Almanca ile ilgili hikayeler

langırt,“Bir masa üzerine sabitlenmiş çubuklara bağlı figürlerle oynanan masa futbolu” olarak aslında 1800’lerin sonunda bazı barlar ve eğlence yerlerinde ortaya çıkmaya başlamıştı bile . Ancak çağdaş anlamına yakın bir şekilde langırt, ilk defa 1921’de, Harold Searles Thornton’ın Birleşik Krallık’ta aldığı bir patentte ortaya çıkar. Günümüzdeki langırt oyunlarına benzeyen şeklinin tasarımı da, 1937’de İspanyol İç Savaşı sırasında alınan, Alejandro Finisterre’nin futbolín adlı patent...Devamını Oku

21 Mar 2023

haydud/haydutOsmanlı Türkçesinde ( حیدود ‎ ) kelimesi, 15-16. yüzyıllardan beri kullanılmaktadır. Türkçe haydut sözcüğünün çağdaş anlamının arkasında Macarca hajdúk vardır. Zaicz Gábor, kendi Macarca etimolojik sözlüğünde hajdúk kelimesinin, “sürücü, sığır çobanı” anlamına gelen Macarca hajtó sözcüğünden türetildiğini iddia eder. (Not: Macarcada ⟨j⟩ harfi ile yazılan ses Türkçede ⟨y⟩ harfi ile yazılan sese denk gelir.) Ancak TDK dahil diğer kaynaklarda, bir başka köken belirtilmektedir. “...Devamını Oku

14 Mar 2023

*(s)ḱeh₃Hint-Avrupa Anadili , günümüzdeki birçok kelimeyi doğurmuştur. Hint-Avrupa Anadili *(s)ḱyeh₁-mós olarak evrilince, ilk adımda Germen Anadili *skadwaz olarak gelişen kelime, günümüzde “gölge” anlamlarına gelen İngilizce shadow ve shade, Almanca Schatten, Felemenkçe schaduw , ve Norveççe skodde gibi sözcükleri türetmiştir . Germen Anadili yerine başka bir daldan takip edince, Hint-Aryan Anadili *ćyaHmás karşımıza çıkıyor. Buradan hem Sanskritçe śyāmá ( श्याम ), hem de Eski Fars...Devamını Oku

17 Oca 2023

cringeBu yazılışıyla , 16. yüzyıldan beri İngilizcede bulunan bir sözdür, yeni sayılmaz. Orta İngilizcede crengen , crenche şeklinde bulunan kelimenin o dönemdeki kullanımı “yaltaklık veya korku ile eğilmek, bükülmek” anlamındadır . Bu anlamıyla en çok Türkçe sinmek eylemine benzediği söylenebilir. Orta İngilizce kelimenin kökeni daha da derine takip edilebilir. Eski İngilizce *crenċan, *crenċġan, veya *crengan “düşürme, döndürme” anlamına gelmektedir, Eski İngilizce crinċġan “düşm...Devamını Oku

03 Oca 2023

zencefilÜlkeler ve dillerin tarih boyunca serilimleri bellidir, yani Türkçeye adının Arapçadan , baharatının da Arap toplumları yoluyla geldiğini görürüz. Bazı lehçelerde zanjafīl ( زَنْجَفِيل ‎ ) veya zanjabīr ( زَنْجَبِير ) olarak da yazılıp söylenebilen kelimenin Standart Arapça ( Fasih Arapça ) biçimi zanjabīl ( زَنْجَبِيل ) şeklindedir . Dolayısıyla /b/ harfinden Türkçe şeklindeki /f/ harfinde geçiş, aslında Arapça lehçelerindeki bir farklılıktan kaynaklanıyor gibi görünmektedir...Devamını Oku

13 Ara 2022

bronzeDouglas Harper, İngilizce kelimesinin kökenini önce Fransızca bronze biçimine bağlar . Türkçesi tunç olan bu maddenin bu bronz ismi ise şüphesiz ki Fransızcadan geçmiştir. Sonraki adımda İtalyanca bronzo şekline bağlanan kelimenin kökeni Orta Latince bronzium olarak verilmiştir. Benzer bir şekilde başlayarak Nişanyan, İtalyanca bronzo kelimesini bu sefer Latinceye değil Farsça birinc برنج “pirinç” kelimesine bağlar. Akademik olarak bu bağlantının belirsiz olmasına rağmen, ken...Devamını Oku

29 Kas 2022

kral(içe)Görünen o ki unvanı 16. yüzyıldan beri Türkçede bulunmaktadır. Sadece yabancı hükümdarlar için kullanıldığının altını çizelim. Hiçbir zaman Osmanlı padişahlarının veya daha eski Türk hükümdarlarının unvanları arasında kral(içe) yer almamıştır. Sondaki +içe ekine bir aşinalığımız vardır, imparator içe , tanr ıça , çar içe , ve kraliçe gibi. Bu son ek, kraliçe kelimesinin kendisi gibi, bir Güney Slav dilinden geçmiştir Türkçeye . Bu Güney Slav dilinin Sırp-Hırvatça olması muhte...Devamını Oku

15 Kas 2022

Almanya’da Türk, Türkiye’de “Alamancı”

Türkiye’den göç edenlerin kültürel ve dinî pratiklerinden vazgeçmeyişi ile bir “paralel toplum” oluştu.

Almanya’da Türk, Türkiye’de “Alamancı”
restoranBu köşedeki ilk yazılarımızdan birinde, sözcüğünün Fransa’da et suyu çorbacıları için kullanıldığını görmüştük . Bunun ardından çorbanın yemek ile ilgili çok temel bir ilişkisi olduğu görülüyor. İşte bu ilişki, kelimenin kökünde saklı. Türkçeye çorba , Farsçadan geçmiştir. Farsça şōrbā شوربا kelimesi günümüzde alışık olduğumuz geniş anlamıyla kullanılsa da, eskiden özellikle et suyuna yapılan çorbalar için kullanılırmış. Böylece “ et suyuna çorba ” bütünüyle gereksiz bir ikil...Devamını Oku

04 Eki 2022

karpuzÖncelikle kelimesinin Türkçeye gelişinden bir ısırık alalım. İlk adımda Farsça χarbūz خربزه kelimesinden alındığı kabul görmektedir. Ancak Farsçadaki bu kelime her türlü kavun için kullanılan bir kelimedir . Bu bizi şaşırtmamalı, şayet taksonomik olarak iki meyve de kabakgiller familyasının bir üyesi olarak kardeştirler. İlgilenenler için, salatalık , balkabağı , su kabağı , karpuz , ve kavun , hep birlikte kabak sayılmaktadırlar. Farsça χarbūz kelimesinin Sanskritçe kharbūj...Devamını Oku

09 Ağu 2022

Netflix, 10 dilde daha erişilebilirlik desteği sunacağını açıkladı. Tüm orijinal içerik kitaplığı için Fransızca, İspanyolca, Portekizce, Almanca, ve İtalyanca sesli açıklamalar (AD), altyazı desteği (SDH) ve dublaj seçenekleri eklenecek.

20 May 2022

Günümüzde robot kelimesi birinci anlamı olarak “otomatik araç”, kendi başına işleyebilen bir makine olarak kullanılmaktadır. Biraz daha geniş bir anlamıyla, örneğin mutfak robotu, herhangi bir elektrikli aracı da ifade edebilmektedir.Bir sürü dilde robot kelimesini aynı şekilde bulabilirizGünümüzde robot kelimesi birinci anlamı olarak “otomatik araç”, kendi başına işleyebilen bir makine olarak kullanılmaktadır. Biraz daha geniş bir anlamıyla, örneğin mutfak robotu , herhangi bir elektrikli aracı da ifade edebilmektedir. Bir sürü dilde robot kelimesini aynı şekilde bulabiliriz: İngilizce, Fransızca, İspanyolca, İtalyanca gibi dillerde robot , Almanca roboter , hatta Japonca bile robotto ロボット. Belki de bu ortaklık sayesinde, kelimenin tekil bir noktadan çıktığın...Devamını Oku

17 May 2022

editörSözlükte “yazıları yeniden düzenleyerek yayıma hazırlayan kimse, yayımcı” olarak geçen kelimesinin, özellikle –ör son ekinden de dolayı, Fransızcadan Türkçeye geçtiği kolayca anlaşılabilir. Fransızca dahil İngilizce, İspanyolca, İtalyanca, Almanca gibi diğer Avrupa dillerine de hep Latinceden alınmıştır. Latince editor , fiilden kişi ismi yapım eki alarak editus kelimesinden türetilmiştir. Editus yüklemi, “ortaya koymak, üretmek” anlamındaki edere yükleminin geçmiş zaman çeki...Devamını Oku

10 May 2022

HİKAYE

Belçika’nın alternatif sahnesinin en sevilen gruplarından Bazart

Genellikle karanlık hislere odaklanan sözleri ve özgün klavye temelli melodiler üzerine kurulmuş Bazart şarkılarıyla bir an önce tanışmalısınız.

07 May 2022

Belçika’nın alternatif sahnesinin en sevilen gruplarından Bazart
Ursula'nın Öyküsü

"Britanya'da.. Ursula adında bir kızı olan Hıristiyan bir kral vardı.

03 Nis 2022

Ursula'nın Öyküsü
Esperanto, hayatının çoğunu günümüz Polonya sınırları içinde yaşamış, Rus İmparatorluğu sınırları içinde doğmuş Litvanya Yahudisi göz doktoru Ludvik Lazar Zamenhof tarafından icat edilmiştir . Mesleğinin yanında Yidiş ve İbranice gramerleri üzerine çalışmış Zamenhof , dilin ilk halini 1878’de Lingwe uniwersala (Evrensel Dil) adı altında tamamlamış, ama ancak 1887’de başka bir başlık altında yayınlayabilmiştir . Esperanto dilinin adı, bu dilde “umut eden” anlamındadır. Sadece burada bi...Devamını Oku

02 Şub 2022

safranGünümüzde üretiminin %90 kadarı İran’da yapılmaktadır . Buna ek olarak safranın İran veya Mezopotamya bölgesinde orataya çıktığı iddia edilmektedir . Dolayısıyla dikkatimizi Ortadoğu ve Mezopotamya bölgesine çevirmemiz doğru olur. Sözlükte safran kelimesinin yerel olarak zafran olarak da söylenebildiğine dikkat çekilmekle beraber Arapça zaʿferān زَعْفَرَان kökünden dilimize geçtiğine işaret ediliyor. Aynı zamanda Arapça kelimeden İspanyolca azafrán ve Portekizce açafrão türem...Devamını Oku

26 Oca 2022

HİKAYE

Fikrî Mülkiyet Haklarınızı Güvence Altına Alın!

Blok zinciri teknolojisi hukukçulara ne gibi fırsatlar tanıyabilir?

25 Oca 2022

Fikrî Mülkiyet Haklarınızı Güvence Altına Alın!
patatesArtık yemeklerimizin baş taçlarından birkaçı olan domates veya sivri biber gibi de bir Yeni Dünya (yani Amerika kıtaları) bitkisidir. Araştırmalara göre Peru ve kuzey Arjantin bölgeleri arasında ilk yetiştirilmeye başlanan patates bitkisi, Avrupalıların Amerika’yı keşfi ile Avrupa’ya ve oradan dünyanın geri kalanına yayılmıştır. Ancak patates Avrupalılar tarafından pek de hoş karşılanmadı. Şekilsiz biçiminden veya sarı renginden dolayı, ya da işgal ettikleri Amerika topraklar...Devamını Oku

19 Oca 2022

271. Bölümün Transkripti

Podcast bölümümüzdeki haberlerin ayrıntıları

17 Oca 2022

271. Bölümün Transkripti