Kimyasal, koruyucu ya da katkı maddesi içermeyen ve yalnızca geleneksel yöntemlerle üretilen Ekremoğlu Ezine Peynirleri arasında koyun, inek ve keçi sütlerinin karışımından elde edilen Lüks Ezine Peyniri'nin yanı sıra büyük oranda keçi sütünden üretilen Ezine Keçi Peyniri ve koyun sütünden elde edilen Ezine Koyun Peyniri öne çıkıyor. Her biri 8-12 ay gibi sürelerde dinlendirildikten sonra raflarda yerini alan Ekremoğlu Ezine Peynirleri; zengin besin değeri ve damakta kalan tadıyla kahvaltı sofralarının, salataların ya da ikram tabaklarının aranan lezzeti olma potansiyeli taşıyor. Öte yandan Ekremoğlu; Apéro okurlarına özel, sipariş tamamlama ekranında APERO kodunu kullanan herkese %10 indirim fırsatı sunuyor. Ekremoğlu: Küçükkuyu, Altınoluk, Ayvacık, Çanakkale, Akçay, Güre, Edremit, Zeytinli gibi ilçelerde 14 pazar yerinde ve 12 mağazasında kahvaltılık üreticisi ve marketi olarak hizmet veren Ekremoğlu, 1996 yılından bu yana süt ürünleri üreticiliği gerçekleştiriyor. İnternet mağazasıyla peynir, zeytin, zeytinyağı ve yöresel ürünler kategorilerinde bölgenin geleneksel lezzetlerini tüm Türkiye'ye 300 lira ve üzeri alışverişlerde ücretsiz kargo fırsatıyla ulaştıran Ekremoğlu markası; kaliteli ürünleri hesaplı fiyatlara sunma amacıyla bugün 50 tonluk süt işleme kapasiteli üretim tesisinde çeşit çeşit peynir üretirken hem bölgenin kalkınmasına katkıda bulunuyor hem de Türkiye’nin tescilli ürünlerinin yaygınlaşmasını kolaylaştırıyor. APERO kodunu kullanarak indirim avantajından yararlanmak ve Ekremoğlu üzerinden ilk alışverişinizi yapmak için bu bağlantıyı kullanabilirsiniz.
Daha fazlasını öğren →
Geçtiğimiz yazı serisinde, gıda israfının yarısının evde gerçekleştiğini, ihtiyacımızdan fazlasını aldığımızı belirtmiştik. Peki, raftan fazla fazla alıp dolapta çürümeye bırakıp heba ettiklerimiz dışında, tüketilebilir gıdayı da küçük bir yanılsama yüzünden çöpe gönderiyoruz dersek?
Gıda Güvenliği Derneği’nin Türkiye’de yaptırdığı çalışmaya göre; gıda ürünleri üzerindeki en çok okunan bilgi Son Tüketim Tarihi (STT) ve Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT). Tüketicilerin %86’sı son tüketim tarihinin anlamını biliyor ve bu tarihten sonra ürün tüketimi sağlık sorunu oluşturabileceğinden ürünü kesinlikle tüketmiyor. Ancak tüketicilerin sadece %26’sı tavsiye edilen tüketim tarihinin anlamını doğru biliyor. Peki aradaki fark ne?
Türk Gıda Kodeksi’ne göre:
- Son Tüketim Tarihi (STT): Mikrobiyolojik açıdan kolay bozulabilen gıdalarda son tüketim tarihinden sonra ürünün tüketilmesi insan sağlığı açısından risk teşkil eder. STT’nin etikette belirtilmesi zorunludur ve STT geçmiş ürünler satışa sunulamaz.
- Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi (TETT) ise uygun şekilde muhafaza edildiğinde, gıdanın kendine has tazelik, tat, aroma gibi duyusal özelliklerini koruduğu süreyi gösteren tarihi ifade etmektedir. Örneğin; makarna, zeytinyağı, kahve, çay gibi gıdalar mikrobiyolojik açıdan kolay bozulabilir olmadığından son tüketim tarihi yerine TETT kullanılabilir.
Neden önemli? Tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT) geçmiş ürünler, duyusal açıdan kalite kaybı yaşamış olsa da bu gıdaları tüketmek sağlık açısından riskli değil. Ancak sağlık açısından riskli olduğu yanılgısı yüzünden bu tarihten sonra tüketicilerin büyük bölümü (%72) bu ürünleri çöpe attığını belirtiyor. Üstelik çöpe atma davranışı, her yaşta ve her sosyoekonomik kesimde görülüyor.
Peki ya dünyada? Bu yanlış algı Türkiye'ye özgü değil; ancak Türkiye bu konuda birçok Avrupa ülkesinin gerisinde.
- 2011 yılında Birleşik Krallık'ta WRAP tarafından yapılan bir çalışmaya göre, tüketiciler tarih bilgisini alışveriş esnasında en taze ürünü almak için kullanırken sıra dolaptaki ürüne geldiğinde çöpe atıp/atmama kararını yine tarih bilgisine göre veriyor.
- Benzer şekilde, 2015 yılında Avrupa Komisyonu tarafından gıda paketleri üzerindeki tarih bilgisiyle ürünü çöpe atma davranışını incelemek için İtalya’da Milan Expo ziyaretçileriyle yapılan deneysel bir çalışmaya göre, tüketiciler gıdanın güvenli olup olmadığıyla ilgili tarih bilgisini bir gösterge olarak kullanıyor. Ancak katılımcıların sadece yarısı tavsiye edilen tüketim tarihini gerçek anlamda biliyor.
- Avrupa’da tüketicilerin %47’si tavsiye edilen tüketim tarihinden (TETT) sonra ürünün duyusal kalitesinde bir değişiklik olsa da bu ürünü tüketirse bir sağlık sorunu yaşamayacağını biliyor. Bu konuda en bilinçli ülke %68'le İsveç. Türkiye ise TETT’nin anlamını doğru bilen oranı %26.
Sonuç olarak evde gıda israfına sebep olan yanlış algımızla birlikte, tavsiye edilen tüketim tarihinin (TETT) ürünün duyusal kalitesi hakkında bir bilgi olduğunu hatırlatmak istedik. Gıda israfı yazı serimizde gıda israfı boyutununa, ihtiyaçtan fazla gıda almaya teşvik eden süpermarket düzenlemelerine ve tüketilebilir gıdaları çöpe gönderen tarih bilgisi yanılsamasına değindik. Haftaya çözüm üreten girişimlerle devam edeceğiz.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
11.000 okuru geçtik, sokak yemekleriyle kutluyoruz! Menü: Orta Doğu'dan ve şeflerden sokak yemekleri.
25 Kas 2020
YAZARLAR
apéro
İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.
İLGİLİ OKUMALAR
Yunanistan’ın küçük Kiklad adalarından Sifnos, yerel ürünleri, geleneksel yemekleri ve son 15 yılda açılan şef restoranlarıyla ülkenin öne çıkan gastronomi duraklarından birine dönüştü. Adada nohut, peynir, kapari, kekik balı ve balık gibi ürünler hem geleneksel tavernaların hem de yeni nesil restoranların menülerinde yer buluyor. Seramikçilik gibi yüzyıllardır süren zanaatlar yemek kültürünün bir parçası olmaya devam ederken farklı ülkelerden şeflerle yapılan işbirlikleri de Sifnos mutfağını yeni tatlara ve tekniklere açıyor.
Bir zamanlar bir hayatta kalma becerisi olan foraging, bugün fine dining'in, wellness kültürünün ve sosyal medyanın ilgi alanında. Bu geri dönüş, insanın doğadan yeniden beslenmesinden çok, doğayla kopmuş ilişkisinin farkına varmasıyla ilgili olabilir.
Bordeaux’nun kurduğu şarap dünyası zamanla apelasyonlar, ödüller ve prestij üzerinden ortak bir ölçüte dönüştü. Fakat Asya’nın şarapla ilişkisi bunlardan çok daha eski. Çin’in Jiahu çömleklerinde ya da Japonya’nın Koshu bağlarında yazılan hikaye, şarabın tek bir coğrafyanın tanımlayabileceği kadar dar bir geçmişe sahip olmadığını gösteriyor. Bugün bu birikim, Batı’dan gelecek bir onaydan çok kendi referansları üzerinden yeni bir şarap kültürüne dönüşüyor.
22 Ağu 2026
Bir kısmı henüz kapılarını yeni açtı, bir kısmı yıllardır hayatımızda. Ortak noktaları ise aynı: Her biri Türkiye'nin yeme-içme sahnesine yeni bir fikir, yeni bir soluk ya da yeni bir yön öneriyorlar. Son dönemin en çok konuşulan 20 adresi bu seçkide.
İstanbul ve Çeşme'de günün farklı saatlerine yayılan beş restoranı biraraya getirdik. Kimi ekşi mayalı ekmekle güne başlıyor, kimi uzun yaz sofraları kuruyor, kimi ise kokteyl barıyla geceye keyif katıyor. Ortak noktaları ise mutfak kadar atmosfere de önem vermeleri.
15 Ağu 2026
