Berrak zihinler için yalın, zengin, bağımsız bir Türkçe dijital medya üyeliği.
Ücretsiz Kaydol →SON BÜLTEN SAYILARI
SON HİKAYELER
İnsan dediğimizde zihnimizde beliren figür çoğu zaman erkektir. Bu tesadüf değil; erkeği “ölçü”, kadını ise o ölçünün istisnası sayan yerleşik bir bakışın sonucu. 8 Mart vesilesiyle bu görünmez varsayılanları konuşuyoruz: Veride, dilde, teknolojide ve edebiyatta “normal” dediğimiz, gerçekten kimin normu?

Kadınlar arasındaki ilişkiler sabit değildir; tıpkı kadınların hayatları gibi hareket hâlindedir. Yakınlaşır, uzaklaşır, yeniden kurulur. Hayatımızda olan, hayatımızdan geçen ve içimizde iz bırakan tüm kadınlar, bir şekilde kim olduğumuzu şekillendirir. 8 Mart, hayatımıza emek vermiş kadınları hatırlamak, onlarla kurduğumuz bağların bizi nasıl dönüştürdüğünü düşünmek için de bir fırsattır.

Noma’nın eski yöneticilerinden Jason Ignacio White’ın öncülüğünde gündeme gelen iddialar, fine dining mutfaklarının yaratıcı olduğu kadar baskıcı yüzünü de görünür kılıyor. Uzun çalışma saatleri, katı hiyerarşiler ve yapısal eşitsizlikler prestij ve mükemmellik vaadiyle meşrulaştırılıyor. Bir dönem stajyeri olarak edindiğim gözlemlerden yola çıkarak fine dining’in zirvesinde aynı anda hem hayranlık hem de rahatsızlık uyandıran bu deneyimi kişisel tanıklığım üzerinden ele alıyorum.

Apple, geçen ayın sonlarında duyurduğu lansman etkinliği serisini Çarşamba günü itibarıyla tamamladı. Üç gün süren seride ABD merkezli teknoloji devi, iPhone 17e, M4 çipli iPad Air, M5 serisi çiplerle donatılan MacBook Air ve MacBook Pro, yeni MacBook Neo ve Studio Display monitörlerini tanıttı.

Neco Çelik, hem Almanya'da hem de Türkiye'de sinema alanının güçlü seslerinden... Bu yıl 30. Nürnberg Türkiye Almanya Film Festivali’nin jüri üyeleri arasında yer alan Çelik'le Berlinale'deki politik tartışmalar ve İlker Çatak'ın festivalden Altın Ayı ile dönen filmi "Sarı Zarflar" üzerine konuştuk.

8 Mart bize yalnız olmadığımızı, umutsuzluğa kapıldığımızda gücü ilk önce hemcinslerimizin gözlerinde bulabileceğimizi anımsattığı ve elbette taleplerimizi yüksek sesle haykırma alanı açtığı için takvimin özel günü… Tiyatro sahnelerinde de çok çeşitli kadın öyküsü, ne güzel ki, anlatılıyor. Bu hikayelere daha çok kulak kabartmak isteyenler için 8 Mart'a özel, 8 kadın oyunu...

Jessie Buckley’nin başrolünde yer aldığı, Maggie Gyllenhaal imzalı “The Bride!“, Mary Shelley’nin mirasını yaşatmayı da “The Bride of Frankenstein” filminin haksızlığa uğramış gelinini onurlandırmayı da başarıyor.

Macron’un Île Longue’daki konuşmasını yalnızca görev süresinin sonuna yaklaşan bir cumhurbaşkanının siyasi mirasını şekillendirmeye dönük kişisel bir stratejisi olarak okumak yetersiz kalacaktır. Aksine bu çıkış, giderek çatırdayan transatlantik ittifakın artık eskisi kadar güvenilir bir kalkan sunamadığı bir dönemde, Fransa devletinin bu boşluğu kısmen doldurmaya talip olduğuna işaret etmektedir.

28 Şubat 2026’nın akşam saatlerinde evindeki ofisinde İsrail-ABD ortak saldırısında öldürülen Ayetullah Ali Hamaney, arkasında tartışmalı bir miras bıraktı. 1989’da militanlıktan mürşitliğe terfi eden dinî lider, İslam Devrimi’nin başlangıç aşamalarındaki teorik ideallerini bir kenara atarak kendini mutlak şekilde devlete adadı; en yakınındaki dostları ve müttefiklerini dahi acımasızca saf dışı bıraktı.

Bugün petrol piyasalarına bakıldığında fiyatların yalnızca arz ve talep dengesiyle değil, jeopolitik risklerle de şekillendiği açıkça görülüyor. Son günlerde yaşanan gelişmeler, yatırımcıların yıllardır alıştığı bir gerçeği yeniden hatırlatıyor: Enerji piyasaları çoğu zaman ekonomik değil, stratejik olaylara tepki veriyor.

Hafta sonu ABD ve İsrail’in İran’a yönelik eş zamanlı hamleleri sonrası Pazartesi sabahı piyasalar adeta nefesini tutarak açıldı. Kitabın ortasından konuşursak, savaş tamtamlarının bu denli sert çaldığı bir ortamda altının rekor üstüne rekor kırması doğal bir refleks kabul edilirdi. Ancak Salı günü gelen %4,5'lik sert düşüş tüm iyimserliği bir hayal kırıklığına dönüştürdü. Ortada açık bir savaş varken güvenli liman neden yatırımcısını yarı yolda bıraktı?

Bir süredir İran etrafında tırmanan askeri gerilim, küresel piyasalarda enerji arzı üzerinden ciddi bir yeniden fiyatlama etkisini besliyordu. ABD ve İsrail tarafından koordine edilen 'Operasyon Epic Fury' (ABD) ve 'Operasyon Roaring Lion' (İsrail) isimli askeri müdahaleler, yalnızca bölgesel bir çatışma değil, küresel enerji arzının ve makroekonomik istikrarın merkezine yönelik bir şok dalgası yarattı.

Ortadoğu’da son haftalarda hızla yükselen gerilim ve İran ile ABD arasındaki çatışmanın Körfez ülkelerine de sıçraması, bölgenin finans ve ticaret merkezi konumundaki Dubai’nin geleceğine dair birtakım yeni soru işaretleri doğurdu. Dubai ve Kuzey Emirlikleri Türk İş Konseyi Başkanı Kanat Kutluk ise mevcut gelişmelerin Dubai’nin ekonomik cazibesini zayıflatmak yerine uzun vadede daha da güçlendirebileceğini düşünüyor. Kutluk, Ortadoğu’daki gerilimin Dubai ekonomisine olası etkilerini ve Türkiye-BAE ekonomik ilişkilerinin geldiği noktayı Aposto okurları için değerlendirdi.

Türkçede en çok hata yapılan konulardan biri, ayrı ya da bitişik yazılan “da / de”ler. Ferdi Tayfur’un “Ben de Özledim” şarkısından Demet Akalın’ın albüm kapağına uzanan bu kafa karışıklığı, Türkçenin en sancılı konularından. Peki, “de”yi ne zaman ayırmalı, ne zaman bitişik yazmalı?

SON HABERLER
• İran yapımı Şahid dronları: İran’ın düşük maliyetli “kamikaze” insansız hava aracı Şahid’leri, 28 Şubat sonrası Ortadoğu’da ABD güçleri, Körfez ülkeleri ve enerji altyapılarını hedef alan iki binden fazla saldırıda kullanılarak savunma sistemlerini aşan, önceden programlanan ve tespiti zor bir si... ABD güçlerine yönelik en ölümcül saldırıda, Kuveyt’teki bir üsse isabet eden bir insansız hava aracı sonucu 6 ABD askeri öldü; saldırıların çoğu ABD’nin Körfez’deki müttefiklerine, büyükelçiliklere, enerji tesislerine, ticari havaalanlarına ve otellere yöneldi. BBC tarafından doğrulanan bir videoda, İran’a ait bir insansız hava aracının Bahreyn’in başkenti Manama’daki ABD Donanması Beşinci Filo karargâhındaki radar tesisine çarptığı, başka bir videoda ise Dubai Palm Jumeirah’taki bir otele isabet ederek büyük bir patlamaya yol açtığı görüldü. Ras Tanura’daki Suudi petrol rafinerisinde düşürülen bir insansız hava aracının parçalarının neden olduğu yangın sonrası üretim durdu; Katar’da ise dünyanın en büyük LNG ihracat terminali, İran’ın insansız hava aracı saldırısıyla hedef alınmasının ardından kapatıldı. Yaklaşık 20 bin-50 bin dolar maliyetli, 2.500 km menzilli Şahid 136, uydu navigasyonuyla önceden programlanarak uçtu ve alçak irtifa ile ince gövdesi sayesinde radar ve füze odaklı erken uyarı sistemleri için zor bir hedef oldu. Şahid insansız hava araçları Ukrayna savaşında Rusya tarafından yoğun şekilde kullanıldı; İran, bu sistemleri Rusya’ya ihraç etti ve Rusya da İran tasarımına dayanan kendi versiyonlarını üretmeye başladı.• Ukrayna'da silahlı robotlar: Ukrayna ordusu, Rusya'nın işgalinin ardından cephe hattında insansız kara araçlarını (İKA) makineli tüfek ve patlayıcılarla donatarak savunma ve saldırı amaçlı geniş çaplı bir programla kullanmaya başladı. Ukrayna askeri terminolojisinde “kara robot sistemleri” olarak adlandırılan İKA'ların Rus saldırılarını püskürttüğü ve bazı durumlarda Rus askerlerini esir aldığı örnekler kaydedildi. Ukrayna ordusunun K2 tugayından Binbaşı Oleksandr Afanasiev, dünyanın ilk İKA taburunun komutanlığını üstlendi ve bu taburun Kalaşnikof makineli tüfek monte edilmiş robotlarla görev yaptığını söyledi. Afanasiev'in taburu, düşman mevzilerini ve saklanma yerlerini imha etmek için pille çalışan, patlayıcı yüklü intihar İKA'ları da kullandı; bu araçlar, insansız hava araçlarının aksine saldırı öncesinde neredeyse hiç ses çıkarmadı. 33. Ayrı Mekanize Tugay'ın tank taburu komutan yardımcısı “Afgan”, makineli tüfekli bir Ukrayna İKA'sının bir Rus zırhlı personel taşıyıcısını pusuya düşürdüğünü ve bir robotun haftalarca mevzi savunması yaptığını aktardı. Afgan, modern İKA'ların kısmen otonom olduğunu, hedef tespiti yapabildiğini ancak etik ve uluslararası insancıl hukuk gerekçeleriyle ateş açma kararının operatörler tarafından verildiğini vurguladı. Silahlı İKA'lar, makineli tüfeklerin yanı sıra el bombası fırlatıcılarıyla donatılabildi ve kara mayını ile dikenli tel yerleştirme görevlerinde kullanıldı; buna karşın insansız kara araçlarının çoğu hâlâ lojistik destek ve yaralı tahliyesinde görev aldı.• Fidan'dan İranlı Kürt gruplar uyarısı: Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD'nin İranlı Kürt gruplarla Tahran yönetimine karşı birlikte hareket edeceğine dair iddialar üzerine böyle bir adımın telafisi olmayan bir yanlış olacağını söyledi. Fidan, söz konusu iddialara ilişkin değerlendirmesinde, "Böyle bir yanlışın telafisi olmaz" ifadesini kullandı.• Trump'tan Küba açıklamaları: ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela’ya yönelik askeri harekat sonrası derin yakıt ve elektrik krizi yaşayan Küba’da yönetimin değişmesinin “sadece zaman meselesi” olduğunu söyleyerek, ada üzerindeki siyasi ve ekonomik baskıyı sürdürme niyetini dile getirdi. Trump, Inter Miami maçında takım sahibi Kübalı iş insanı Jorge Mas’a yakında “Küba’da olup bitenleri kutlayacaklarını” söyledi ve Kübalı yetkililerin “bir anlaşma yapmak istediklerini” öne sürdü. Trump, CNN röportajında “Küba çok yakında düşecek” ifadesini kullandı, Küba yönetiminin bir anlaşma için müzakere yürüttüğünü iddia etti ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio’yu olası görüşmeler için “oraya göndereceğini” belirtti. Venezuela’daki askeri harekat sonrası başlıca ham petrol tedarikçisini kaybeden Küba’da yakıt sıkıntısı nedeniyle ülke çapında 24 saatlik elektrik kesintileri yaşandı, jeneratörler durdu ve çöpler toplanamadığı için sokaklarda çöp yığınları ve duman oluştu. Havana’nın varlıklı semtlerinde bile halk elektrik kesintileri nedeniyle odun ateşiyle yemek pişirdi; Sovyet döneminden kalma elektrik şebekesi ve yeterli ham petrol olmaması, termik santrallerin iç tüketime yetecek elektrik üretmesini engelledi. Trump ve Rubio, bu baskının Küba’yı müzakere masasında zayıflatacağını savunurken, karşıtları bu politikanın esas olarak sıradan Kübalıları etkilediğini ve iç ayaklanma kışkırtma amacı taşıyıp taşımadığını sorguladı. Küba hükümeti, Trump yönetimiyle yürütüldüğü iddia edilen görüşmeleri doğrulamadı; Havana’daki irtibat noktasının Raúl Castro’nun torunu Raúl Guillermo Rodríguez Castro olduğu bildirildi. Hükümet, özel sektör işletmelerine ihtiyaç duydukları yakıtı ithal etme izni vermek için adımlar attı ancak bu ithalatın ülkenin toplam ihtiyacının yalnızca küçük bir kısmını karşılayabildiği, turizmin ve Havana’ya uçan uçakların yakıt temininin de olumsuz etkilendiği aktarıldı.• Genç erkeklerin kadın algısı: Ipsos ile King’s College London’daki Global Institute for Women’s Leadership tarafından 29 ülkede 23 bin kişiyle yapılan araştırmaya göre, Z kuşağı erkeklerin %33’ü evlilikte önemli kararlarda son sözün erkeğe ait olması gerektiğini, yaklaşık üçte biri ise evli bir kadının kocasına itaat etmesi gerektiğini düşünüyor. Ayrıntılar: Aynı görüşe katılanların oranı baby boome r erkeklerde %13’te kalırken, Z kuşağı erkeklerin %24’ü kadınların “fazla bağımsız görünmemesi gerektiğini”, %21’i ise “kadının cinsel ilişkiyi başlatmaması gerektiğini” ifade ediyor.• AB'den Portekiz'e 10 milyon avro ceza: AB Adalet Divanı, Portekiz’i biyolojik çeşitliliği korumadığı gerekçesiyle 10 milyon avro para cezasına çarptırdı ve 2019’da alınan mahkeme kararına uyana kadar günlük 41.250 avro ceza ödemesine hükmetti. Ayrıntılar: Peneda-Gerês Ulusal Parkı, Litoral Norte ve Valongo gibi 55 alanın Özel Koruma Alanı (SAC) olarak belirlenmemesi nedeniyle uygulanan ceza, uyum sağlanan her alan için günlük 750 avro azalacak. Ne olmuştu? 2019’da mahkeme, Portekiz’in Atlantik ve Akdeniz biyocoğrafik sınıflandırması kapsamındaki 61 alanı koruma altına alma yükümlülüğünü yerine getirmediğini tespit etmiş; Avrupa Komisyonu, Portekiz’i defalarca bu alanları koruma ve türleri güvence altına alma konusunda uyarmıştı.• Gençlerin %80’i sosyal medyasını ailesinden gizliyor: Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun (RTÜK) Türkiye genelinde 26 ilde 15-21 yaş arasındaki 7 bin 500 gençle yaptığı yeni bir araştırma, gençlerin %90’ının bir sosyal medya hesabı olduğunu, fakat %82’sinin ailesinin bilmediği ikinci bir hesap kullandığını ortaya koydu. Bununla birlikte: Araştırma, gençlerin %90’ının sosyal medyayı en az bir kez kullandığını ve %60’ının dijital platformlarda aboneliği bulunduğunu gösterdi. Ayrıca gençlerin günlük sosyal medya kullanım süresi, yaklaşık 3,5 saat olarak ölçüldü. Çalışmaya katılan gençlerin %88’i, “Sosyal medyada yaş sınırı olmalı mı?” sorusuna “Evet” yanıtını verdi. Katılımcıların büyük bir bölümü ideal yaş sınırının 16 olduğuna işaret etti.• Çocuklarda obezite: World Obesity Atlas 2026 raporuna göre, dünyada 2025'te 177 milyon olan obeziteden muzdarip çocuk sayısının 2040’ta 228 milyona yükselmesi ve 2027'de obez çocuk sayısının sağlıklı kilodaki çocuk sayısını aşması bekleniyor. Ayrıntılar: 180’den fazla ülkede çocuklarda fazla kilo ve obezite artarken, en hızlı yükseliş düşük ve orta gelirli ülkelerde görülüyor; en yaygın bölgelerin Amerika kıtası, Doğu Akdeniz ve Batı Pasifik olmaya devam etmesi bekleniyor. Ayrıca: Rapora göre anne sağlığı, yetersiz emzirme, sağlıksız okul beslenmesi ve düşük fiziksel aktivite gibi etkenler çocukluk çağı obezitesini artırıyor; 2040’a kadar en az 120 milyon okul çağındaki çocukta yüksek Beden Kitle İndeksi (BMI) nedeniyle kronik hastalıkların erken belirtilerinin görülmesi bekleniyor.• İkizköy için 96 dava: Muğla’nın Milas ilçesi İkizköy Akbelen’de, köylülerin mülkiyet hakkı ve yaşam alanlarını korumak amacıyla, 10 Ocak 2026 tarihli Cumhurbaşkanlığı kararıyla ilan edilen acele kamulaştırmaya karşı yaklaşık 200 parsel için 96 ayrı iptal davası Danıştay’a sunuldu. Ayrıntılar: Köylülerin gönüllü avukatları Arif Ali Cangı, İpek Sarıca ve İsmail Hakkı Atal, kamulaştırmanın yalnızca zeytinlik ve tarım arazilerini değil, yerleşim alanlarını da kapsadığını ve bunun Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet, yaşam ve yerleşme haklarına ağır müdahale oluşturduğunu, acele el koyma ve değer tespiti davalarının, Danıştay’daki iptal kararına bağlı olarak yürütülmesi gerektiğini belirtti.• Çöpler altın madeni Cengiz Holding'e geçiyor: ABD merkezli SSR Mining, Erzincan’ın İliç ilçesindeki Çöpler altın madeninin %80 hissesini Cengiz Holding’e 1,5 milyar dolar karşılığında satmak için anlaştığını açıkladı. Ayrıntılar: 50 milyon dolarlık karşılıklı fesih maddesi içeren tamamı nakit anlaşma Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’nün onayının ardından tamamlanacak. Bir adım geriden: Maden, 13 yıldır SSR Mining ve Çalık Holding ortaklığında işletiliyordu; 2024'te yaşanan faciayla anılan maden işletmesine geçmişte siyanür sızıntısı nedeniyle 16,4 milyon lira ceza kesilmiş ve çalışmalar durdurulmuştu. Anagold, gerekli iyileştirmeleri yaptığını belirterek faaliyetlerine yeniden başlamıştı.YAYINLARI KEŞFET
28 Şubat’ta İran’a karşı başlayan ABD-İsrail saldırıları ile Ortadoğu’da tırmanın gerilim, 3 Mart’ta Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması ile zirve noktasına ulaştı. 2026 yılında halihazırda oldukça zayıf bir makro zeminde giren İran ekonomisinin, bombardımanlar sonucu kritik altyapının hasar alması, ithalat kanalının büyük ölçüde tıkanması, döviz kıtlığı ve aşırı harcama ihtiyacı nedeniyle nasıl bir dayanma refleksi gösterebileceği merak konusu oldu. Uzmanlara sorduk: İran ekonomisi bu koşullara ne kadar dayanabilir?

Vibe-check kültürü, yeni bir savaş türünün toplumsal meşruiyet zeminini oluştururken rasyonelliği tamamen devre dışı bırakarak bireyleri algoritmik önerilerin duygusal konforuna hapsediyor. Nihayetinde savaşlar, çatışmalar derinleşiyor ve en hayati krizler, sonsuz bir ekran kaydırma döngüsünün içinde, anlamını yitirmiş birer "vibe" olmaktan öteye gidemiyor.

Paramount Skydance’in Warner Bros. Discovery’yi satın almak üzere anlaşma yapması, iki dev stüdyoyu birleştirecek olmasının yanı sıra medya endüstrisinde güç dengelerini yeniden şekillendirme potansiyeli taşıması açısından da önemliydi. Anlaşmanın ardındaki yatırım ağları ve siyasi ilişkiler, medya sahipliği ve editoryal bağımsızlığa ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme getirdi.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ile başlayıp İran'ın misillemeleriyle devam eden savaş, jeopolitik dengelerle birlikte hava trafiğini de sarstı. Körfez bölgesindeki 7 ana havalimanında şu ana kadar 21 binin üzerinde uçuş iptal edildi. Hava sahasının kapalı olması nedeniyle Körfez ülkelerinde mahsur kalan ve oradaki yakınlarına ulaşmakta güçlük çeken Türk vatandaşları yaşadıklarını Aposto’ya anlattı.

Dört yanımızda savaşın patlak verdiği bu günlerde, Türkiye’nin bir endişesi de İran içindeki muhalif Kürt unsurların rejime karşı harekete geçmesi. Sadece Ankara değil, Suriye, Irak ve Türkiye’deki Kürtler ve siyasetçiler de gelişmeleri yakından takip ediyor. Şu anda ihtimaller "İran’da rejim yıkılır mı ayakta kalır mı" sorusunda kilitleniyor. Öte yandan bir toplumsal mutabakat ortamı yaratmak için atılabilecek basit adımlar da var.


































