Sofra kurmanın püf noktaları

Rakının her duruma ayak uydurduğundan ve içine girdiği her kadehin şeklini alacağından daha önce bahsetmiştim. Fakat gurbette işler biraz değişir. Şekil ve şemail; memleketi hatırlatma, maziyi yâd etme ve uzakta yakını bulma amacı taşıyan sofraların önemli bir öğesi.

Türkiye’de meyhane sofralarının tozunu yutmuş herkes mezeli rakı gecesi yapacağı zaman emin adımlarla mutfağa girer — gecenin sonunda yaşanan "masada bir şey eksik" hissiyse kaçınılmazdır. Lojistik hatalar peşi sıra gelir. Gece, misafirlerle sohbet etmekle değil buzluk doldurmak ve küllük aramakla geçer.

Bu yazıda iki amacım var. Birincisi, gurbette hisler coştuğunda kurulan rakı sofrasından tam randıman almanın kısa bir kılavuzunu sunmak. İkincisiyse daha bencil bir amaca hizmet ediyor — dâhil edilme şansına eriştiğim rakı sofralarında bana memleketi değil, memleketten uzakta olduğumu hatırlatan eksiklikleri engellemek. Nitekim bu sofra, memlekete küçük bir pencere aralama gücüne sahip.

Hanenizdeki tek meze-yapıcıysanız lojistik gereklilikleri önceden tamamlamak, sizin de gecenizden zevk almanız için çok önemli. Önce sıkıcı ama kritik kısmından başlayalım:

Kuver durumu: Kimi zaman misafirliğe son anda başkaları eklenir veya mekân öğrenci evidir, az tabak vardır. Önceden tabak ve servis takımı hesabını yapmak, insanın son anda çatal yıkama derdinin önüne geçer. Mezelere ayıracağınız tabakları önceden sayın; en mantıklısı, dar masa yüzeyleri için kâseleri, genişlere de ufak tabakları ayırmak. Büyük tabaklar misafire verilse daha iyi — dar alanda kısa paslaşma insanın iştahını kapatır. 

Bulaşık sistemi: Servis takımı hususunda en kilit noktadır. Eğer makineniz varsa programı ilk misafirin gelişinden bir saat önce bitecek şekilde kurun. Böylece hem edevatlarınız son bir saatte elinizin altında bulunur hem de yemek bitişinde doldurulacak boş bir makine sizi hazırda bekliyor olur. Unutmayın, yetişkinlerin sofrasında misafirin bulaşıkları makineye doldurması ayıp değildir. Eski nesil âdetlerden sıyrıldıysanız masa toplama, çöpe dökme, sudan geçirme, makineyi doldurma şeklinde hızlı bir görev dağılımıyla beş dakikada en zengin sofraları bile toparlarsınız.

Buz: Buzun fazlası olmaz. Gece uzar, insanlar şenlenirse ılık rakı içmek de buzlukta kalan donmamış suyu dökmek de zevksiz olur. Gidin, marketinizden ihtiyacınız olanın iki katı buz alın; varsın buzlukta dursun, başka sefer kullanırsınız. Buzları kendi suyunuzdan yapmak istiyorsanız, bir önceki veya aynı gün içinde üç saat aralıklarla alarm kurun ve donmuş buzları bir poşette biriktirin. Masaya buz kâsesi koymak hoş gözükse de pratik değil — bunun yerine poşetleri buzluğunuza ağzı açık şekilde koyun ki gelen giden kolayca alabilsin.

Sigara: Her rakı masasında en azından bir sigara içen olur. Balkon, teras veya bahçeniz varsa oraya bir küllük bırakın. Masaya da bir veya iki tanesini koyun veya küllük niyetine kullanılabilecek ufak bir tabak ayırın: Yemekli tabaklara sigara ezmek, bulaşığı işkenceye çevirir. Tecrübeyle sabit: "İçeride sigara içmiyoruz," kuralı, çoğu gece "Yak abi, o ev sahibinin canı cehenneme"ye dönüyor. Eğer siz de sigara içiyorsanız fazladan bir paket alın, sigara içmemeye bir geceliğine ara verecekleri mutlu edin. Önceden evde çakmak var mı diye bakmanın da faydası var.

Masa düzeni: Masa düzeninde küçük dokunuşlar size yük olmaz, misafire etkisi de büyük olur. Tabak aralarına iki-üç kuru çiçek koymak, tuzu minik bir kâse içinde masaya getirmek, kâğıt havlu olsa dahi peçeteleri ortada tutmak yerine üçgen katlayıp dağıtmak, sigara içenlerin tarafına ufak bir beyaz leblebi kâsesi bırakmak gibi ayrıntılar insana kendini meyhanede ve memleketteymiş gibi hissettiren şeyler. Gerçekten de değer.

Rakı: Rakının özellikle ait olduğu bir kadehi olduğunu düşünmüyorum. Geçenki rakı sayımızda, günümüz rakı kadehlerinin orijinal lale bardaklardan limonata bardaklarına dejenere oluşundan bahsetmiştik ama gurbette durum değişiyor. Ne yapın edin, o rakı bardağını getirin. Hatta su bardağı olarak kullanabileceğiniz kadar da alın; hiç olmadı, çay bardağı edinin. O bardakları tokuşturmanın sesi, rakının bardağın içinde dalgalanması, anlayamazsınız...