Hayata Sarıl Lokantası

Kendi tanımlarıyla "evsiz, toplum tarafından yok sayılan kişilere iş, aş, yaşam imkânı, psikolojik destek, mesleki eğitim desteği vererek hayatlarına tekrar devam etmelerini sağlayan, Türkiye'nin hayata geri kazandıran ilk lokantası"yla ilk tanışıklığım lisans öğrencisi olduğum zamanlara denk geliyor. Beyoğlu taraflarında çalışma hayatının içine dalınca stajın bir parçasıymış gibi duyuveriyorsunuz Hayata Sarıl Lokantası'nı.

Gündüzleri lokantada ücretli yemek servisi yapılıyor. Akşamları yine aynı mekânda gönüllülerle birlikte evsiz ve ihtiyaç sahibi kişilere ücretsiz yemek servisi veriliyor. Amaç, sürdürülebilir sivil toplum anlayışını benimseyerek kâr amaçlı iş modeliyle desteklenen ve kendini döndürebilen, topluma geri verebilen bir sistem kurmak — öyle ifade ediyorlar.

Hayata Sarıl Derneği'nin kurucu üyelerinden Ayşe Tükrükçü
Fotoğraf: bianet

İnsan turnusolü

Ben de yürümeye üşenmediğim çoğu öğle vakti lokantaya gidiyor, o zamanlar favorim olan ızgara köftelerinden söylüyor, kalkmadan mümkünse bir de askıya yemek bırakıyordum. Şaşırdığım gözlemlerden biri, Hayata Sarıl Lokantası'nın insanları ikiye ayırmasıydı: Bir grup, iş modellerini hayranlıkla dinleyip peşime takılıyor, diğerleri de lokantanın toplumda yok sayılan insanlara iş imkânı sağladığı gerçeğiyle mekânın hijyeninden emin olamadığını dile getiriyordu.

Açık söylemek gerekirse ikinci tepkiyi ilk duyduğumda afalladığımı anımsıyorum — aklıma dahi gelmeyen bir ön yargı, hiç beklemeyeceğim kişilerce önüme sürülüyordu. İnsan böyle durumlarda Hayata Sarıl'ın yaptıklarının kıymetini birkaç kez daha anlıyor ve böylece WOW Dünya Kadınlar Festivali İstanbul'da lokanta işletmecisi Cemil Güler'le denk gelince sorular sıralanıyor:

Hayata Sarıl Lokantası aktif çalışma sürecine geçtiğinden beri ön yargıların kırıldığını gözlemleyebildiniz mi?

Özellikle gönüllülerimiz ve müşterilerimiz, evsiz, ötekileştirilen ve toplumda yok sayılan bireylerle birebir etkileşime girme olanağı bularak eşitliğin önde olduğu bir ortamda sadece birey olmayı deneyimliyorlar. Hayata Sarıl Lokantası'nda edindikleri deneyim sayesinde de bireylerin ön yargılarında kırılma olduğunu gözlemledik. Bu farkındalık büyük ölçüde bireysel seviyede kalıp kurumların farkındalığında etkinin çok daha az olduğunu söyleyebiliriz.

Şu ana kadar "toplumda yok sayılan kadınlık" deneyimlerinin nasıl örneklerini gözlemlediniz ve bu WOW Dünya Kadınlar Festivali İstanbul'a nasıl yansıdı?

Toplumda yok sayılan kadınlık deneyimleri kapsamında, Hayata Sarıl'la seks işçisi, şiddet görmüş, evsizliği yaşamış, LGBTİ+'ların olduğu için iş, aş, yaşam hakkı tanınmamış birçok kadınla tanıştık, paylaşımda bulunduk, destek olduk ve feyz aldık. Proje Ablamız Ayşe Tükrükçü de bu kadınlardan biri olarak bu projeyi başlattı. 

WOW Dünya Kadınlar Festivali İstanbul'a kadınların deneyimlerini paylaşmalarına, seslerini duyurmalarına aracılık edebilmek; evsizlik konusunda farkındalığı artırmak ve sürdürülebilir sivil toplum örneği olmak için katıldık.

Menüye nasıl karar veriyorsunuz?

Akşam evsiz dostlarımızla paylaştığımız yemeğin menüsünü besin değeri, evsiz dostlarımızın isteği, sağlıkları, mevsimsellik, tedarik, dengeli beslenme gibi kriterleri gözeterek oluşturuyoruz.