İklim krizi bağlarda: Küresel şarap üretimi 60 yılın en düşük seviyesinde
Dönüm Noktası’nda METRO Türkiye ile yerelin izini sürdük Metro Türkiye’nin Türk mutfağına verdiği destekler arasında öne çıkan “Yerelin İzinde” projesini yakın zamanda YouTube üzerinden yayınlanmaya başlayan podcast serimiz "Dönüm Noktası"nda ele aldık. Aposto ve Metro Türkiye işbirliği kapsamında hazırlanan ve Kasım ayında yayınlanan "Yerelin İzinde: Coğrafi İşaretin Önemi" bölümünde Aposto’nun Kurucu Ortaklarından Orhun Canca, METRO Türkiye’nin Kurumsal İletişim Müdürü Dr. Aslı Duran ve Alaf Restoran'ın Kurucu Ortağı ve Şefi Murat Deniz Temel’i ağırladı. Nedir? Metro Türkiye, "Yerelin İzinde" projesiyle coğrafi işaret tescilli ya da aday ürünleri odağına alıp ürünlerin yetiştiği bölgeyi daha yakından tanıyarak geçmişten günümüze malzemelerin hikayesini dile getiriyor; bu ürünlerin tabaklarda konuşturulmasını sağlıyor. Aynı zamanda kaybolmaya yüz tutmuş yerel tariflerin geleneksel ve çağdaş yorumlarıyla mutfaklarda yer alabilmesi ve yerel ürünlerin bilinirliğinin artırılması için çalışmalarını sürdürüyor. "Yerelin İzinde" projesinin yedinci durağında davetliler, 2019 yılında Coğrafi İşaret tesciline kavuşan Manisa Sultani Çekirdeksiz Üzümü’nün dalından menülere ulaşan yolculuğuna katıldı. Bu coğrafi işaret tescilli ürünle hazırlanan menüsüyle Şef Murat Deniz Temel, geleneksel lezzetleri modern tekniklerle buluşturarak bir gastronomik deneyim sundu. Uzun soluklu serimiz "Dönüm Noktası," gelecekte hayatımızı şekillendirmesini ve bakış açımızı değiştirmesini öngördüğümüz teknoloji ve endüstrilere ışık tutuyor. 30 Kasım’da yayınlanan bölümde Mersin kan portakalından Boğaziçi lüferine, Aydın kestanesinden Bursa siyah incirine coğrafi işaretli ürünlerin kültürel anlamda önemini konuştuk, bu ürünlerin tescil ve tanıtımının Türkiye için neden önemli olduğunu inceledik. Dr. Aslı Duran ve Şef Murat Deniz Temel’i ağırladığımız "Dönüm Noktası" bölümüne Aposto’nun YouTube kanalı ve podcast mecralarından erişebilirsiniz.
Daha fazlasını öğren →
2024 yılı itibarıyla küresel şarap üretiminin, son 60 yılın en düşük seviyesine gerileyerek 231 milyon hektolitreye (mhl) indiği tahmin ediliyor. Bu, 2023’e göre %2, son 10 yılın ortalamasına göre ise %13 düşüş anlamına geliyor. Uluslararası Bağcılık ve Şarapçılık Organizasyonu’na (OIV) göre, bu yıl 1961’den bu yana en düşük üretim kaydedilecek.
- Bağcılık sektörü, iklim değişikliğiyle birlikte gelen erken don, kuraklık ve aşırı yağış gibi aşırı hava olaylarından ciddi şekilde etkileniyor. Ayrıca ekonomik baskılar ve pazar dinamiklerindeki değişimler üreticileri zorlamaya devam ediyor.
21. yüzyılın en düşük seviyesi: Avrupa Birliği, küresel üretimin %60’ını sağlasa da bu yıl toplam üretimin 139 mhl ile 21. yüzyılın en düşük seviyesine inmesi bekleniyor. Fransa’da üretim %23 azalarak 36.9 mhl’ye düştü; bu durum özellikle Bordeaux ve Rhône Vadisi’nde etkili oldu.
İtalya, %7’lik bir artışla 41 mhl üretime çıkarak lider konumunu geri kazandı. İspanya ise %18 artışla 33.6 mhl’ye ulaştı. Macaristan ve Slovakya gibi Doğu Avrupa ülkeleri ise yüksek hasatlar elde etti.
Güney Yarımküre, 20 yılın en düşük üretimine imza atarak 46 mhl’ye geriledi. Arjantin toparlanırken, Şili ve Brezilya’da üretim sırasıyla %15 ve %25 düştü.
Neler oluyor? Bu süreçte, bağlardaki iklim değişikliğine uyum sağlama çalışmaları giderek önem kazanıyor. Sektör, yeni üzüm çeşitleri ve sürdürülebilirlik projelerine yöneliyor. Gürcistan gibi bazı ülkeler yatırımları sayesinde olumlu sonuçlar elde ediyor. Öte yandan, bazı bölgeler 2025 sezonu için daha umutlu.
- Okuma önerisi: Türkiye'deki bağlardan bölge bölge 2024 hasat notlarını bu sayıdan okuyabilirsiniz.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Lucca’nın kardeş restoranı Cantinery, İstinye Park'ta yeni mekanının kapılarını açtı. WCK, uğradığı saldırının ardından Gazze'ye gıda yardımı faaliyetlerini durdurma kararı aldı. Küresel şarap üretimi 60 yılın en düşük seviyesinde.
04 Ara 2024
YAZARLAR
apéro
İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.
İLGİLİ OKUMALAR
Urla’da sofraya giden yol, toprağın ve mevsimin sunduklarıyla başlıyor. WMF işbirliğiyle, Şef Dilek Yetkiner eşliğinde lavantalardan Ege otlarına uzanan bir hasadın ardından mutfağa geçtik. Doğada başlayan akşamı, uzun bir yaz akşamına yakışan sofrada, Bi’ Masa Akademi’de pişirdiklerimizle tamamladık.
05 Eki 2026
İki Michelin yıldızlı Villa Aida’nın kurucu şefi Kanji Kobayashi, Vakko L’Atelier’in “Guest Chef Dinner” serisi için İstanbul'daydı. Şef Kobayashi, sohbetimizde İstanbul’da karşılaştığı malzemeleri kendi mutfak diliyle yeniden düşünürken şehrin yemek kültüründe kendisine tanıdık gelen ve ayrışan noktaları anlattı.
Göçle taşınan, mahallelerde köklenen ve uzun süre “etnik” kategorisinde tutulan mutfaklar bugün fine dining’in parçası oluyor. Peki bir mutfak ne zaman prestij kazanıyor? Onu “yüksek gastronomi”ye taşıyan değer ölçütlerini kim belirliyor? Sosyoloji profesörü Zafer Yenal ve yemek editörü Reyhan Ülker, bu dönüşümün arkasındaki toplumsal ve gastronomik hiyerarşilere bakıyor.
Dışarıdan bakıldığında şarap kültürü ve turizmiyle, hatta biraz romantize edilmiş bir Fransız şarap imgesiyle özdeşleşen Beaujolais’nin, içeriden bakıldığında nasıl bir emek, iklim ve aile ekonomisi üzerine kurulduğunu Ceren Aral Desnos, bir beyaz yakalı olarak deneyimlediği bir günlük bağbozumu üzerinden anlatıyor.
Beslenme trendleri ortaya çıkarken bilimsel bilgi; medya, beden idealleri, sosyal normlar ve gıda endüstrisi tarafından seçiliyor, sadeleştiriliyor ve ürünleştiriliyor. Böylece bilim, gündelik yaşamın ve tüketim alışkanlıklarının parçası hâline gelirken sağlıklı beden, “doğru” beslenme ve kendimize iyi bakmak da sürekli yeniden tanımlanıyor.
