Gıda israfına karşı

Tüketilebilir olmasına rağmen çöpe attığımız sadece gıdalar değil, aynı zamanda geleceğimiz. Gıda israfını önlemek için işletmelerde çöpe atılan gıdaları izleyebilen yapay zekâ özellikli araçlardan biyoteknolojiyle gıda atıklarını yeniden tasarlayarak plastiğin yerini alacak sürdürülebilir materyal geliştirmeye kadar geniş yelpazede yenilikçi çözümler sunuluyor. Peki, biz tüketiciler, sebep olduğumuz problemin nasıl çözümü olabiliriz?

• Zamanında yiyerek. Peki nasıl? Kitche evde gıda israfını azaltmak için tasarlanmış akıllı bir mutfak uygulaması. Market alışverişinden sonra fişinizin uygulama üzerinden fotoğrafını çekiyorsunuz. Uygulama, fişlerdeki ürünlerin kaydını tutarak, bozulmadan önce tüketmeniz için hatırlatma yaptığı gibi sadece elinizdeki gıdalara göre filtreleme yapabileceğiniz akıllı tarifler de sunuyor.
   
• Dış güzelliğe değil, iç güzelliğe bakarak: Kromkommer, 2012 yılında görünümleri nedeniyle çöpe atılacak olan sebze ve meyveleri tabağımıza geri getirmeyi amaçlayarak kurulan sosyal bir girişim. Hollanda’da ilk çirkin meyve ve sebze marketini açan girişim, aynı zamanda 2014 yılında başlattıkları bir kampanyayla çirkin görünümlü sebzelerden yapılmış çorbaların üretimini başlattı. 2020 itibarıyla çorba yapımını sonlandırıp çocukların eğitimi için çirkin meyve ve sebze setlerinden oluşan sürdürülebilir oyuncak setleri üzerine yoğunlaştı.
   
• İç güzelliğe belki biraz da sürpriz katarak: Too Good To Go gıda israfını önlemek amacıyla, satılmadığı takdirde çöpe gidecek ürünleri olan işletmeleri tüketicilerle buluşturmak için 2015 yılında Kopenhag’da kurulan bir girişim. Ocak ayında İsveç’in da katılımıyla 14 ülkeye yayılan bu girişim, geliştirdikleri uygulama üzerinden restoran, fırın, süpermarket ve otel gibi işletmelere ellerindeki fazla gıdaları uygun fiyatlarla sunmalarını sağlıyor. Diğer yandan tüketiciler uygulama üzerinden yakınlarındaki uygun fiyatlı gıdaları görüntüleyebiliyor veya özellikle bir ürünü aratabiliyor. Girişim tüketicilere bir de sürpriz bir “sihirli çanta” (magic box) sunuyor. 10-15 avro değerinde olan ve sipariş gelene kadar içinde ne olduğunu bilinmeyen bu çantalar 3-5 avroya satın alınabiliyor. Şimdiden 38 bin işletmesi ve 18 milyon kullanıcısı olan girişim, çöpe gidecek olan 29 milyon gıdayı tabağa göndermeyi başardı.
   
• En güzeli komşularla paylaşmak: Olioex, fazla gıdayı atmadan çevrenizdekilerle ücretsiz olarak paylaşmanızı sağlayan bir uygulama. Kullanıcılar ihtiyaç fazlası gıdanın resmini çekerek uygulamaya yüklüyor ve ürünler talep edildiğinde kararlaştırılan bir noktada veya evden teslim edilebiliyor. Dünyanın her yerinde kullanılabilen bu uygulama üzerinden Birleşik Krallık'ta şimdiye kadar 70 bin öğüne eş değer gıda maddesi paylaşımı yapıldı bile.
   
• Bu konuda en etkili sosyal girişimlerden biri de ülkemizden: Fazla Gıda, 2016 yılında kurulan ve gıda atıklarının önlenmesi veya en aza indirilmesini için teknoloji tabanlı çözüm sunan yerel bir girişim ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından desteklenen Accelerate 2030 Hızlandırma Programı’na seçilen, dünyadaki dokuz etki odaklı girişimden biri. Bu girişim, marketlerde atığa dönüşme potansiyeli olan (son kullanma tarihi yaklaşan veya geçmiş) ve satılamayacak gıdaların bağışlanmasına, satılmasına veya geri dönüştürülmesine olanak sağlıyor. Her gün marketlerden alınan bu fazla gıdalar, bugün 11 ilde 77 dernek, gıda bankası ve aşevi iş birliğiyle gönderildiği gıda bankalarından ihtiyaç sahiplerine ulaştırılıyor.