Petrol yükselirse kim zararlı çıkar?

OPEC+ tarafından alınan petrol üretim kesintisi kararının ardından konuya ilişkin CNBC'ye değerlendirmelerde bulunan uzmanlar, petrol fiyatının 100 USD'ye ulaşması durumunda en çok etkilenecek ülkelere dair tahminlerde bulundu. Sıralanan ülkeler arasında Türkiye de bulunuyor.

💉 Hatırlatma dozu: Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC), mayıs ayından 2023 yılının sonuna kadar günlük petrol üretiminde 1 milyon varilden fazla kesinti yapma kararı aldı. Kararın ardından brent petrol varil fiyatı %6’dan fazla artışla 85 USD’ye, ABD ham petrolü varil fiyatı ise %6,2 artışla 80,4 USD seviyesine yükseldi.

Detaylar

Uzmanların petrolün 100 USD'ye ulaşması durumunda en çok etkilenebilecek ülkeler listesinin en başında Hindistan yer aldı. Uzmanlar, petrol fiyatlarının yükselmesi durumunda Rusya'dan ithal edilen ucuz petrolün dahi Hindistan'ı kurtarmayacağını ve ülkenin hâlihazırda yükselmekte olan kömür ve doğal gaz fiyatlarından zarar gördüğünü söyledi. 

• Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından Rus petrolüne uygulanan ambargo ve tavan fiyat uygulamalarının ardından Rusya, elinde kalan ham petrolü Hindistan gibi ülkelere indirimli olarak ihraç etmeye başladı. İstatistiklere göre Hindistan'ın ham petrol ithalatı Şubat ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla %8,5 oranında arttı

Listede ikinci sırayı ise Japonya aldı. Petrol, Japonya'daki enerji arzının yaklaşık %40'ını oluşturuyor ve ülke, %80 ila %90'ı Orta Doğu'dan gelen ham petrol ithalatına büyük ölçüde bağımlı. Dolayısıyla petrol fiyatlarında yaşanacak bir artış, Japonya'nın büyümesine zarar verici mahiyette olabilir. 

Güney Kore de benzer bir durumda. Bağımsız araştırma şirketi Enerdata'ya göre Güney Kore'de de enerji ihtiyacının büyük bölümünü petrol karşılıyor. Raymond James Genel Müdürü Pavel Molchanov'a göreyse Güney Kore ithal petrole %75'ten fazla bağımlı. 

Uzmanlar ayrıca, Avrupa ve Çin'in de petroldeki fiyat artışlarından etkilenebileceğini fakat bunun görece daha az olacağını tahmin ediyor. Bunun sebepleri olarak Çin'in güçlü yerli petrol üretimi ve Avrupa'nın enerji üretiminde petrolden ziyade nükleer, kömür ve doğal gaz kullanıyor olması gösteriliyor.

Gelişmekte olan ekonomiler

CNBC'ye değerlendirmede bulunan uzmanlardan biri olan Pavel Molchanov, petrol varil fiyatının 100 USD'ye ulaşması durumunda yakıt ithalatını destekleyecek döviz kabiliyetine sahip olmayan ülkelerin bu durumdan olumsuz etkileneceğini ifade etti. Molchanov bu ülkelere örnek olarak Arjantin, Türkiye, Güney Afrika, Pakistan ve Sri Lanka'yı saydı. 

Energy Aspects'ten Amrita Sen ise konuya ilişkin, "En az dövizi olan ve ithalatçı olan ülkeler en çok zararı görecek çünkü petrol ABD doları cinsinden fiyatlandırılıyor" ifadelerini kullandı.