The Bear: Geçmiş-şimdi arasında, bilinmezlerle dolu bir karmaşa

Yılın o vakti geldi. İlk iki sezonda diziyi tartışmak için güçlerimizi, fikirlerimizi ve deneyimlerimizi birleştirerek Duende ve apéro’yu kesiştirdiğimiz The Bear: Toksik mi romantik mi? değerlendirmesinden sonra 3. sezon başlar başlamaz sinema editörümüz Emre’ye (Eminoğlu) yazıyorum: "Emre, izlemeye başladın mı? Üçüncü sezon için de ortak bir şey yapsak mı?" İkimiz de dünden razıyız. Bir an evvel 10 bölümü bitirip biraraya geliyoruz. 

Filmi biraz geri sarıyor ve 2. sezon finalini anımsıyoruz: Carmy, restoranın açılış gecesinin tamamında panik atak geçiriyor, bağırıp arkadaşlarına küfürler yağdırıyor, en sonunda da kendisini yanlışlıkla buzdolabına kilitliyordu. Richie’nin fine-dining evrenini anlamak için edindiği Ever deneyimi, Tina’nın aşçılık okulundan mezuniyeti, Sydney’nin tat paletini geliştirme azmi, Marcus’un Kopenhag stajı derken takımdaki herkes "daha iyi" hâlleriyle sezonu tamamladı. Carmy hariç. 

^{3. sezon, 1. bölüm: Tomorrow}

3. sezon, 1. bölüm: Tomorrow

Yeni sezona en son tüm güvensizlikleri ve travmalarıyla buzdolabında yalnız başına bıraktığımız Carmy’nin geçmişinden başlıyoruz. İlk bölüm, Carmy’nin dünyanın en iyi restoranlarında çalışırken yaşadığı deneyimlerin kısa fragmanlarından oluşuyor. Her ne kadar Noma'dan René Redzepi ve Daniel'den Daniel Boulud'la beslenen yaratıcılığını görsek de mutfakta yaşadığı istismar, Carmy'e ilham verdiği kadar zarar da veriyor.

Emre, The Bear'in kaos ve uyumsuzlukla bezeli telaşlı evreninin yerini şaşırtıcı derecede yumuşak geri dönüşlerin aldığı ilk bölümü izlediğinde hayal kırıklığına uğradığını itiraf ediyor: 

"YouTube’daki sezon recap’lerinin fazlaca romantize edilmiş bir hâli gibiydi. Çok uzun ve sıkıcıydı." 

Emre’ye sıkıcı gelen bu düşük tempolu bölüm, beni ise aksine heyecanlandırıp bir süreliğine geçmişe taşıyor.

Carmy’nin Noma sahnelerinde Nate French, Junichi Takahashi, Gaute Berrefjord gibi bir dönem birlikte çalıştığım şeflerin ekrana yansımasıyla yüzümde bir tebessüm beliriyor. Onları tezgahın başında mürver çiçekleriyle görünce foraging’de topladığımız mürver çiçeklerini günlerce parmak kenarlarımız su toplayana kadar ayıkladığımız vakitleri anımsıyorum. Ama beni en çok yakalayan, Carmy’nin elinde gastronormla girdiği Test Kitchen’ın kapısında, duvarda asılı tabak fotoğraflarına bakan René Redzepi’yle göz göze geldiği o an.

^{3. sezon, 2. bölüm: Next}

• Mutfak notu: Test Kitchen ve Fermentation Lab, Noma'da mutfak profesyonelleri için mabet gibi görülen iki mekan. Her iki alana da kendi ekipleri haricinde giriş yasak. Öyle ki stajyerler arasında Test Kitchen’ın bulaşıkçısı olarak atanmak bile bir şans göstergesi. Test Kitchen’da tam da dizide gösterildiği gibi bir duvarda sürekli değişen tabak fotoğrafları asılı. Yine aynı sırada ayaklı bir beyaz tahta üzerinde tadımı yapılan tabaklarla ilgili malzemeler, teknikler, tadım notları gibi ayrıntılar yer alıyor. Tüm menünün yaratım sürecine bizzat tanıklık etmek, bütün aşamalardaki beyin fırtınalarını ve tartışmaları yakından takip etmek dört aylık staj periyodunda sadece iki kişiye nasip oluyor. 

Şimdiye kadar hep Carmy'nin kişisel ve profesyonel travmalarını gördük. 3. sezonda ise Carmy'nin nasıl bu kadar yaralı ama bir o kadar da mükemmeliyetçi biri hâline geldiğinin tam resmi ortaya çıkıyor. Her bir travmasını "tartışmaya kapalı olanlar" listesine işliyor. Mükemmelliğe o kadar odaklanmış durumda ki sigarayı bırakmaya dahi sağlığı için değil, beş dakikayı boşa harcamak istemediği için karar veriyor.

^{3. sezon, 7. bölüm: Legacy}

Şimdi, gelecek, geçmiş

Emre: Geçen seneki yazıda "İlk sezonun birarada yaşamayı öğrenen ve hayatta kalmaya çalışan yapısı, 2. sezonda yerini birlikte üretmeye ve yaratmaya bıraktı" demişim. Bu sezon ise birbirini tanımak üzerine. İlk sezonda birlikte yaşamayı öğrenen ve birlikte hayatta kalmayı başaran, 2. sezonda birlikte üretmeye ve yaratmaya başlayan bu ekibin her bir bireyini tanımak üzerine. Sadece karakterlerin birbirini tanıması da değil kastettiğim elbette; izleyici olarak biz de karakterler ve geçmişleri hakkında çok daha fazlasını öğreniyor, onlarla yakınlaşıyoruz. 

Sezonun esas temalarından biri olan "miras" ve "aile ağacı" kavramlarıyla çok ilişkili bir durum bu. Ayakta kalabilen bir restoranı sürdürmek, işleyen bir sistem kurabilmek için iyi bir ekip olmak yeterli belki. Fakat ortak bir "miras" inşa etmek için, "aile ağacını" dallandırıp budaklandırmak için o ekipteki insanları birer birey olarak tanımak gerekli. Öte yandan The Bear’in ilk sezonunu şimdi, 2. sezonunu gelecek, 3. sezonunu ise geçmiş ile eşleştirmek mümkün: Günü kurtarmak, geleceği planlamak ve eski defterleri açmak.

^{2. sezon, 9. bölüm: Omelette}

İkinci plana atılan yemekler, öne çıkan mutfak mahremi

Reyhan: 3. sezonda en çok dikkatimi çeken dizinin yemekle ilişkisindeki değişim. İlk iki sezonda mutfağa dair heyecan verici bir çekicilik vardı. Her şey, hiçbir şeyin öngörülemediği bir dünya olan The Beef Original’in bol sulu sığır etiyle başlıyordu. Tina’nın patates püresi yaparak gerçek bir şef olmak için gereken yeteneğe sahip olduğunu keşfetmesini, Marcus'un mükemmel çikolatalı pastaya ulaşmasını izlemek, restoranın kaosu içindeki en dingin ve huzurlu anlardı. 

2. sezonda Sydney'nin hamile Natalie için sevgiyle yaptığı, üstüne patates cipslerini kırdığı Fransız omleti ya da Carmy’nin travmatik bir aile anısından ilhamla bir başyapıta dönüştürdüğü Yedi Balık Bayramı yemeği... İlk iki sezonda yemekler Emre’nin de belirttiği miras ve aile ağacı kavramlarıyla ilişkili olarak birinin neden bu takımda yer almak, onlarla yemek pişirmek isteyebileceğini anlatıyordu. Karakterler arasındaki gerilim, The Bear evreninin bir yan ürünü olan aile bağlarını örüyordu. Ancak bu sezon ne omlet ne de aile yemeği var. Bütün hikayelerin yemekten kopuk ilerlemesi The Bear’in 3. sezonunun ana hikayesi.

Carmy’nin saatlerce bezelye kabuğu soyduğunu gördüğümüz anlardaki gibi 3. sezonda ikinci plana atılan yemeklerin yerini "mutfak mahremi" alıyor. Günümüz fine-dining anlayışının kafa karıştıran abartılı ve sıkıcı tarafları öne çıkarılırken, The Menu tarzı "lüks restoranlarda bunlar yaşanıyor" söylemi hicivli bir anlatımla sunuluyor. 

^{3. sezon, 2. bölüm: Next}

3. sezon, 2. bölüm: Next

Emre: Bu sezonun dikkatimi çeken bir teknik özelliği, Next gibi tek mekanda geçen bölümlerin fazlalığı oldu. Ekibin açılış yemeğinden sonra yeniden mutfağa döndüğü ve Carmy’nin imkansızlıklarla dolu "tartışmaya kapalı olanlar" listesini paylaştığı bu bölüm dışında Sugar’ın doğum yaptığı Ice Chips ve sezon finali Forever da tek mekan bölümleriydi. Bu tercihin karakterlerin özüne inmeyi ve onları tanımayı kolaylaştıran bir katalizör olduğunu düşündüm. Tıpkı ilk bölümde yemekler için tanıştığımız "subtract" ilkesi gibi, karakterlerin dışındaki etkenleri çıkartıp azaltmak onlara yoğunlaşmamızı sağlıyor sanki.

"Tartışmaya kapalı" listedeki "her gün yeni bir menü" maddesinin imkansızlığını da, tabağından mantarı çıkarmak isteyen müşterinin bir yaratıcı, bir sanatçı olarak Carmy’i neden delirttiğini de mutfakla ilgili pek bir şey bilmeden de anlamak mümkün. Doors bölümünde habersiz bir şekilde mutfak turuna getirilen müşterilerin yarattığı tuhaf anın ya da Apologies bölümünde servis ve mutfak kısımlarının keskin bir çizgiyle siyah ve beyaz (yin ve yang) olarak ikiye ayrıldığı o kusursuz görüntünün de aralarında olduğu birçok anda servis-mutfak çatışmasını görüyoruz bu sezonda. Ya da Richie-Carmy çatışmasını…

^{3. sezon, 9. bölüm: Apologies}

Reyhan: 2. bölümde Carmy daha evvel görmediğimiz bir kararlılıkla, kozasından çıkan bir kelebek misali. Dingin başlayan ilk bölümün ardından 2. bölümün sonunda The Bear’in gürültülü ve çatışma dolu dünyasına geri dönüyoruz. Restoran ekibi Carmy'nin aralıksız menü değişikliği kuralı ve Richie'nin yüksek hizmet beklentisi arasında sıkışırken herkes birbirine bağırıyor. Sydney ise odadaki en mantıklı ve aklı başında kişi olmanın ağırlığı altında eziliyor. 3. sezonda Sydney ile Carmy arasında önceki sezonlardan alışık olduğumuz bağ bir kez olsun kurulmuyor. Kişilerarası çatışmalar, finansal belirsizlik, Natalie'nin doğumu derken sezon boyunca restoran yokuş aşağı yuvarlanıyormuş gibi. Ekibin mücadeleci tavrı bende The Bear’in restorancılık dünyasına saygı duruşu intibası uyandırıyor.

"Travma"nın anlam ve sonuçları bir anda dizinin ana konusu hâline geliyor. Her bir karakterin kedere, tükenmişliğe ve umutsuzluğa nasıl saplandığına tanıklık ediyoruz. Emre’nin de bahsettiği Ice Chips bölümünde Natalie, kızı hakkında "Onun benim hissettiklerimi hissetmesini istemiyorum" diyor. Natalie’nin yaşadığı döngüyü kırma arzusunu bir lider olarak başarısızlığını fark eden Carmy’nin Marcus’la konuşmasındaki "Arkamda bir şey bırakacak olsaydım bunun paniksiz ve kaygısız olmasını isterdim" sözünde de görüyoruz.

^{3. sezon, 8. bölüm: Ice Chips}

3. sezon, 6. bölüm: Napkins

Emre: Dizide Sydney’i canlandıran Ayo Edebiri’nin yönetmen koltuğunda oturduğu bu bölüm, sezondaki favorim. Bu bölümde, önceki iki sezonda geçirdiği dönüşümle beni büyüleyen Tina karakterinin The Beef’te çalışmaya başlamadan önceki yaşamına dair ayrıntıları, The Beef ve Michael ile yollarının nasıl kesiştiğini öğreniyoruz. Tina’nın ilk sezonda Carmy ve Syndey’e, onlarda vücut bulan yeniliğe ve değişime neden direndiğini daha iyi anlıyorum Napkins bölümünü izleyince. İşsizliğin getirdiği çaresizliğin de etkisiyle insani duyguları körelmiş, sisteme uyum sağlamış yeni nesle ve onların yansıttığı her şeye düşman kesilen Tina’nın The Beef’te ve Michael’da tam tersini bulduğu anları izlemek paha biçilemez.

^{3. sezon, 6. bölüm: Napkins}

Reyhan: Bu sezon karakterlerin derinlemesine analiziyle her birinin mutfak üzerinden kendi benliğini yaratma süreçlerine tanıklık ediyoruz. Önceki sezonlarda karakterler arasında birliktelik hissi uyandıran bu ortaklık, 3. sezonda kırılıyor. Children bölümünde bir fotoğraf çekimi için daha önce servis edilen ördek yemeğinin hazırlanması isteniyor. Fakat kimse gazetenin hangi ördek yemeğinden bahsettiğini hatırlayamıyor. Çünkü bir ayda aynı yemeğin yaklaşık 10 farklı versiyonu yapılmış. Daha önce bahsettiğim, dizinin bütününe yansıyan hikayelerin yemekten kopukluğu, karakterler arasında yitip giden yakınlığı da gün yüzüne çıkarıyor. 

Kaybedilen ekip ruhu ve Carmy’nin üstünlük arayışıyla The Bear, gerçek bir mutfak felsefesinden epey uzakta. Şu anda içinde yaşadığımız mirasa, hikayelere ve sürdürülebilirliğe önem veren mutfak anlayışından bihaber, sadece "mükemmelliğe" odaklanıyor. Carmy'nin bu sezonki makarna tabağı denemeleri, ailesinden gelen İtalyan köklerine tutunma arzusunu fark ettiriyor. Öte yandan "Tanıdık olan güvenlidir" yaklaşımıyla nefret ettiği şefi Fields’a dönüşüyor. 

^{3. sezon, 5. bölüm: Children}

3. sezon, 10. bölüm: Forever

Emre: Cenazeler bu dünyadan ayrılanın yaşamını ve mirasını kutlarken bir yandan da geride kalanları acılarını paylaşmak üzere birbiriyle buluşturur. Marcus’un annesinin yani bir insanın cenazesiyle başlayan sezonun, bir restoranın "cenazesiyle" son bulması oldukça anlamlı. Sezonun odak kavramlarından "miras"ın ne demek olduğunu çok iyi açıklayan bu bölümde, duvarlarda gördüğümüz fotoğraflarda ya da masaların etrafında gördüğümüz şef sayesinde, kapanan bir restoranın çoğalarak yaşamaya devam edeceğini anlıyoruz. Bu arada, duvardaki fotoğrafların arasında Bradley Cooper’ın Burnt filmindeki kurmaca şef karakteri Adam Jones’un yer alması, 4. sezondaki olası sürprizleri haber veriyor olabilir.

Restoranının sonu, Şef Terry için bir başlangıç oluyor sanki: "Bir dahaki karşılaşmamızda bana Andrea de" diyor Carmy’e. Yeniden yaşamaya, yeniden insan olduğunu hissetmeye o an başlamış gibi.

^{3. sezon, 10. bölüm: Forever}

Reyhan: Son bölüm, Carmy'ye üç sezondur geri dönüşlerde eziyet eden akıl hocası şef Fields'la yüzleşmesinin onu özgür kılabilecek tek şey olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Yemek sonrası partide Sydney’nin uzun uzun baktığı The Beef'te geçirdiği zamanı vurgulayan gazete kupürü ise tıpkı Fields'ın Carmy'yi incittiği gibi, Carmy'nin de Sydney'i incittiğini ve acı döngüsünün bir başka şefe daha zarar vermeye devam ettiğini anlatıyor.

The Bear'in restoran kültürüne gösterdiği özen ve mutfağa duyulan saygı her bölüme sinmiş. Kamera restoran operasyonlarının küçük ayrıntılarıyla hiç olmadığı kadar meşgul. Sezon boyu işkence gibi gelmesine rağmen Carmy ve ekibin servis esnasında her şeyi nasıl düzelteceğini görmek için can atmamız da bu sebeple. "Every second counts"un bir koşuşturmadan ziyade sevdiğimiz insanları takdir etme mesajına dönüşmesi finalin kalpleri en yumuşatan anı.

^{3. sezon, 10. bölüm: Forever}

Ever için düzenlenen bir tür cenaze törenine dönüşen yemekte Rosio Sanchez, Grant Achatz, Christina Tosi, Anna Posey gibi üst düzey şefleri görüyoruz. Ever'ın kapanışının yası tutulurken sözde "katil" şef Terry bu isimlere dönerek şunu söylüyor: "İnsanlar yemeği hatırlamıyor, hatırladıkları insanlar."

The Bear ilk sezondan itibaren bize istismara uğramış bir yeteneği sunuyor. Onun neden buna maruz kaldığını anlamamıza yardımcı oluyor ve en önemlisi iyileşme isteğini vurguluyor. Her bölüm, Carmy’ye ve hayatını adadığı tutkusuna duyduğumuz inancı korumamız için ısrarcı. 

Sonuç itibarıyla dizi şu soruya yanıt arıyor: Restoran kültürüyle kurduğumuz, romantize edilen bu toksik ilişki hâlâ iyileştirilebilir mi? Yanıtı, restorancılığı tüm yönleriyle anlayıp incelikle tasvir eden ve bunu yaparken de bizden şeflere tapmaktan vazgeçmemizi istemeyen The Bear’in 4. sezonunda bulma ümidiyle.