Berrak zihinler için yalın, zengin, bağımsız bir Türkçe dijital medya üyeliği.
Ücretsiz Kaydol →SON BÜLTEN SAYILARI
SON HİKAYELER
Deutsche Bank ABD-İran-İsrail savaşının, petrodolar hakimiyetinin aşınması ve petroyuan’ın başlangıcı için önemli bir katalizör olabileceğinden bahsediyor. Savunma ve enerjide kendi kendine daha fazla yeterli hale gelen bir dünyanın, aynı zamanda daha az dolar rezervi tutan bir dünya olabileceğini söylüyor. Peki petrodolar tehlikede mi ve petrodolar sisteminden petroyuan sistemine geçiş olası mı?

Ortadoğu’da yaşanan savaş, maalesef büyük belirsizlikler ve artan risklerle devam ediyor. Son bir ayda özellikle ABD’den ve Donald Trump’tan gelen açıklamalar piyasalarda sert iniş çıkışlara yol açsa da, savaşın fiilen sona ermemesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtların sürmesi mevcut kaotik tabloyu daha da derinleştiriyor.

13 Mart’ta vizyona giren "Solo Mio", günümüzün yeni yalnızlık anlayışını ne romantize ederek ne de küçümseyerek ele alıyor ve romantik komedilerde sıklıkla karşımıza çıkan "karşılaşma, yakınlaşma, kriz ve nihayetinde bir tür uzlaşma" formülünde küçük bir değişiklikle hikayeyi ilişkinin başlangıcından değil bitişinden başlatıyor. Matt’in hikayesi, yeni bir ilişki aramakla değil, kendi başına kalabilmeyi öğrenmekle ilgili.

İktidar, uzun süredir tabandan gelen taleplerin de etkisiyle boşanma davalarında yeni bir düzenleme çıkarmaya çalışıyor. Adalet Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı 12. Yargı Paketi’nde bu konuda kapsamlı değişikliklerin yapılması bekleniyor. Süresiz nafakadan hızlı boşanmaya, özellikle kadınların hayatında önemli etkilere sahip olacak bu düzenlemeler hakkında bildiklerimiz...

Sessiz okuma kulüplerinden kitap barlarına, her köşede karşımıza çıkan buluşmalardan çevrimiçi topluluklara kadar pek çok etkinlik, okumanın bazıları için artık tek başına yapılan bir eylem olmaktan çıktığını gösteriyor. Peki yüzyıllardır en mahrem, en yalnız uğraşlardan biri sayılan okuma, nasıl oldu da sosyal bir aktiviteye dönüştü?

İran'ın nükleer silahlara sahip olma ihtimali, ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaşın en önemli gerekçelerinden biri olarak gösteriliyor. Öte yandan nükleer silah ürettiği 1960'lı yıllardan beri bilinen İsrail'in uyguladığı "opaklık politikası", ülkeyi uluslararası kurumların denetiminden muaf tutuyor. Peki "nükleer tehdit" ihtimalinin savaş gerekçesi olduğu bir dönemde, İsrail'e tanınan bu ayrıcalıklı konumun arkasında nasıl bir hikaye yatıyor?

Bir zamanlar CEO olmak; fabrika katına inmek, müşteri ve çalışanla göz göze gelmek ve kriz anında masa başına geçmek demekti. Bugün ise CEO’lar hiç olmadıkları kadar meşgul, fakat bir o kadar da sahaya uzak hâle geldi. Bunun üzerine iş dünyasında kulisler, CEO’luğu yeniden tanımlamaya yönelik oldukça kritik bir soruya kulak kabartmaya başladı: Meşguliyet ve liderlik aynı şey mi?

Son yıllarda Amerikan sağının saflarında alttan alta büyüyen bir gerilim, İran Savaşı’nın patlak vermesiyle ayyuka çıktı. Trump’ın “Önce Amerika” (America First) söylemini Trump’a rağmen sahiplenen müdahale karşıtı kanat giderek güçlenirken bu çatlağın siyasette kurumsal bir karşılık bulup bulamayacağında Kasım ayında yapılacak ara seçimler önemli bir dönüm noktası olacak.

SON HABERLER
• Dicle’nin İzinde sergisi: Dicle Nehri’nin çok katmanlı hafızasını, ekolojik dönüşümlerini ve kültürel sürekliliklerini odağına alan "Dicle’nin İzinde: Kültürel ve Ekolojik Hatırlamalar" sergisi, Diyarbakır’daki Cemilpaşa Konağı Diyarbakır Kent Müzesi’nde izleyiciyle buluştu. Sergi, Dicle Nehri’ni hem ekolojik değişimler hem de bölgenin kültürel sürekliliği üzerinden ele alan bir seçki sundu. Çalışmalar, Mezopotamya’nın yaşam damarlarından biri olan Dicle Nehri’ni kültürel ve ekolojik boyutlarıyla birlikte hatırlatmayı amaçladı.• Kaşalotlarda doğum desteği: Proje CETI’den deniz biyoloğu Shane Gero, kaşalotların zorlu doğum anlarında bir araya gelerek yavrunun hayatta kalması için birlikte hareket ettiğini söyledi. Gero, “İnanılmaz: Bu imkânsız görünen meydan okumayla karşılaştıklarında, bu hayvanlar başarıya ulaşmak için bir araya geliyor,” ifadesini kullandı.• Kahire Operası'nda Türk soprano: Türk soprano Bengisu Yaman Koyun, Kahire Operası sahnesinde Giuseppe Verdi'nin "La Traviata" operasında Violetta rolünü üstlenerek kurum tarihinde ilk kez bir Türk sanatçının başrolde yer aldığı temsilde sahne aldı. Koyun, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’ndan mezun olduktan sonra eğitimine İtalya’da devam etti ve çeşitli Avrupa sahnelerinde rol aldı. Sanatçı, Kahire Operası’ndaki temsil öncesi yaptığı açıklamada, Mısır’da böyle bir prodüksiyonda yer almaktan mutluluk duyduğunu ve bu deneyimin kariyeri için önemli olduğunu ifade etti. "La Traviata" prodüksiyonunda Mısırlı ve farklı ülkelerden sanatçılar aynı sahneyi paylaştı ve eser, Kahire Operası’nın sezon programında önemli yapımlar arasında gösterildi. Koyun, Türkiye’den genç müzisyenlere yurt dışı deneyimi kazanmaları ve disiplinli çalışma konusunda tavsiyelerde bulundu.• ABD'li senatörlerden yaptırım tasarısı: ABD’de iki partiden senatörler, Rusya’dan enerji alımını kolaylaştırmak ve Ukrayna’ya AB yardımını engellemekle suçladıkları Macar yetkililere vize yasağı öngören "Putin’i Durdurma Yasası" adlı tasarıyı sundu. Tasarı, Macar yetkililerin Rusya ile enerji alanındaki ilişkilerini hedef alarak bu alandaki işbirliğini kısıtlamayı amaçladı. Düzenleme, Macaristan’ın Ukrayna’ya yönelik Avrupa Birliği yardım paketlerini veto etmesine tepki olarak hazırlandı.• Google'dan kuantum şifreleme uyarısı: Google, kuantum bilgisayarların mevcut şifreleme yöntemlerini kırma riskine karşı 2029’a kadar kuantum sonrası kriptografiye geçmek için bir takvim belirlediğini ve bu geçişin bu tarihten önce başlatılması gerektiğini açıkladı. Şirket, kuantum sonrası kriptografinin, kuantum bilgisayarların oluşturacağı yeni tehditlere dayanıklı şifreleme algoritmalarını ifade etti.• Hürmüz Boğazı enerji krizi: ABD ve İsrail’in 28 Şubat’taki saldırısının ardından İran, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatarak gemi geçişlerini durma noktasına getirdi ve savaşla birlikte yakıt fiyatlarının yükselmesine ... Kuzeyde İran, güneyde Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri ile çevrili Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni Umman Denizi’ne bağlıyor; giriş ve çıkışında yaklaşık 50 kilometre, en dar noktasında ise yaklaşık 33 kilometre genişliğe sahip. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’ne göre 2025’te boğazdan günde yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürünü geçti ve bu hacim yılda yaklaşık 600 milyar dolar değerinde enerji ticaretine karşılık geldi. Boğazdan sadece İran değil, Irak, Kuveyt, Katar, Suudi Arabistan ve BAE’nin petrolü ile küresel LNG’nin yaklaşık %20’si, ağırlıkla Katar’dan olmak üzere taşındı; dünyadaki gübre ticaretinin yaklaşık üçte biri de bu güzergâhı kullandı. Normalde ayda yaklaşık 3.000 geminin geçtiği boğazda, İran’ın tankerler ve diğer gemileri tehdit etmesiyle trafik büyük ölçüde azaldı; İHA, füze, hücum botu ve mayın tehdidi ticari gemiler için ciddi risk oluşturdu ve BBC, 20 Mart’a kadar İran kıyıları açıklarında 20 saldırıyı doğruladı. Global Risk Management baş analisti Arne Lohmann Rasmussen, CBS News’e, saldırı riski nedeniyle gemilerin sigorta yaptıramadığını ya da sigortanın aşırı pahalı hale geldiğini, bu yüzden güvenlik durumu iyileşene kadar beklemek zorunda kaldıklarını söyledi. Brent petrol fiyatı 25 Mart’ta ABD’de varil başına 101 dolara yükseldi, ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşı bitirme ihtimaline olumlu baktığı açıklamaları sonrası 98 dolara geriledi.• Dilovası yangını davası: Kocaeli'nin Dilovası ilçesindeki parfüm fabrikasında 7 kişinin öldüğü yangına ilişkin 16 sanıklı davanın ilk duruşması Kandıra’daki Kocaeli Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü'nde görülerek sanık savunmalarıyla başladı. Gebze 7'nci Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davada 4 sanık hakkında "olası kastla öldürme" suçundan 7’şer kez müebbet, diğer sanıklar için ise "bilinçli taksir" ve "suçluyu kayırma" suçlarından çeşitli hapis cezaları talep edildi. Ailelerin avukatları, duruşmanın geç başladığını ve ilk gün tüm sanıkların dinlenmesinin planlanmasına rağmen yalnızca sanık İsmail Oransal’ın savunmasının alınabildiğini söyledi. İşçi Emine Bulut, Oransal’ın duruşmada “gelmediğini, duymadığını, görmediğini” söylediğini aktararak, kendisinin ise Oransal’ın bir ay boyunca işçileri yoğun şekilde çalıştırdığını ve her gün fabrikada olduğunu öne sürdü. Ailelerin avukatı Sevgi Eren, soruşturma sürecinin “eksik ve taraflı” yürütüldüğünü iddia etti ve kamu görevlileriyle ilgili soruşturmada ilerleme sağlanmadığını, sorumluların yargı önüne çıkarılmadığını savundu. Yangında hayatını kaybeden Şengül Yılmaz’ın kızı Emine Yılmaz, “Bu katliamlara bir yaptırım olmazsa bunun devamının geleceğini düşünüyorum” derken, kardeşi Emine Bulut da “Ben adaletimize güvenmek istiyorum. Böyle adalet olacaksa olmasın” ifadelerini kullandı. Duruşmaya, Sakarya Hendek’teki havai fişek fabrikası patlamasında ve Beşiktaş’taki Masquerade gece kulübü yangınında hayatını kaybedenlerin aileleri de destek amacıyla katıldı. İddianamede, 8 Kasım’da 3’ü çocuk 7 kişinin öldüğü, 7 kişinin yaralandığı yangının meydana geldiği fabrikanın üretim yapılan üst katının kaçak olduğu, ruhsatı bulunmadığı ve elektrik tesisatının projesiz ve uygunsuz olduğu belirtildi.• İngiltere’de kürtaj iddiaları: Euronews’ün teyit ekibi, İngiltere’de kürtajın doğuma kadar yasal olacağı iddiasının, parlamentoda görüşülen değişiklik tekliflerinin içeriği yanlış aktarılıp bağlamından koparılmasıyla ortaya çıkan yanıltıcı bir iddia olduğunu aktardı. Haberde, sosyal medyada ve bazı haber sitelerinde, İngiltere’de kürtajın gebeliğin son haftalarına kadar tamamen serbest bırakılacağı yönünde manşetler paylaşıldığı, bu paylaşımların geniş kitlelere ulaştığı belirtildi. Euronews, İngiltere parlamentosunda gündeme gelen değişiklik önerilerinin, mevcut kürtaj yasasındaki cezai hükümler ve belirli istisnalarla ilgili olduğunu, “doğuma kadar sınırsız kürtaj” şeklindeki ifadelerin bu süreci yanlış yansıttığını bildirdi. Teyit çalışmasında, tekliflerin hukuki metinleri ve parlamentodaki tartışmalar incelendiği, uzman görüşleri ve resmi belgeler üzerinden iddiaların gerçek durumu yansıtmadığı sonucuna varıldığı ifade edildi. Haberde, yanıltıcı başlıkların özellikle sosyal medya algoritmaları ve dikkat çekici görsellerle yayıldığı, bu nedenle kürtaj düzenlemeleri konusunda kamuoyunda yanlış bir algı oluştuğu vurgulandı.• Kalesnikava’dan Avrupa’ya uyarı: Belaruslu muhalif lider Maria Kalesnikava, Euronews’e verdiği röportajda Avrupa Birliği’ni Belarus’ta Rusya’nın siyasi ve askeri etkisinin hızla arttığı konusunda uyardı ve AB’nin Aleksandr Lukaşenko ile doğrudan diyalog kurmaması halinde Kremlin’in nüfuzunun daha da güçleneceğini söyledi. Kalesnikava, AB’nin Minsk yönetimiyle tüm kanalları kapatmasının Moskova’yı tek muhatap haline getirdiğini, bunun da Belarus’un güvenlik, enerji ve dış politika alanlarında Rusya’ya daha fazla bağımlılık yarattığını ifade etti. Muhalif siyasetçi, Avrupa başkentlerine Belarus toplumunu ve sivil muhalefeti desteklerken aynı zamanda rejimle asgari düzeyde temas sürdürme çağrısı yaptı ve aksi durumda Vladimir Putin’in Belarus üzerindeki kontrolünün kurumsallaşacağı görüşünü dile getirdi. Kalesnikava, Rusya’nın Belarus topraklarını askeri konuşlanma ve bölgesel baskı aracı olarak kullandığını, bu durumun hem Ukrayna’daki savaş hem de Avrupa’nın doğu sınırlarının güvenliği açısından risk oluşturduğunu savundu.• İspanya enflasyonu enerjiyle yükseldi: İspanya’da tüketici fiyatları, ulusal istatistik kurumunun açıklamasına göre mart ayında yıllık bazda %3,3’e çıkarak 2024’ün en hızlı artışını gösterdi ve bu yükselişte İran’daki çatışmaya bağlı artan enerji maliyetleri etkili oldu. Ulusal istatistik kurumu, enflasyondaki hızlanmada özellikle İran’daki çatışma nedeniyle yükselen enerji maliyetlerinin belirleyici rol oynadığını bildirdi.YAYINLARI KEŞFET
Hürmüz Boğazı’nda devam eden savaş nedeniyle durma noktasına gelen deniz trafiği, küresel gübre sevkiyatının üçte birini vururken gıda fiyatları da artışını sürdürüyor. Dünya gıda üretiminin yüzde 50'si azotlu gübrelere bağlıyken, azotlu gübre üretimi doğalgaza dayanıyor. Savaş kısa süre sonra bitse bile tarım ve gıda fiyatlarındaki tırmanışın dalga dalga aylarca sürmesi bekleniyor.

Uzun yıllardır turistlere güneşli, güvenli ve vergisiz bir vaha portresi çizen Birleşik Arap Emirlikleri’nin “güvenli liman” imajı, silahların Dubai’ye yağması, bölgedeki beş yıldızlı bir otelin alevler içinde kalması ve dünyanın en yüksek gökdeleni Burj Khalifa’yı tehdit etmesinin ardından paramparça oldu. Bölgedeki influencer’ların paylaşımları, Körfez hükümetlerinin “güvenli liman” imajını koruma çabasını net bir biçimde ortaya koydu.

Gazeteci İsmail Arı’nın “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçlamasıyla tutuklanması, Türk Ceza Kanunu’nun 217/A maddesinin gazeteciler üzerindeki etkisini yeniden gündeme getirdi. MLSA'ya göre, bu kapsamda açılan davaların yüzde 72’sinden fazlası gazetecileri hedef alıyor. Aposto’ya konuşan RSF Temsilcisi Erol Önderoğlu da “Gazeteciler gözaltı ve tutuklamalarla sürekli tehdit altında” diyor.

Teknolojik devrimler, tarih boyunca toplumların, ekonomik ve sosyal yapıların temellerini değiştirerek ekonomik ve sosyal boşluklar yarattı. Günümüze en yakın dönemde yaşanan teknolojik devrim olan Sanayi Devrimi ile Yapay Zeka Devrimi’ni karşılaştırdığımızda ise nüfus, gelişim hızı, enerji ve devrimin niteliğiyle ilgili dört temel farklılık karşımıza çıkıyor.

9-19 Nisan tarihleri arasında 45. kez düzenlenecek İstanbul Film Festivali'nde gösterilecek filmler ve festivale dair ayrıntılar belli oldu. Film önerilerimizden festival yarışmalarına, festivalde bizi bekleyenleri 10 maddede özetledik.









































