Arapça ile ilgili hikayeler

Aposto GünsonuAposto Günsonu

HİKAYE

TRT, dijital platformu "tabii"yi duyurdu

Türkiye'de ücretsiz olarak izleyicilerle buluşacak olan tabii, yurt dışındaki kullanıcılar içinse "ekonomik" bir abonelik ücreti ile erişilebilir olacak.

İrem Denli

·

04 May 2023

TRT, dijital platformu "tabii"yi duyurdu
Teyitlendi. Demeç doğru, ama…CHP Genel Başkanı ve Millet İttifakı Cumhurbaşkanı Adayı Kemal Kılıçdaroğlu, 20 Mart 2023 tarihinde TBMM'de HDP Eş Genel Başkanları Mithat Sancar ve Pervin Buldan'ı ziyaret etti. Kılıçdaroğlu, bu ziyarette basın mensuplarına yaptığı açıklamada, TBMM’de yapılan Kürtçe konuşmaların tutanaklara “ bilinmeyen dil ” diye geçtiği iddiasında bulundu. Meclis tutanaklarında Kürtçe ifadeler için “bilinmeyen dil” ibaresine 2008 yılı sonlarına kadar yer veriliyordu. Teyit’ten Mert Can Yıl...Devamını Oku

24 Mar 2023

PsikeartPsikeart

HİKAYE

Sevme işi üzerine

Sevilen bir başkası olsa da sevme işi oldukça narsisistik bir saha.

İshak Sayğılı

·

22 Mar 2023

Sevme işi üzerine
DamlamakBir yere çağrılmadan ya da çekinmeden gitmek, bir anda çıkagelmek. Monşer: Bir hitap kelimesi, "arkadaşım" ya da "azizim" demek. TDK'ya göre monşer argoda batı özentisi anlamına da geliyor. Ekûl: Arapça kökenli kelime; "çok fazla yiyen, obur, pisboğaz" anlamına geliyor. Hamletmek: (Bir durumu, tutumu, olayı) bir nedene yormak. Kepaze: Gülünç, değersiz. Bermutat: Her zaman olduğu üzere, öteden beri olan biçimde, alışıldığınca. Sululuk etmek kelimesinin anlamı 21. sayımızda .

22 Mar 2023

haydud/haydutOsmanlı Türkçesinde ( حیدود ‎ ) kelimesi, 15-16. yüzyıllardan beri kullanılmaktadır. Türkçe haydut sözcüğünün çağdaş anlamının arkasında Macarca hajdúk vardır. Zaicz Gábor, kendi Macarca etimolojik sözlüğünde hajdúk kelimesinin, “sürücü, sığır çobanı” anlamına gelen Macarca hajtó sözcüğünden türetildiğini iddia eder. (Not: Macarcada ⟨j⟩ harfi ile yazılan ses Türkçede ⟨y⟩ harfi ile yazılan sese denk gelir.) Ancak TDK dahil diğer kaynaklarda, bir başka köken belirtilmektedir. “...Devamını Oku

14 Mar 2023

Toplumsal TarihToplumsal Tarih

HİKAYE

Osmanlı Basra’sında Devlet ve Toplum, 1908-1914

Burcu Kurt'un çalışmasında II. Meşrutiyet döneminde Basra Vilayeti özelinde Osmanlı Devleti'nin tesis etmeye çalıştığı merkeziyetçiliğin boyutları çok yönlü olarak ele alınmaktadır.

10 Mar 2023

Osmanlı Basra’sında Devlet ve Toplum, 1908-1914
ittifakSeçim ve savaş zamanları gündemde, dillere oturan kelimelerden biri de kelimesidir. Çoğumuz belki 1. Dünya Savaşı’nda İttifak Devletleri ifadesiyle karşılaştık bu kelimeyle, belki de ülkemizde son yılların ittifak siyaseti ile. Her zaman olduğu gibi, önemli ve yüklü bazı kelimelerin kökenlerini anlamak, o kelimelerin kullanımları konusunda bakış açımızı genişletebilir. Kelimelerin biçimbilimine yabancı olmayan okurlar ittifak kelimesinin Arapça kökenli olduğunu görebilirler. ...Devamını Oku

07 Mar 2023

Geçmişten günümüze Türk mutfak kültüründe limonata

Limonata sadece İstanbul sokaklarında değil imparatorluğun diğer şehirlerinde de, İzmir’de, Kahire’de, Şam’da seyyar limonatacılar tarafından satılan bir içecektir.

Özge Samancı

·

05 Mar 2023

Geçmişten günümüze Türk mutfak kültüründe limonata
Öncelikle, başta depremden etkilenenler olmak üzere herkese geçmiş olsun diyoruz, yakınlarını kaybedenlere baş sağlığı diliyoruz, derin üzüntülerimizi iletiyoruz. Bir an önce iyileşmemiz, sağlıklı, huzurlu ve mutlu günlere kavuşmamız en büyük dileğimiz. Yaşadığımız felaketin boyutları çok büyük, karşı karşıya kaldığımız sorunlar çok boyutlu. İyiliğe giden yol, yaşadıklarımızla yüzleşmekten, sorunları enine boyuna tartışarak ayağı yere basan çözümler üretmekten geçiyor. Burada temel çıkış noktamız yaşananların doğallaştırılmasına ve bu felaketin kadere ihale edilmesine karşı çıkmak olmalı. Biz de Zappa Zamanlar ekibi olarak bu yönde birlikte düşünme sürecine karınca kararınca katkı yapmak amacıyla bu minik dosyayı hazırladık.Nişanyan Sözlük’e göre “felaket” kelimesi Arapça “felek” sözcüğünden geliyor. Tarihçesinde “feleğin getirdiği afet” anlamı var. Sözlük, “felek” kelimesinin de Arapça “falak” kelimesinden geldiğini ve “1) çark, 2) yıldızların döner küresi, 3) talih, baht” anlamlarına sahip olduğunu yazıyor. Ayrıca, bu sözcüğün Aramice/Süryanice “çark, çıkrık”, Fenike dilinde pelekum “yün eğirme çıkrığı” sözcüğü ve Akatçadaki palāku “dönme, çevirme” sözcüğü ile eş kökenli olduğu belirtiliyor. İslam hukukunun önemli kaynak isimlerinden Kemalpaşazade bu kelimeyi “cühelanın” (yani bilgisizlerin, cahillerin) “ihtiraatı” (yani uydurması) olarak değerlendirirken tam olarak neyi kastetti bilmiyoruz ama bizim vardığımız sonuç netÖncelikle, başta depremden etkilenenler olmak üzere herkese geçmiş olsun diyoruz, yakınlarını kaybedenlere baş sağlığı diliyoruz, derin üzüntülerimizi iletiyoruz. Bir an önce iyileşmemiz, sağlıklı, huzurlu ve mutlu günlere kavuşmamız en büyük dileğimiz. Yaşadığımız felaketin boyutları çok büyük, karşı karşıya kaldığımız sorunlar çok boyutlu. İyiliğe giden yol, yaşadıklarımızla yüzleşmekten, sorunları enine boyuna tartışarak ayağı yere basan çözümler üretmekten geçiyor. Burada...Devamını Oku

26 Şub 2023

Psikeart'ın"İnsan hâlleri yayını" seçilmiş makaleleri Aposto Premium'da! Psikeart psikiyatri, psikoloji ve sanatı buluşturuyor, güncel psikiyatri tartışmaları ve psikiyatriye konu olan kavramların sanatsal alandaki yansımaları inceliyor. Aldatmayı saptama algoritması işe yarar mı? Yazı: Hakan Atalay “Ebeveyn ve evlat sevgisi de dahil olmak üzere, belirgin toplumsal içgüdüler bahşedilmiş herhangi bir hayvan, kaçınılmaz olarak bir ahlak anlayışı ya da vicdan kazanacaktır.” Darwin, “İns...Devamını Oku

05 Şub 2023

PsikeartPsikeart

HİKAYE

Aldatmayı saptama algoritması işe yarar mı?

Bazı çalıșmalar, aldatmanın sadece arılar, karıncalar ya da insanlar, hatta üniversite hocaları gibi gelișkin organizmalarda değil, bakteri düzeyinde bile ișlediğini düșündürüyor.

Hakan Atalay

·

01 Şub 2023

Aldatmayı saptama algoritması işe yarar mı?
Tarihi Fener Evleri Sanatla Buluştu!

Tarihi Fener Evleri'nin tarihsel süreci ve kültür mekanına dönüşümü üzerine.

28 Oca 2023

Tarihi Fener Evleri Sanatla Buluştu!
Türkçe şey kelimesi Osmanlı Türkçesinde شی‎ şeklinde yazılırdı ve Arapça şayˀ ( شَيْء‎ ) kelimesinden geçmiştir.Arapça şayˀ ( شَيْء‎ ) kelimesi de “bir nesne” anlamına gelse de kökeni, Arapça “istedi, diledi” anlamlarına gelen şāˀa ( شاء ) fiiline dayanır.“İstemek, dilemek” fiillerinden “istenilen nesne, arzulanan nesne” anlamına geçiş sıradışı değildir. Latince desiderare “istemek, dilemek, beklemek, ummak” fiilinden türeme Latince desideratum ya da Fransızca désirer fiilinden désirée/désiré isimleri benzer oluşumlar gösterirler.Daha önceki bir yazımızda Türkçe ummak fiilinden türemiş umut isminin de benzer bir şekilde türediğini görmüştük. Bu açıdan şey sözcüğü umut ismi ile bir anlam yakınlığı gösterir.Şey kelimesinin “istenilme” ile anlamsal bağı başka sözcüklerde de görülebilir. Türkçede inşallah olarak yazdığımız Arapça in şāˀa-llāh ( إِنْ شَاءَ ٱللّٰهُ‎ ) ifadesinin ortasında şāˀa fiiline rastlarız, “eğer Allah istediyse” anlamına gelir. Aynı şey, Türkçede maşallah olarak yazılan Arapça mā şāˀa-llāh ( مَا شَاءَ اللّٰهُ‎ ‎) “Allah ne istediyse” ifadesinde de vardır.Bazen şey kelimesi beklemediğimiz yerlerde karşımıza çıkar. Bir ihtimal Diyarbakır ve Musul yörelerinden çıkma, Türkçesi beleş olan sözcük, Arapça bilā şayˀ (بلا شيء ) tabirinden gelir. Yoksunluk edatı “-sız/-siz” anlamlarına gelen Arapça bilā ( بلا ) ile birleştirilince birebir “şeysiz” anlamına gelen bilā şayˀ “karşılığında bir şey istenilmeyen” imasında kullanılarak beleş “bedava” sözcüğünü doğurmuştur.Peki şey kelimesinin çoğulu nedir? Evet, Türkçede şeyler denir, ama aslında kullanılan bir başka kelime daha varTürkçe şey kelimesi Osmanlı Türkçesinde شی ‎ şeklinde yazılırdı ve Arapça şayˀ ( شَيْء ‎ ) kelimesinden geçmiştir . Arapça şayˀ ( شَيْء ‎ ) kelimesi de “bir nesne” anlamına gelse de kökeni, Arapça “istedi, diledi” anlamlarına gelen şāˀa ( شاء ) fiiline dayanır . “İstemek, dilemek” fiillerinden “istenilen nesne, arzulanan nesne” anlamına geçiş sıradışı değildir. Latince desiderare “istemek, dilemek, beklemek, ummak” fiilinden türeme Latince desideratum ya da Fransızca désirer ...Devamını Oku

24 Oca 2023

Toplumsal TarihToplumsal Tarih

HİKAYE

Babürlüler Sarayında Astroloji

Astrolojinin ilk dönem Babürlü hükümdarlarıyla ilgili anlatılarda önemli bir rol oynadığını görüyoruz. ilk devir Babürlü tarih yazıcılığının anlatı dünyasında astrolojinin ne tür işlevler gördüğünü irdelemek ve astrolojinin tarih yazıcılığı içerisindeki yerini onun mezkur dönemdeki “hakiki” önemine dair elimizdeki maddi kanıtlarla karşılaştırmak bu noktada son derece yerinde olacaktır.

30 Ara 2022

Babürlüler Sarayında Astroloji
Toplumsal TarihToplumsal Tarih

HİKAYE

İlk Dönem İslam Dünyasında Astrolojik Tarihler ve Kültürel Zamanın İnşası

Astroloji ile tarih arasındaki yakın ilişkinin bizi şaşırtmaması için birçok sebep var aslında. Her şeyden önce müneccimler tarih yazmak gibi bir iş için ideal adaylardı, zira kendileri Yakın Doğu olarak nitelenebilecek coğrafyada kullanımda olan muhtelif takvim sistemlerinde maharet sahibiydi.

23 Ara 2022

İlk Dönem İslam Dünyasında Astrolojik Tarihler ve Kültürel Zamanın İnşası
Toplumsal TarihToplumsal Tarih

HİKAYE

Bizans Dönemi Arapça-Yunanca Tercümeleri İçinde Astroloji Metinlerinin Yeri

Yıllardır beni mutlu kılan, haylazca gülümsetip bazen de yüksek sesle kahkaha attıran şey, Bizans Dönemi Arapça malzemelerinin, Bizans edebi ve ilmi kültürü hakkında bildiğimizi düşündüğümüz her şeyi geriye dönük olarak tekrar yazabilmeyi sağlayacak kanıtı teşkil etmesidir.

23 Ara 2022

Bizans Dönemi Arapça-Yunanca Tercümeleri İçinde Astroloji Metinlerinin Yeri
Toplumsal TarihToplumsal Tarih

HİKAYE

Erken Dönem İslam Dünyasında Astroloji Metinleri ve Türleri

Günümüzde astrolojiye dönük ön yargılar, Ebû Ma’şer’in ve Kabîsî’nin etkisi büyük olmuş eserlerinin dışındaki birçok önemli astroloji metni üzerinde çalışılmasını engelledi. Sonuç olarak farklı tarihi ve coğrafi zeminlerde astronomi ile astroloji arasındaki ilişkinin mahiyeti gibi birçok meseleye dair hala yapılmayı bekleyen çokça şey var.

16 Ara 2022

Erken Dönem İslam Dünyasında Astroloji Metinleri ve Türleri
zencefilÜlkeler ve dillerin tarih boyunca serilimleri bellidir, yani Türkçeye adının Arapçadan , baharatının da Arap toplumları yoluyla geldiğini görürüz. Bazı lehçelerde zanjafīl ( زَنْجَفِيل ‎ ) veya zanjabīr ( زَنْجَبِير ) olarak da yazılıp söylenebilen kelimenin Standart Arapça ( Fasih Arapça ) biçimi zanjabīl ( زَنْجَبِيل ) şeklindedir . Dolayısıyla /b/ harfinden Türkçe şeklindeki /f/ harfinde geçiş, aslında Arapça lehçelerindeki bir farklılıktan kaynaklanıyor gibi görünmektedir...Devamını Oku

13 Ara 2022