Bir türküyle tarım politikası değişir mi?

Zeytinyağlı Yiyemem Aman türküsünün arkasındaki komplo teorisine dair bir aydınlatma.
Bir türküyle tarım politikası değişir mi?

24 Kasım - Mey - apéro
Mey Diageo ile birlikte

Mey|Diageo 100 meyhaneyi 'EyeMenu' ile görme engelsiz kıldı Görme engellileri teknolojinin gücüyle özgürleştirme misyonuna sahip bir sosyal girişim olarak kurulan BlindLook ; sosyal sorumluluk projelerinin aksine eşitlik ve kapsayıcılığın hâkim olduğu sosyal sorumlu dönüşümün gücüne inanıyor. Çalışma prensipleri arasında yer alan eşitlik ve kapsayıcılık ilkelerini ‘Çeşitlilik ve Kapsayıcılık Manifestosu’ ile ortaya koyan Mey | Diageo’nun ‘sosyal sorumlu bir kurum’ olma vizyonuyla tamamen örtüşen bu yaklaşım sonucunda BlindLook, EyeMenu partnerleri arasına Mey | Diageo’yu da dâhil etti. Neden önemli? BlindLook, görme engellileri sosyal hayatta ve dijital dünyada özgürleştirmek amacıyla, özgürlük teknolojileri geliştiren bir sosyal girişim. BlindLook, EyeMenu ürünüyle görme engellilerin restoranlara özgürce ulaşıp siparişlerini sesli dijital menüyle kimseye ihtiyaç duymadan vermelerini sağlıyor. BlindLook'un #SesOl kampanyasıyla 1000'i aşkın restoran ve sosyalleşme noktası görme engelsiz oldu. Mey | Diageo da #SesOl kampanyasına dâhil olarak 100 meyhane ve sosyalleşme noktasını görme engelliler için erişilebilir kıldı. BlindLook ürünleri: Markalar ve görme engellilere kapsayıcı dönüşüme odaklanmış özgürlük teknolojileri sunarak sosyal girişimcilik alanında 8 önemli ödül kazanan BlindLook’un ürün yelpazesinde; Görme engelli kişilerin kimseye bağlı kalmadan restoranlara ulaşıp menüyü özgürce okumalarını sağlayan ve tamamen sesli yönlendirmelerle çalışan EyeMenu mobil uygulaması, Şirketleri kapsayıcı hâle getirmek için oluşturulmuş ilk ve tek dönüştürücü sertifika EyeBrand yer alıyor. BlindLook'un kurucuları Sadriye Görece ve Cihat Ersin Aydın, Mey | Diageo ile kurdukları partnerlikle ilgili şu sözleri dile getirdi: " Biz BlindLook olarak üretimde ve tüketimde aktif görme engelliler istiyoruz. Markaların, görme engelli tüketiciyi bir müşteri potansiyeli olarak görmelerini bekliyoruz. Çünkü görme engelli de diğer tüm tüketiciler kadar ekonomik özgürlüğe ve harcama potansiyeline sahip. Mey | Diageo kapsayıcılığı ve çeşitliliği marka stratejisinin kalbinde taşıyor. Partnerliğimizi uzun bir yolculuğun ilk adımı olarak görüyoruz. Dünyayı sosyal sorumlu yönde dönüştürmek için bir araya geldik ve eşit ve engelsiz dünyayı birlikte yaratacağız. Mey | Diageo markasına engelsiz dünya hayalimize ortak olup bu hayali büyüttükleri için çok teşekkür ediyoruz. "

Daha fazlasını öğren

apéro

apéro

İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.

Zeytinin insan yaşamını çok yönlü olarak etkilemesinin sözlü kültüre de yansıması oluyor — zeytin için yazılmış türküler, zeytin geçen şarkılar ve zeytinin bizzat meze yapıp harcandığı klipler.

"Zeytinyağlı yiyemem aman": Zeytin temalı şarkılar denince akla ilk gelen Zeytinyağlı Yiyemem Aman türküsünün halk müziği araştırmacısı, müzikolog Muzaffer Sarısözen tarafından 1954 yılında derlendiği iddia ediliyor, fakat Sarısözen'le ilgisi ispatlanamıyor. Birçok halk müziği icracısı tarafından seslendirilen türkü, Bursa yöresine ait.

Bu türkünün ilginç kısmı ise mutfağımızın önemli gastronomik değerlerinden zeytinyağlıları sofralarımızdan dışarı itmesinin dış mihraklar tarafından kurgulanmış bir propaganda olduğuna dair teori. Zeytinyağlı yiyemediğini anlatırken durduk yere cahille sohbeti kestiğini belirten ve bir anda duman içi dağlarda kalıp sevgili yârini arayan, tavırdan tavıra koşan bu türkünün politik bir iç yüzü var mı?

Rivâyete göre: İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD tarafından yapılan Marshall yardımının şartlarından biri Türkiye’nin ABD’den mısır özü yağı satın alması. Bu şartın gerçekleşmesi için zeytin bolluğu yaşanan Türkiye’de zeytin ağacı kıyımı yaşanıyor ve zeytinyağını kötülemeye yönelik propagandalar başlıyor. En iyi propaganda yöntemlerinden biri müzik de Zeytinyağlı Yiyemem Aman türküsüyle sürece dâhil oluyor — bu hikâyenin gerçekliği meçhul, bir türküyle zeytin ve zeytinyağına tavır alabilir miyiz?

Serdar Ortaç'tan Karabiberim


Bu olayla ilgili bazı tutarsızlıklar olduğunu da göz ardı edemiyoruz. Türkünün derlendiği tarih 2 Kasım 1954, Marshall yardım paketinin tarihinden 3 yıl önce. Müzik, etkili bir propaganda aracı fakat dönemin şartlarını düşündüğümüzde sadece radyodan kısıtlı imkânlarla dinlenecek, derlenen bir türküden bahsediyoruz. Zeytinyağından uzaklaştırmak için başka birçok yöntem varken neden bu kadar kısıtlı bir imkân seçilsin?

Bir parçayla yeme içme politikası, tarım politikası şekillendirilebilir fakat bunu zeytinyağlı yiyemem aman türküsünün zamansal ve niyetsel tutarsızlıklarıyla yapmak pek mümkün gözükmüyor.

Rumca versiyonlarının da bulunduğu türkü için iki icra örneği de bırakmış olalım: 

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

apéro

apéro

İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.

NEREDE YAYIMLANDI?

apéroapéro

BÜLTEN SAYISI

PREMIUM'A ÖZEL

📜 Osmanlı'da zeytinyağı

Susma, haykır: Zeytinyağlı yiyemem aman!

24 Kas 2021

Mey Diageo ile birlikte
Fotoğraf: Sébah & Joaillier

YAZARLAR

Burcu Biçer

Editor @ Punto

apéro

İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.

İLGİLİ OKUMALAR

apéroapéro

HİKAYE

Bedenin modası, beslenmenin trendi: Peki şimdi ne yiyeceğiz?

Beslenme trendleri ortaya çıkarken bilimsel bilgi; medya, beden idealleri, sosyal normlar ve gıda endüstrisi tarafından seçiliyor, sadeleştiriliyor ve ürünleştiriliyor. Böylece bilim, gündelik yaşamın ve tüketim alışkanlıklarının parçası hâline gelirken sağlıklı beden, “doğru” beslenme ve kendimize iyi bakmak da sürekli yeniden tanımlanıyor.

Reyhan Ülker

·

12 Eyl 2026

Bedenin modası, beslenmenin trendi: Peki şimdi ne yiyeceğiz?
apéroapéro

HİKAYE

Sifnos'un yolu: Bir ada nasıl gastronomi destinasyonuna dönüşür?

Yunanistan’ın küçük Kiklad adalarından Sifnos, yerel ürünleri, geleneksel yemekleri ve son 15 yılda açılan şef restoranlarıyla ülkenin öne çıkan gastronomi duraklarından birine dönüştü. Adada nohut, peynir, kapari, kekik balı ve balık gibi ürünler hem geleneksel tavernaların hem de yeni nesil restoranların menülerinde yer buluyor. Seramikçilik gibi yüzyıllardır süren zanaatlar yemek kültürünün bir parçası olmaya devam ederken farklı ülkelerden şeflerle yapılan işbirlikleri de Sifnos mutfağını yeni tatlara ve tekniklere açıyor.

Emre Onar

·

05 Eyl 2026

Sifnos'un yolu: Bir ada nasıl gastronomi destinasyonuna dönüşür?
apéroapéro

HİKAYE

Doğaya dönüşün ilk dalgası: Foraging'in yeniden keşfi

Bir zamanlar bir hayatta kalma becerisi olan foraging, bugün fine dining'in, wellness kültürünün ve sosyal medyanın ilgi alanında. Bu geri dönüş, insanın doğadan yeniden beslenmesinden çok, doğayla kopmuş ilişkisinin farkına varmasıyla ilgili olabilir.

Reyhan Ülker

·

29 Ağu 2026

Doğaya dönüşün ilk dalgası: Foraging'in yeniden keşfi
apéroapéro

HİKAYE

Bordeaux’dan sonra: Şarabın görünmeyen coğrafyasında

Bordeaux’nun kurduğu şarap dünyası zamanla apelasyonlar, ödüller ve prestij üzerinden ortak bir ölçüte dönüştü. Fakat Asya’nın şarapla ilişkisi bunlardan çok daha eski. Çin’in Jiahu çömleklerinde ya da Japonya’nın Koshu bağlarında yazılan hikaye, şarabın tek bir coğrafyanın tanımlayabileceği kadar dar bir geçmişe sahip olmadığını gösteriyor. Bugün bu birikim, Batı’dan gelecek bir onaydan çok kendi referansları üzerinden yeni bir şarap kültürüne dönüşüyor.

22 Ağu 2026

Bordeaux’dan sonra: Şarabın görünmeyen coğrafyasında
apéroapéro

HİKAYE

apéro 20: Masanın yeni hâli

Bir kısmı henüz kapılarını yeni açtı, bir kısmı yıllardır hayatımızda. Ortak noktaları ise aynı: Her biri Türkiye'nin yeme-içme sahnesine yeni bir fikir, yeni bir soluk ya da yeni bir yön öneriyorlar. Son dönemin en çok konuşulan 20 adresi bu seçkide.

Reyhan Ülker

·

15 Ağu 2026

apéro 20: Masanın yeni hâli