Bira Lapanızı Nasıl Alırdınız?

Kaseden bardağa: Bira
Bira Lapanızı Nasıl Alırdınız?

Coffee Department #n
Coffee Department ile birlikte

Coffee Department’ta 2021’in ilk kahveleri

Efsaneye göre milattan sonra 850'li yıllarda Etiyopya'da keçi çobanlığı yapan Kaldi; bir çalının parlak kırmızı meyveleriyle otlanan keçilerin daha enerjik olduklarını fark eder. Benzer sonuçları kendisinde de gözlemlerler ve meyveleri bir…

“Günaydın! Bu sabah kahvaltıda bira lapanızı nasıl alırdınız?” Suratlarda saliselik de olsa şaşkınlık ifadesi yaratan bu soru Orta Çağ’da bir Kuzey veya Orta Avrupa'da yaşayan bir insana yönetilse ne kadar da normal karşılanırdı oysaki. Yadsınamaz besin değeri ve diğer alkollü içeceklere kıyasla daha düşük alkol oranıyla bira, patates bölge mutfaklarına nüfuz edip kendini vazgeçilmez kılıncaya dek ekmekle el ele halkın temel besin kaynağıydı. Keyif verici madde olarak bayramlarda eğlenceye ivme kazandırırken, sıradan iş günlerinde ise temel besin maddesi olarak oldukça değer görüyordu. Yapımı Orta Çağ kadınlarının gündelik işleri arasında yer alan bira, kahvaltının da yıldızıydı. Keza kahvaltı, ısıtılmış biraya kıvam kazandırmak için yumurta, tereyağ ve soğuk biradan oluşan terbiyenin yavaşça eklenmesiyle hazırlanan bira çorbasının tuz ve ekmekle servis edilmesinden ibaretti. 

Temel besin kaynağı olarak bira: Bu satırları yazdığım karlı günün bembeyaz sabahında, içimi ısıtmak için bol acılı-ekşili bir tarhana çorbasını kahvaltıda mideme götürdükten sonra bir başka zamanda, bir başka kültürde biranın benzer kullanımının bana bu kadar şaşırtıcı gelmesi ne garip.“Önce kahve” diye uyandığımız sabahları takip eden bugünlerde, 17. yüzyılın sonlarından 18. yüzyılın ortalarına dek Versay Sarayı’nda hayatını sürdürmüş düşes Elisabeth Charlotte d’Orléans’ın çay, kahve ve sıcak çikolatalı sabahlara isyanı ve bira çorbasına olan özlemi empati kurmakta zorlandığımız bir tercih meselesi olacaktır. Kültür şoklarımızı bir rafa kaldırıp birayla ilgili keyifli şaşırmalarımıza devam edersek; günümüzde bir çocuğun günde üç litreye yakın bira tükettiği düşüncesi bize çılgınca geliyor, “değil mi?” diye eklemiyorum bile. 17. yüzyılın ikinci yarısında çocuk, genç veya yaşlı farketmez İngiltere’de bir ailede kişi başı ortalama üç litre bira tüketildiğini belirten kaynaklar mevcut. Bu denli bir alkol tüketimi, suyun hastalık taşıyabilmesi ve temiz suyun zor ulaşılabilir olmasıyla da ilişkilendirilebilir. Yine de biz biz olalım, tarihe ve kültürlere büyük saygıyla da olsa, şuraya bir “Evde Denemeyiniz!” ibaresi iliştirelim. 

Hoş geldin! Aposto Premium üyelerine özel bu içeriği okumak için Premium üye olabilir ya da Premium hesabına giriş yapabilirsin.

Aposto Premium
Ayda

  • Aposto'nun tüm arşivine ve güncel yayınlara sınırsız erişim.
  • Yükselen endüstrilerden gelişme ve içgörüleri aktaran, entelektüel dünyanı besleyecek Premium üyelere özel makale ve bültenler.
  • Gündemdeki gelişmeleri küresel bir perspektifle aktaran analizler.
  • Aposto Radyo için hazırladığımız podcast ve sesli belgesellere websitemiz ve mobil uygulamamızdan erişim imkanı.
Aposto Premium üyesi misin? Giriş yap
demet
apéro

apéro

İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.

NEREDE YAYIMLANDI?

apéroapéro
∙

BÜLTEN SAYISI

∙

PREMIUM'A ÖZEL

🍺 Altın su: Bira

Haftanın malt kokulu menüsü: Osmanlı bira bahçeleri, Cermenlerin bira çorbası, malt biranın sözlük anlamı, kraft biranın hikâyesi

17 Şub 2021

Coffee Department ile birlikte
Cenk Güngör

YAZARLAR

apéro

apéro

İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.

OKUMAYA DEVAM EDİN

apéroapéro
∙

HİKAYE

Londra'da bir İstanbul meyhanesi: Kısmet

Temmuz’da bir senelik bir proje olarak açılan Kısmet, Londra’nın en yeni Türk restoranlarından biri ve buradaki Türk mutfağının temsilinde yeni bir perde aralıyor. Kıbrıs Türk kökenli şef Keiran Mustafa ve Londra’nın dikkat çeken restoranlarının arkasındaki isimlerden Dom Hamdy ile Kısmet’in hikayesini, meyhane kültürünü ve Türk mutfağının Londra’daki değişen konumunu konuştuk.

Emre Onar

·

14 Kas 2026

Londra'da bir İstanbul meyhanesi: Kısmet
apéroapéro
∙

HİKAYE

Çanakkale’de restoran kültürüne yeni bir soluk: Başka türlüsü mümkün mü?

Bir restoran, bulunduğu kentin yeme-içme kültürünü ne ölçüde değiştirebilir? Urla’da yerel ürünler ve üreticiler etrafında gelişen restoran kültüründen ilham alan Bertha, Çanakkale’de nasıl bir dönüşümün parçası olmayı hedefliyor? Danışmanlar Osman Sezener ve Sabiha Apaydın ile yatırımcı Yağız Öngen, bu soruya mutfaktan servise, yerel üretimden gastronomi turizmine uzanan farklı açılardan yaklaşıyor.

Reyhan Ülker

·

07 Kas 2026

Çanakkale’de restoran kültürüne yeni bir soluk: Başka türlüsü mümkün mü?
apéroapéro
∙

HİKAYE

Ortolan kuşu ritüeli: İnsanlar yemek yerken neden yüzlerini gizlediler?

Kemikleri ve iç organlarıyla yenen ortolan kuşu, Fransız gastronomisinin en tartışmalı yemeklerinden biri. Dumas’nın mutfak sözlüğünden "Succession"a uzanan hikayesi, bir lokmalık haz uğruna hayvanlara çektirilen acıyı gündeme getirirken geleneksel olarak ortolanları yerken başa örtülen peçete, başka bir soruyu da akla getiriyor: Yemek yerken neden saklanırız?

Canberk Çolak

·

03 Kas 2026

Ortolan kuşu ritüeli: İnsanlar yemek yerken neden yüzlerini gizlediler?
apéroapéro
∙

HİKAYE

Tada dair: Burnumuzun bildiği, dilimizin bilmediği

Nezleyken elma neden elma gibi gelmez, kırmızıya boyanmış beyaz bir şarap kırmızı şarap gibi algılanabilir mi? Lezzet yalnızca dilimizin işi değil. Koku, görme ve ağızda oluşan duyumların kesişiminde şekillenen bu deneyim, bir yiyeceği tanımamızdan onu sevmemize kadar pek çok şeyi etkiliyor.

Cansın Gelişli

·

31 Eki 2026

Tada dair: Burnumuzun bildiği, dilimizin bilmediği
apéroapéro
∙

HİKAYE

Daday'da iki gün: Hasattan kışa

Batı Karadeniz’in iç kesimlerindeki Daday, deniz etkisinin azaldığı, yüksek rakımlı ve ormanlık bir coğrafyada yer alıyor. Ormanlar, meralar, tarım arazileri ve köyler birbiriyle iç içe. Üretim ise iklimin ve mevsimlerin çizdiği sınırlar içinde ilerliyor. İki gün boyunca ziyaret ettiğimiz çiftlikler, bu koşullarla kurulan farklı ilişkileri anlamak için iyi birer durak.

Reyhan Ülker

·

24 Eki 2026

Daday'da iki gün: Hasattan kışa