Bir türküyle tarım politikası değişir mi?

Zeytinyağlı Yiyemem Aman türküsünün arkasındaki komplo teorisine dair bir aydınlatma.
Bir türküyle tarım politikası değişir mi?

24 Kasım - Mey - apéro
Mey Diageo ile birlikte

Mey|Diageo 100 meyhaneyi 'EyeMenu' ile görme engelsiz kıldı Görme engellileri teknolojinin gücüyle özgürleştirme misyonuna sahip bir sosyal girişim olarak kurulan BlindLook ; sosyal sorumluluk projelerinin aksine eşitlik ve kapsayıcılığın hâkim olduğu sosyal sorumlu dönüşümün gücüne inanıyor. Çalışma prensipleri arasında yer alan eşitlik ve kapsayıcılık ilkelerini ‘Çeşitlilik ve Kapsayıcılık Manifestosu’ ile ortaya koyan Mey | Diageo’nun ‘sosyal sorumlu bir kurum’ olma vizyonuyla tamamen örtüşen bu yaklaşım sonucunda BlindLook, EyeMenu partnerleri arasına Mey | Diageo’yu da dâhil etti. Neden önemli? BlindLook, görme engellileri sosyal hayatta ve dijital dünyada özgürleştirmek amacıyla, özgürlük teknolojileri geliştiren bir sosyal girişim. BlindLook, EyeMenu ürünüyle görme engellilerin restoranlara özgürce ulaşıp siparişlerini sesli dijital menüyle kimseye ihtiyaç duymadan vermelerini sağlıyor. BlindLook'un #SesOl kampanyasıyla 1000'i aşkın restoran ve sosyalleşme noktası görme engelsiz oldu. Mey | Diageo da #SesOl kampanyasına dâhil olarak 100 meyhane ve sosyalleşme noktasını görme engelliler için erişilebilir kıldı. BlindLook ürünleri: Markalar ve görme engellilere kapsayıcı dönüşüme odaklanmış özgürlük teknolojileri sunarak sosyal girişimcilik alanında 8 önemli ödül kazanan BlindLook’un ürün yelpazesinde; Görme engelli kişilerin kimseye bağlı kalmadan restoranlara ulaşıp menüyü özgürce okumalarını sağlayan ve tamamen sesli yönlendirmelerle çalışan EyeMenu mobil uygulaması, Şirketleri kapsayıcı hâle getirmek için oluşturulmuş ilk ve tek dönüştürücü sertifika EyeBrand yer alıyor. BlindLook'un kurucuları Sadriye Görece ve Cihat Ersin Aydın, Mey | Diageo ile kurdukları partnerlikle ilgili şu sözleri dile getirdi: " Biz BlindLook olarak üretimde ve tüketimde aktif görme engelliler istiyoruz. Markaların, görme engelli tüketiciyi bir müşteri potansiyeli olarak görmelerini bekliyoruz. Çünkü görme engelli de diğer tüm tüketiciler kadar ekonomik özgürlüğe ve harcama potansiyeline sahip. Mey | Diageo kapsayıcılığı ve çeşitliliği marka stratejisinin kalbinde taşıyor. Partnerliğimizi uzun bir yolculuğun ilk adımı olarak görüyoruz. Dünyayı sosyal sorumlu yönde dönüştürmek için bir araya geldik ve eşit ve engelsiz dünyayı birlikte yaratacağız. Mey | Diageo markasına engelsiz dünya hayalimize ortak olup bu hayali büyüttükleri için çok teşekkür ediyoruz. "

Daha fazlasını öğren

apéro

apéro

İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.

Zeytinin insan yaşamını çok yönlü olarak etkilemesinin sözlü kültüre de yansıması oluyor — zeytin için yazılmış türküler, zeytin geçen şarkılar ve zeytinin bizzat meze yapıp harcandığı klipler.

"Zeytinyağlı yiyemem aman": Zeytin temalı şarkılar denince akla ilk gelen Zeytinyağlı Yiyemem Aman türküsünün halk müziği araştırmacısı, müzikolog Muzaffer Sarısözen tarafından 1954 yılında derlendiği iddia ediliyor, fakat Sarısözen'le ilgisi ispatlanamıyor. Birçok halk müziği icracısı tarafından seslendirilen türkü, Bursa yöresine ait.

Bu türkünün ilginç kısmı ise mutfağımızın önemli gastronomik değerlerinden zeytinyağlıları sofralarımızdan dışarı itmesinin dış mihraklar tarafından kurgulanmış bir propaganda olduğuna dair teori. Zeytinyağlı yiyemediğini anlatırken durduk yere cahille sohbeti kestiğini belirten ve bir anda duman içi dağlarda kalıp sevgili yârini arayan, tavırdan tavıra koşan bu türkünün politik bir iç yüzü var mı?

Rivâyete göre: İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD tarafından yapılan Marshall yardımının şartlarından biri Türkiye’nin ABD’den mısır özü yağı satın alması. Bu şartın gerçekleşmesi için zeytin bolluğu yaşanan Türkiye’de zeytin ağacı kıyımı yaşanıyor ve zeytinyağını kötülemeye yönelik propagandalar başlıyor. En iyi propaganda yöntemlerinden biri müzik de Zeytinyağlı Yiyemem Aman türküsüyle sürece dâhil oluyor — bu hikâyenin gerçekliği meçhul, bir türküyle zeytin ve zeytinyağına tavır alabilir miyiz?

Serdar Ortaç'tan Karabiberim


Bu olayla ilgili bazı tutarsızlıklar olduğunu da göz ardı edemiyoruz. Türkünün derlendiği tarih 2 Kasım 1954, Marshall yardım paketinin tarihinden 3 yıl önce. Müzik, etkili bir propaganda aracı fakat dönemin şartlarını düşündüğümüzde sadece radyodan kısıtlı imkânlarla dinlenecek, derlenen bir türküden bahsediyoruz. Zeytinyağından uzaklaştırmak için başka birçok yöntem varken neden bu kadar kısıtlı bir imkân seçilsin?

Bir parçayla yeme içme politikası, tarım politikası şekillendirilebilir fakat bunu zeytinyağlı yiyemem aman türküsünün zamansal ve niyetsel tutarsızlıklarıyla yapmak pek mümkün gözükmüyor.

Rumca versiyonlarının da bulunduğu türkü için iki icra örneği de bırakmış olalım: 

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

apéro

apéro

İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.

NEREDE YAYIMLANDI?

apéroapéro

BÜLTEN SAYISI

PREMIUM'A ÖZEL

📜 Osmanlı'da zeytinyağı

Susma, haykır: Zeytinyağlı yiyemem aman!

24 Kas 2021

Mey Diageo ile birlikte
Fotoğraf: Sébah & Joaillier

YAZARLAR

Burcu Biçer

Editor @ Punto

apéro

İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.

İLGİLİ OKUMALAR

apéroapéro

HİKAYE

Fas günlüğü: Essaouira’da pazardan mutfağa

Fas mutfağı, tek bir tarif ya da birkaç simge yemekle açıklanabilecek bir mutfak değil. Essaouira'da bir sabah pazarda başlayan gün; alışverişten pişirmeye, sofradan gündelik hayattaki rutinlere kadarki küçük ayrıntılarla bunun nedenini kendiliğinden anlatıyor.

01 Ağu 2026

Fas günlüğü: Essaouira’da pazardan mutfağa
apéroapéro

HİKAYE

Fas sokak mutfağının çıtır klasiği: Sebzeli briouates

Fas mutfağında briouates, ince yufkaya sarılan ve üçgen biçiminde hazırlanan en yaygın atıştırmalıklardan biri. Etli, peynirli ya da sebzeli farklı iç harçlarla yapılabilen bu tarif, özellikle aile sofralarında, çay saatlerinde ve ramazan döneminde sıkça yer buluyor. Warqa adı verilen geleneksel Fas yufkasıyla hazırlansa da baklava yufkasıyla da benzer bir sonuç elde edilebiliyor.

01 Ağu 2026

Fas sokak mutfağının çıtır klasiği: Sebzeli briouates
apéroapéro

HİKAYE

Tatlı ve tuzlunun buluştuğu Fas klasiği: Deniz ürünlü pastilla

Pastilla, Fas mutfağının en karakteristik yemeklerinden biri. Geleneksel olarak güvercin ya da tavuk etiyle hazırlanan bu kat kat börek, kıyı şehirlerinde deniz ürünleriyle de yorumlanıyor. İnce yufka, baharatlar ve farklı dokuların biraraya geldiği bu tarif, Fas mutfağının çok kültürlü lezzet anlayışını yansıtan en bilinen örneklerden biri.

01 Ağu 2026

Tatlı ve tuzlunun buluştuğu Fas klasiği: Deniz ürünlü pastilla
apéroapéro

HİKAYE

Geleneksel bir Fas keki: Portakallı meskouta

Meskouta, Fas'ta ev mutfağının en bilinen keklerinden biri. Bölgelere göre limonlu, yoğurtlu ya da portakallı farklı versiyonları hazırlanıyor. Özellikle turunçgillerin bol yetiştiği dönemlerde yapılan portakallı meskouta, çayın yanında ikram edilen klasik ev tatlıları arasında yer alıyor.

01 Ağu 2026

Geleneksel bir Fas keki: Portakallı meskouta
apéroapéro

HİKAYE

Bilginin toprağı: Bilgi neden tarımın merkezinde?

Tarımda kriz çoğu zaman üretim, iklim ya da ekonomi üzerinden tartışılıyor. Oysa gözden kaçan daha temel bir mesele var: Bilginin kim tarafından üretildiği. Tarımsal bilginin köyden laboratuvara, devletten piyasaya ve bugün algoritmalara kadarki süreçlerini izleyerek çiftçinin bu değişimde nasıl edilgenleştiğini ve neden yeniden bilgi üretiminin öznesi olması gerektiğini tartışıyoruz.

25 Tem 2026

Bilginin toprağı: Bilgi neden tarımın merkezinde?