Yunanca ile ilgili hikayeler
algoritmikAnnemizin tarifini izleyerek bir yemek yapmak, mobilyacıdan aldığımız bir kitaplığı inşa etmek, hatta bir labirentte yolunu bulmak bile işlerdir. Tekrar edilebilir kolay adımların izlenmesi işlemi olarak algoritma ise adını, Orta Çağların en büyük matematikçilerinden birinden almıştır. Harezm , (eski) Aral Gölü’nün güneyinde, günümüzde kısmen Özbekistan ve kısmen Türkmenistan sınırları içinde bulunan tarihî ve coğrafî bir bölgedir. Bölgenin isminin nereden geldiği tartışılır ...Devamını Oku
26 Nis 2022
Kelime Köşesi; kelimelerin köklerini, tarihlerini ve anlamlarını keşfetmek için bir yolculuğa çıkıyor. İstanbul Bu köşemizde İstanbul ’un modern adının kaynağını inceleyeceğiz. Konstantinopolis / Konstantiniyye isimlerinin, şehri “kuran” ve başkent yapan Roma İmparatoru Konstantin ’den geldiği açıktır, “poli(s)” Yunancada “şehir(i)” anlamındaki ektir. Öncelikle en az muhtemel olan açıklamadan bahsedelim. Evliya Çelebi’nin seyahatnâmesinde geçen, ve bazı Osmanlı sikkelerinde de kullanılan ...Devamını Oku
02 Nis 2022
Üstü malzemeli hamur işlerinden dünyada en çok tüketileni de pizza olsa gerek. Günümüz biçimiyle pizÜstü malzemeli hamur işlerinden dünyada en çok tüketileni de pizza olsa gerek. Günümüz biçimiyle pizza ilk olarak İtalya’nın Napoli kentinden çıkmış olsa da, artık dünyanın her köşesinde o kadar farklı türlerini görebiliyoruz ki pizzanın , gerçek bir dünya mutfağı yemeği noktasına gelmiş durumda. Ancak Napoli’den önce de pizzaya benzer yemekler yapılmaktaydı, şayet lahmacun bunlardan biridir. O zaman pizza kelimesinin kökeni için benzer hamur işlerine göz atmak mı gerekir? Çü...Devamını Oku
22 Mar 2022
HİKAYE
Esperanto, hayatının çoğunu günümüz Polonya sınırları içinde yaşamış, Rus İmparatorluğu sınırları içinde doğmuş Litvanya Yahudisi göz doktoru Ludvik Lazar Zamenhof tarafından icat edilmiştir . Mesleğinin yanında Yidiş ve İbranice gramerleri üzerine çalışmış Zamenhof , dilin ilk halini 1878’de Lingwe uniwersala (Evrensel Dil) adı altında tamamlamış, ama ancak 1887’de başka bir başlık altında yayınlayabilmiştir . Esperanto dilinin adı, bu dilde “umut eden” anlamındadır. Sadece burada bi...Devamını Oku
02 Şub 2022
patatesArtık yemeklerimizin baş taçlarından birkaçı olan domates veya sivri biber gibi de bir Yeni Dünya (yani Amerika kıtaları) bitkisidir. Araştırmalara göre Peru ve kuzey Arjantin bölgeleri arasında ilk yetiştirilmeye başlanan patates bitkisi, Avrupalıların Amerika’yı keşfi ile Avrupa’ya ve oradan dünyanın geri kalanına yayılmıştır. Ancak patates Avrupalılar tarafından pek de hoş karşılanmadı. Şekilsiz biçiminden veya sarı renginden dolayı, ya da işgal ettikleri Amerika topraklar...Devamını Oku
19 Oca 2022
Marmara Deniziadını, deniz üzerindeki en büyük, Türkiye’nin ise en büyük ikinci adası olan Marmara Adası ’ndan almaktadır. Adadaki tarihi mermer ocağı bu adaya adını vermektedir. Marmara Adası mermerinin Ayasofya Camii’nin yapımında da kullandığı söylenir. Mermer kelimesi esasen Antik Yunanca μάρμαρος (mármaros) şeklindedir; Türkçeye geçişi ya direkt Yunanca yoluyla ya da Arapça üzerinden olabilir. Marmara Denizi ve Adası ’nın isimlerindeki [a] harfinin korunması bir ihtimalle bunların Yun...Devamını Oku
29 Ara 2021
Ege DeniziYine Yunancadan alınma başka bir isim ’nin adıdır. Ancak Çanakkale’den Girit’e uzanan bu denizin isminin oluşumu Marmara Denizi’ninkinden farklı, daha masalsıdır. Öncelikle denizin Yunanca adının Αιγαίο Πέλαγος (Aigaío Pélagos) olduğunu belirtelim. Türkçe “Ege” şeklinde okunuşu bu aigaío kelimesinden türemiştir. Denizin adının Yunan mitolojisinden alındığı söylenir. Atina’nın kuruluş mitolojisinde, MÖ 13. yüzyılda mitolojik kral Αἰγεύς (Aigeús) , Θησεύς (Theseus)’un babasıdır...Devamını Oku
29 Ara 2021
strídia (Türkçede bu gibi kelimelerin başındaki sesli harfi çıkartarak kökenine yaklaşmayı deneyebiliriz. Yunancadaki στρείδια) kelimesi, Türkçedeki kelimenin birincil kaynağıdır . Benzer deniz ürünleri ve balık isimlerinin, Akdeniz’de tarih boyunca balıkçılıkla geçinmiş topluluklar ve onların dilinden Türkçeye geçmesi gayet anlaşılır. Yunancadan ıstakoz, iskorpit, istavrit, istrongilos gibi. Yunanca kelime sert kabuğundan dolayı “kemiksi” anlamında strídion ( στρείδιον) kelimesinden ...Devamını Oku
15 Ara 2021
meteorolojiKısaca atmosfer bilimi olan meteoroloji, adını Yunanca "meteoron" kelimesinden alır ve gökyüzünde olan olaylar anlamına gelir.
08 Ara 2021
Anafordan yatmakAnafor kelimesi Yunanca bedavadan, herhangi bir emek ve para harcamadan elde edilen şey anlamına geliyor.
07 Ara 2021
Kokona“Hıristiyan kadın” anlamına gelen kelimenin aslı tam olarak bilinmiyor. Evliya Çelebi ’nin Seyahatname’sinde yaşlı adam anlamına gelen “kokonos/kokonoz” kelimesi geçer. Ahmet Vefik Paşa’nın Lehce-i Osmani’sinde ise “hanım” anlamına geldiği ancak aslen “efendi” demek olduğu yazılıdır. Yunancada kokona “saygıdeğer hanım”, Romencede “hanımefendi” demektir. Ama argoda “yaşlı olmasına rağmen çok süslenmiş olan kadın” anlamında kullanılır. Hatta Tanzimat döneminin önemli yazarların...Devamını Oku
30 Kas 2021
Tatavla’da gülüp Kurtuluş’ta ağladık; kim yaktı bizi?*Havalar daha tam ısınmamış. Evlerin bacalarında tütüyor duman hala. Bahar giriş yapmış kentin dallarına ancak henüz yeşil can bulmamış. Büyük bayrama tam 40 gün var. Sokaklar şenlenecek, evler, kiliseler süslenecek, masalar uzun uzadıya kurulacak. Tam 40 gün önceden büyük bayrama ve gelen baharın canına can katmak lazımdı o zamanlar. Şimdiki gibi sokakların rengi solmasın, dili susmasın diye. Kentin dört bir yanından doluşmaya başladı insanlar. Her semtten her mahalleden alay...Devamını Oku
30 Kas 2021
Çok kültürlü, çok dilli sanatıyla hepimize heyecan veren Etel Adnan’ı 96 yaşında kaybettik. Yakın zamanda Adnan’ın çalışmalarını Pera Müzesi’ndeki İmkânsız Eve Dönüş sergisinde görmüştük. Nergis Abıyeva Argonotlar’daki sergi değerlendirmesinde şunları yazmıştı. “Bence Etel’in çok kültürlü, çok dilli yaşamı sanatçı kimliğini de şekillendiren bir olguÇok kültürlü, çok dilli sanatıyla hepimize heyecan veren Etel Adnan’ı 96 yaşında kaybettik. Yakın zamanda Adnan’ın çalışmalarını Pera Müzesi’ndeki İmkânsız Eve Dönüş sergisinde görmüştük. Nergis Abıyeva Argonotlar’daki sergi değerlendirmesinde şunları yazmıştı. “Bence Etel’in çok kültürlü, çok dilli yaşamı sanatçı kimliğini de şekillendiren bir olgu: Çocukken Rum annesinden öğrendiği Yunanca, babasından öğrendiği Arapça, ebeveynlerinin ortak dili olan Türkçe, doğduğu Lübnan’d...Devamını Oku
17 Kas 2021